Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 października 2001r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Panu M. M. likwidację oczka wodnego realizowanego na działce nr [...] położonej w K., gmina T. W uzasadnieniu decyzji organ administracji stwierdził, iż przedmiotowa inwestycja jest realizowana przez skarżącego w sposób odmienny od koncepcji przedstawionej w dokonanym przez niego zgłoszeniu. Według zgłoszenia oczko wodne miało znajdować się pośrodku działki nr [...], a umieszczone zostało w innym miejscu, tj. w lewym rogu działki nr [...] przy granicy działek nr [...] i [...]. Mając powyższe na względzie organ uznał, iż realizacja oczka wodnego w innym miejscu bez zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi stanowi naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2000r., nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgłoszenie dokonane przez skarżącego nie jest aktualne w zakresie zmienionej lokalizacji oczka wodnego.
Decyzją z dnia 15 listopada 2001r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania Pana M. M. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że budowa oczka wodnego została wykonana w innej części działki niż to wskazano w zgłoszeniu, a więc zgłoszenie pozbawione jest mocy prawnej. Wykop pod oczko wodne został zatem wykonany samowolnie. Nadto organ podkreślił, iż oczko wodne jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, na którego wykonanie wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego skarżący dopuścił się naruszenia art. 28 ustawy - Prawo budowlane, co uzasadnia zastosowanie przepisu art. 48 ustawy - Prawo budowlane.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. M. i wniósł o unieważnienie decyzji organów obu instancji. Skarżący stwierdził, iż decyzje te naruszają prawo i godzą w jego dobre imię, albowiem w sposób nieuzasadniony zarzucają mu dopuszczenie się samowoli budowlanej podczas gdy wszelkie wymogi formalne i prawne konieczne do rozpoczęcia zgodnej z prawem realizacji budowy oczka wodnego zostały przez niego spełnione. Skarżący zarzucił organom obu instancji nieuprawnione przyjęcie, iż oczko wodne miało być zlokalizowane po środku działki nr [...]. Takie twierdzenie w ocenie skarżącego jest nadużyciem i nie znajduje potwierdzenia w dokumentach przez niego przedstawionych. Skarżący zarzucił organom administracji zaniedbania w toku postępowania dotyczącego zgłoszenia zamiaru budowy oczka wodnego, których negatywnymi skutkami organy te próbują obarczyć skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nrl53,poz. 1270).
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga Pana M. M. zasługiwała na uwzględnienie w całości.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności należało przesądzić kwestię charakteru obiektu, którego dotyczyły zaskarżone decyzje, czyli oczka wodnego. Obiekt ten, którego realizację wraz z dwoma altankami zgłosił skarżący właściwemu organowi, stanowi obiekt małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2000r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Ustawodawca bowiem nakazuje przez obiekt małej architektury rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej. W aspekcie powyższej definicji oczko wodne zgłoszone do realizacji przez skarżącego posiadające wymiary 2,5 m x 5,0 m o głębokości 1,5 m należy zaliczyć do kategorii "innych obiektów architektury ogrodowej".
Wobec powyższego w niniejszej sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 30 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, w myśl którego, na zasadzie wyjątku od generalnej zasady prowadzenia robót budowlanych na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę (art. 28 ustawy - Prawo budowlane), budowa obiektów małej architektury wymaga zgłoszenia właściwemu organowi (art. 29 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 30 u. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane). Konkludując, budowa oczka wodnego zaliczana jest do robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, ale których rozpoczęcie jest jednak uzależnione od innej, słabszej formy kontroli administracyjnej w postaci zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno -budowlanej.
Pismem z dnia 6 marca 2000r. skarżący dokonał przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych zgłoszenia budowy oczka wodnego oraz dwóch altan (domków rekreacyjnych) wraz z roślinnością ozdobną na działce nr [...] położonej w K. właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej, tj. Staroście Powiatowemu. Do zgłoszenia skarżący dołączył nieopisany wyrys z mapy ewidencyjnej działki nr [...] w skali 1:5000, na którym zaznaczono trzy obiekty, bez wyraźnego wskazywania który z tych obiektów" jest oczkiem wodnym, a które są altankami. Do realizacji budowy oczka wodnego skarżący przystąpił po upływie terminu do wniesienia przez właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej sprzeciwu, tj. po upływie 30 dni od dnia doręczenia przedmiotowego zgłoszenia organowi. Brak sprzeciwu jest równoznaczny ze zgodą organu administracji architektoniczno - budowlanej na rozpoczęcie budowy obiektu małej architektury.
Organ administracji pomimo pozostawionych do jego dyspozycji możliwości prawnych określonych w art. 30 ust. 1a i 3 powołanej ustawy, w sytuacji wątpliwości co do lokalizacji poszczególnych obiektów budowlanych objętych zgłoszeniem, nie wezwał skarżącego do uzupełnienia zgłoszenia o potrzebne informacje i dokumenty bądź też do jego doprecyzowania. Organ nie nałożył również na skarżącego obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie oczka wodnego pomimo tego, iż - jak wynika z prezentowanego przez organ podczas postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego stanowiska, powziął wątpliwości co do wpływu lokalizacji oczka wodnego na bezpieczeństwo ludzi i mienia, albowiem położone ono zostało w bezpośrednim sąsiedztwie gazociągu J. - E. Zakładając, iż w niniejszej sprawie doszło do ziszczenia się hipotezy normy prawnej określonej w art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, a organ administracji nie zastosował jego dyspozycji, to stwierdzić należy, iż organ ten dopuścił się uchybień, które w zaistniałych okolicznościach faktycznych nie uzasadniały jednak wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji j ą poprzedzającej.
Zarówno organ I, jak i II instancji poprzestał na pozbawionym uzasadnienia w materiale dowodowym uznaniu, iż skarżący zgłaszając budowę wskazał na załączonej mapie położenie oczka wodnego, które miało się znajdować w środku działki nr [...] w odległości 20 m od granicy działki sąsiedniej nr [...]. W konsekwencji, gdy w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż wykopy pod oczko wodne wykonane zostały w lewym rogu działki nr [...] przy granicy działek nr [...] i [...]organ administracji stwierdził, iż skarżący realizując budowę ww. obiektu w zmienionych okolicznościach dopuścił się samowoli budowlanej i zastosował wobec niego dyspozycję art. 48 powołanej ustawy.
W ocenie Sądu nieuprawnionym jest stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż budowa oczka wodnego realizowana została w innej części działki w stosunku do zgłoszenia i dlatego też zgłoszenie to pozbawione jest mocy prawnej. Skarżący przedłożył organowi wraz ze zgłoszeniem wyrys z mapy ewidencyjnej działki nr [...], na której zaznaczone zostały trzy obiekty budowlane: oczko wodne oraz dwie altanki. Dwa z tych obiektów przybrały kształt kwadratu, a jeden kształt owalny. Najistotniejszym jest jednak, iż przedmiotowy wyrys z mapy nie zawierał żadnej legendy, ani też opisu w sposób wyraźny identyfikującego poszczególne obiekty. Nie było zatem podstaw do przyjęcia przez organ, iż oczko wodne ma zostać zlokalizowane pośrodku działki nr [...].
Skarżący w toku postępowania administracyjnego zainicjowanego zgłoszeniem z dnia 6 marca 2000r. nie składał stosownych wyjaśnień w tym zakresie, ani też jakichkolwiek oświadczeń, które mogłyby posłużyć organowi do wywiedzenia takich wniosków. Wobec powyższego, w ocenie Sądu ustalenia faktyczne przyjęte w zaskarżonej decyzji oraz wnioski prawne z nich wyciągnięte są za daleko idące. Zaznaczyć należy również, iż żaden przepis obowiązującego prawa nie określa kształtu, jaki powinien przyjąć obiekt małej architektury w postaci oczka wodnego, żeby można było nazwać go oczkiem wodnym i za takie je uważać. Pomimo określenia takiego obiektu terminem "oczko", który wskazywałby na jego kulisty kształt, należy z całą mocą stwierdzić, iż powyższej materii nie obowiązują jakiekolwiek ograniczenia. Panuje tutaj pełna swoboda w realizowaniu wizji i zamierzeń twórców.
W sytuacji, w której organ uznałby, iż realizacja inwestycji następuje w sposób niezgodny z treścią zgłoszenia lub z przepisami, ewentualnie w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia bądź zagrożenie środowiska, miał możliwość podjęcia stosownych działań prawnych wynikających z art. 50 i art. 51 z ustawy - Prawo budowlane. Jeśli skarżący przeprowadził zgłoszoną inwestycję z naruszeniem prawa to art. 51 u. 4 przewiduje możliwość zastosowania środków określonych w art. 51 u. 1-3 również w stosunku do inwestycji już ukończonej.
Zastosowanie do zaistniałej sytuacji faktycznej środka prawnego w postaci nakazu likwidacji obiektu małej architektury stanowiło naruszenie art. 48 ustawy - Prawo budowlane.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przywołane powyżej przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynika sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w pkt 1 wyroku.
Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uwzględniając skargę określił, iż uchylone decyzje organów administracyjnych obu instancji nie mogą być wykonane w całości.