Uzasadnienie
Pismem z dnia 29 listopada 2022 r. M.S. i I.S. (dalej jako: skarżący), reprezentowani przez pełnomocnika, złożyli skargę na uchwałę Rady Gminy Gorzyce z dnia 3 czerwca 2013 r. nr XXXI/245/13. Skarga była poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa z dnia 20 października 2022 r.
Przedmiotowa uchwała była już dwukrotnie przedmiotem zaskarżenia do tut. Sądu przez skarżących. Postanowieniem z dnia 28 marca 2022 r., sygn. akt: II SA/Gl 135/22, Sąd odrzucił skargę skarżących na tę samą uchwałę wskazując, że została ona wniesiona po terminie, albowiem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, poprzedzające tę skargę, zostało złożone przez skarżących w piśmie z dnia 1 września 2021 r., doręczonym organowi w dniu 7 września 2021 r., zaś skargę wniesiono w dniu 22 grudnia 2021 r. z naruszeniem sześćdziesięciodniowego terminu do jej wniesienia, który upłynął w dniu 8 listopada 2022 r. Następnie skarżący pismem z dnia 8 kwietnia 2022 r. ponownie wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa i pismem z dnia 26 maja 2022 r. wnieśli skargę na przedmiotową uchwałę. Skarga ta została odrzucona postanowieniem tut. Sądu z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt: II SA/Gl 933/22, w którym wskazano, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ma charakter surogatu środka odwoławczego, a zatem jest czynnością prawną przysługującą – jednokrotnie - konkretnemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały. W związku z tym wezwanie skierowane do organu w dniu 8 kwietnia 2022 r. nie mogło odnieść skutku i również skarga z dnia 26 maja 2022 r. została złożona z uchybieniem terminu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, bądź alternatywnie, o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 40, dalej jako: "u.s.g."), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć taką uchwałę do sądu administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, obowiązującym do 31 maja 2017 r., skargę można było złożyć po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z art. 2 pkt 1 w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym, z tym, że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej.
Powyższe prowadzi do konkluzji, że zaskarżenie uchwały podjętej przed dniem 1 czerwca 2017 r. musi być poprzedzone wystąpieniem z wezwaniem, o jakim mowa wyżej.
Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2023 r. poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stosownie natomiast do art. 52 § 4 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.) w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa.
Z kolei art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.) stanowi, że w wypadku o którym mowa m.in. w art. 52 § 4 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt: II OZ 676/18).
Wskazać także należy, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, wskazane w art. 101 ust. 1 u.s.g. wezwanie, przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały - jednokrotnie. Każde następne pismo nie posiada już waloru takiego wezwania i nie skutkuje ponownym rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi. Wezwanie, o którym mowa w powołanym przepisie, stanowi odpowiednik środka odwoławczego, który na dane rozstrzygnięcie można wnieść tylko jeden raz. Niedopuszczalne jest zatem traktowanie instytucji wezwania jako czynności, która nie wywołuje żadnych skutków prawnych i wobec tego może być powtarzana wielokrotnie (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSK 2/02, ONSA 2003/1/2; postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1954/08).
W związku z powyższym stwierdzić należało, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie, została złożona po terminie. Jak już wskazano, skarżący przed wniesieniem skargi w niniejszym postępowaniu, dwukrotnie – w dniach 7 września 2021 r. i 8 kwietnia 2022 r. złożyli do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w związku z przedmiotową uchwałą. Dwukrotnie także skarżący wnieśli skargi do WSA na powyższą uchwałę i dwukrotnie skargi te zostały odrzucone, jako złożone po upływie terminu do ich wniesienia. Termin ten rozpoczął bowiem bieg z chwilą złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 7 września 2021 r. i upłynął w dniu 8 listopada 2021 r. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie została zatem złożona z uchybieniem terminu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.