Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. powiadomił skarżącego H. S. o przeprowadzeniu w dniu [...] r. czynności kontrolnych, mających na celu sprawdzenie zgodności wykonanych robót budowlanych – budowy budynku gospodarczego na działce nr 1 przy ul. [...] w R., z przepisami prawa budowlanego.
W wyznaczonym terminie pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę z udziałem pełnomocnika skarżącego, jego żony E. S. oraz R. S. (właściciela nieruchomości sąsiedniej). Z czynności tej sporządzono protokół, w którym żona skarżącego podała, że obiekt został wybudowany ok. 3 tygodnie temu. W toku oględzin pracownicy PINB ustalili, że wykonano obiekt drewniany o wymiarach 4,40 x 2,65 x 2,10m (wysokość). Obiekt przeznaczony jest chowu drobiu. Przy kurniku wykonano zadaszenie na szerokość kurnika o długości 2,6m. Obiekt nie jest połączony trwale z podłożem. Oparty jest na blokach betonowych. Odległość od ogrodzenia wynosi ok. 1,15m.
Następnie powołując się na wyniki kontroli pismem z dnia [...] r. doręczonym w dniu [...] r. PINB powiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie budowy tymczasowego obiektu inwentarskiego, a postanowieniem z dnia [...] r. organ na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1194 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), wstrzymał roboty budowlane związane z budową obiektu, pełniącego funkcję inwentarską (kurnik) oraz zobowiązał skarżącego jako inwestora i właściciela nieruchomości do przedłożenia w terminie do dnia [...] r. dokumentów w postaci:
- - zaświadczenia Burmistrza Miasta K. o zgodności budowy z obowiązującym planem miejscowym,
- - oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- - 4 egz. projektu budowlanego.
W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego stwierdził, że art. 29 Prawa budowlanego nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektu inwentarskiego (kurnika), a jedynie obiekty gospodarcze. Zdaniem organu, istnieje jednak możliwość legalizacji samowoli budowlanej, co uzasadnia nałożenie obowiązków w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
Wreszcie, decyzją z dnia [...] r. PINB stwierdzając niewykonanie obowiązków, nałożonych powyższym postanowieniem, na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał skarżącemu rozbiórkę przedmiotowego obiektu, pełniącego funkcję inwentarską.
W odwołaniu od decyzji skarżący domagał się jej uchylenia i umorzenia postępowania, zarzucając dowolność ustaleń organu co do przeznaczenia obiektu jako kurnika, Skarżący zarzucił, że nie został nawet przesłuchany na okoliczność przeznaczenia drewnianej budowli, które jest pomieszczeniem typowo gospodarczym i nie jest używana jako kurnik.
Jednak zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję o nakazie rozbiórki, organ odwoławczy powołał się na treść protokołu z czynności kontrolnych, w którym stwierdzono, że obiekt przeznaczony jest na chów drobiu. Podkreślił, że protokół ten został podpisany przez osoby uczestniczące w czynności. Stąd też zasadnie nałożono na skarżącego obowiązki, bowiem obiekt inwentarski nie jest zwolniony z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Wobec niewykonania przez zobowiązanego tych obowiązków w wyznaczonym terminie, organ zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki.
Stąd też odwołania nie uwzględniono.
W skardze do sądu administracyjnego H. S. domagał się uchylenia decyzji organów obydwu instancji i umorzenia postępowania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżący ponowił zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne nakazanie rozbiórki tymczasowego drewnianego obiektu gospodarczego. Jego zdaniem, skonstruowanie takiego obiektu nie wymaga nawet zgłoszenia. Ustalenia co do przeznaczenia obiektu są zaś dowolne, gdyż w trakcie oględzin nie stwierdzono, aby w obiekcie tym przebywały kury, bądź inny drobny inwentarz. Skarżący podał, że w obiekcie tym przechowuje narzędzia ogrodnicze itp. Natomiast kury jedynie w okresie letnim przebywają pod zadaszeniem, gdy pada deszcz, lecz wieczorami zamykane są w innym pomieszczeniu od dawna już funkcjonującym. Zatem dywagacje urzędników są teoretyczne i nie odpowiadają rzeczywistości.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
W roku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego podał, że obiekt ten ma charakter gospodarczy, mimo że został wybudowany jako kurnik.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy obydwu instancji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy przeznaczenia (funkcji) przedmiotowego obiektu tymczasowego. Zdaniem sądu administracyjnego, brak podstaw do kwestionowania ustaleń organów nadzoru budowlanego, że skarżący zrealizował obiekt inwentarski, a nie gospodarczy. Taki stan rzeczy wynika bowiem nie tylko z protokołu kontroli, w której uczestniczył pełnomocnik skarżącego, lecz został przyznany w toku rozprawy sądowej. Pełnomocnik skarżącego podał, że obiekt został wybudowany jako kurnik, lecz faktycznie pełni funkcję gospodarczą. Twierdzenia te zdają się świadczyć o zamiarze zmiany przeznaczenia obiektu, który był wybudowany w innym celu celem uniknięcia konieczności przedłożenia dokumentów, wymienionych w postanowieniu PINB z dnia [...] r.
Jednakże w ocenie sądu administracyjnego, wdrożenie trybu z art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1332), było prawidłowe. Organy nadzoru budowlanego nie określiły dowolnie funkcji przedmiotowego obiektu. W zawiadomieniu o kontroli z dnia [...] r. podano, że czynności będą dotyczyć budowy budynku gospodarczego. Charakter i funkcja obiektu jako kurnika zostały ustalone dopiero w toku czynności kontrolnych, w których uczestniczył pełnomocnik skarżącego. Stąd też prawidłowo PINB pismem z dnia [...] r. powiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie budowy tymczasowego obiektu inwentarskiego. W zawiadomieniu tym pouczono strony o możliwości zgłoszenia uwag oraz przedstawienia nowych dokumentów. Tymczasem na tym etapie postępowania skarżący nie złożył żadnych wyjaśnień i zastrzeżeń co do przedmiotu postępowania. Zdaniem sądu, jedynie wówczas możliwe było złożenia oświadczenia o zamiarze przeznaczenia obiektu na cele gospodarcze. Skarżący nie zareagował też po doręczeniu mu postanowienia nakładającego obowiązki w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowalnego.
Dopiero w odwołaniu od decyzji o nakazie rozbiórki podniósł, że obiekt nie jest używany jako kurnik, zarzucając brak przesłuchania na okoliczność przeznaczenia obiektu. Złożony dopiero w odwołaniu wniosek dowodowy nie mógł jednak odnieść skutku w świetle art. 78 § 2 kpa. Ustalenia organów co do funkcji przedmiotowego obiektu nie są też dowolne w świetle art. 81 kpa. Poza ustaleniami protokołu kontroli, organ I instancji nie dysponował bowiem żadnym materiałem, ani nawet oświadczeniem inwestora co do przeznaczenia obiektu na cele gospodarcze.
Nie ma żadnego znaczenia fakt, że w protokole kontroli nie podano, aby w obiekcie przebywały wówczas kury, bądź inny drobny inwentarz. Kontrola odbyła się bowiem w porze dziennej, a sam skarżący twierdził w skardze, że kury zamykane są w pomieszczeniu dopiero na noc. Co więcej, na sporządzonym w toku kontroli materiale fotograficznym widać kury przebywające przy przedmiotowym obiekcie.
Kwalifikacja prawna zrealizowanych robót miała zaś znaczenie dla trybu postępowania, w zakresie wymogów prawnych realizacji robót budowlanych miarodajny jest zaś stan z daty ich rozpoczęcia. Przedmiotowy obiekt zrealizowano na początku [...] r. (vide: oświadczenie żony skarżącego, złożone w toku kontroli). W ówczesnym stanie prawnym obiekty inwentarskie nie były zwolnione od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, nawet jeżeli nie były trwale związane z gruntem (art. 28 ust. 1 i 2 oraz art. 29-31 Prawa budowlanego). Wreszcie, pomieszczenia inwentarskie winny spełniać szczególne wymagania, określone w §§ 109-112 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.). Stwierdzenie spełnienia tych wymogów wymaga opracowania projektu budowlanego.
Jest też poza sporem, że skarżący przed realizacją robót budowlanych nie legitymował się wymaganą decyzją o pozwoleniu na budowę obiektu inwentarskiego. Stąd też konsekwencją niewykonania obowiązków, nałożonych przez PINB celem legalizacji samowoli budowlanej winien być nakaz rozbiórki z mocy art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego.
O skutkach nieprzedłożenia wymaganych dokumentów skarżący został zaś pouczony w powyższym postanowieniu. Brak było więc przesłanek do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 kpa. Przedmiotowy obiekt nie został przez skarżącego usunięty, a jedynie po wydaniu nakazu jego rozbiórki skarżący zadeklarował zamiar innego wykorzystania. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji taka deklaracja była jednak bezskuteczna.
Wyjaśnić też przyjdzie, że wykonanie nakazu rozbiórki polega na usunięciu obiektu tymczasowego, a nie na pocięciu, czy innym zniszczeniu
W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).
ec