Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, nadesłanym przy skardze, M.P. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy. W późniejszym piśmie, z dnia [...]r. sprecyzowała, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Z treści formularza wynika, że skarżąca jest osoba samotną, mieszkającą w mieszkaniu komunalnym o pow. [...]m2, utrzymującą się ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani też środków zgromadzonych na rachunkach lub lokatach bankowych. W skład jej majątku nie wchodzą również żadne przedmioty o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na skutek wezwania referendarza sądowego M. P. przedstawiła dokumenty świadczące o wysokości jej przeciętnych, miesięcznych wydatków. W oparciu o nie ustalono, że czynsz wynosi [...] zł, energia elektryczna (w rozliczeniu miesięcznym – [...]zł), telefon [...] zł, gaz [...] zł. Oprócz tego skarżąca, ze względu na swoje schorzenia wykupuje niezbędne lekarstwa – przeciętnie przeznacza na ten cel około [...] zł.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje:
Odpłatność postępowania sądowego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. – art. 199 tej ustawy). Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zestawia się stan majątkowy skarżącego z wysokością ewentualnych wydatków związanych z tym postępowaniem. W rozpoznawanej sprawie będzie to zasadniczo wpis od skargi – w omawianym przypadku wynoszący [...] zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Dalsze, ewentualne koszty to opłata kancelaryjna za sporządzenie wyroku wraz z uzasadnieniem – [...] zł (pobierana wówczas, gdy skarga jest oddalona, a sąd nie sporządza uzasadnienia wyroku z urzędu) oraz wpis od skargi kasacyjnej, który jest pobierany, gdy strona postępowania nie zgadza się z wyrokiem Sądu i wnosi skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest uzależnione od spełnienia bardzo ostrych kryteriów. Brzmienie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wskazuje na to, że tylko osoba, która przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zapewnić sobie środków na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem się może liczyć na przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Sytuacja materialna takiej strony musi więc w sposób znaczący odbiegać od przeciętnej.
Odnosząc powyższe spostrzeżenia do wniosku M. P. należało stwierdzić, że nie jest ona osobą, której sytuacja materialna i rodzinna w znaczący sposób odbiegałaby od przeciętnej, a wobec tego nie można uznać, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Skarżąca posiada stałe źródło dochodu, którego wysokość pozwala na utrzymanie się. Co prawda po opłaceniu niezbędnych wydatków do jej dyspozycji pozostaje stosunkowo niewielka kwota, nie mnie jednak nie można stwierdzić, że tym samym znajduje się ona w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej. Mając jednakże na względzie wysokość wspomnianej kwoty (około [...] zł) i zestawiając ją z wysokością wymaganego w niniejszej sprawie wpisu od skargi ([...]zł) uznano, że wnioskodawczyni zasługuje na zwolnienie z wpisu.
Z drugiej jednak strony, mając na względzie treść przywołanego wyżej przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie można było stwierdzić, że uzasadnione jest całkowite zwolnienie M. P. z kosztów sądowych oraz wyłożenie ze środków publicznych kwot pozwalających pokryć udział fachowego pełnomocnika występującego w jej imieniu. Skarżąca ma bowiem stałe źródło dochodu, a dochód ten pozwala na zaspokojenie jej potrzeb. Dlatego też nie można było przyjąć, że wnioskodawczyni nie będzie wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, co jest warunkiem koniecznym dla ewentualnego uwzględnienia wniosku w całości.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.