Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 6 października 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 1859/13

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. ustalił wysokość jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na kwotę 3 358 350 zł i zobowiązał M. K., R. P. i W. S. jako właścicieli nieruchomości do wpłaty po jednej trzeciej ustalonej opłaty. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż zgodnie z § 4 uchwały zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wysokość jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości ustalono na 30%. Natomiast według operatu szacunkowego sporządzonego dla działek na zlecenie Urzędu Miejskiego przez rzeczoznawcę majątkowego T. J., wzrost wartości nieruchomości wyniósł ogółem 11 194 500 zł.

Na decyzję tę odwołania wnieśli M. K., R. P. oraz "A" S.A. podnosząc, iż zaskarżona decyzja oparta została na wadliwie sporządzonym operacie szacunkowym, gdyż zmiana planu zagospodarowania przestrzennego w rzeczywistości nie spowodowała zwiększenia wartości zbytej nieruchomości. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium podzieliło przekonanie odwołujących się, że zaskarżona decyzja oparta została na wadliwie sporządzonym operacie szacunkowym. Zdaniem SKO pomimo jednoznacznego stwierdzenia, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wpłynęła na wzrost wartości nieruchomości, rzeczoznawca majątkowy ustalił kwotę wzrostu wartości dla potrzeb ustalenia jednorazowej opłaty.

Nadto, Kolegium stwierdziło, iż decyzja organu I instancji błędnie nałożyła obowiązek wniesienia renty planistycznej m.in. na W. S., podczas gdy właścicielami nieruchomości byli w istocie R. P., M. K. oraz "A" S.A. z siedzibą w W. Pismem z dnia 10 lutego 2006 r. Prokurator Okręgowy w B. wniósł sprzeciw w stosunku do powyższej ostatecznej decyzji SKO zarzucając, iż wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo bowiem nierozstrzygnięcia wątpliwości związanych z treścią operatu szacunkowego, Kolegium zanegowało jego prawidłowość i wadliwie oraz bezzasadnie uznało bezprzedmiotowość postępowania organu I instancji.

W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] stwierdziło nieważność własnej decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż umarzając wówczas postępowanie pierwszej instancji nie wyjaśniono wątpliwości związanych z treścią przedłożonego operatu szacunkowego, a tym samym nie było podstaw, by uznać, iż postępowanie w sprawie jednorazowej opłaty było istotnie bezprzedmiotowe. Wydana w dniu [...] r. nr [...] decyzja rażąco naruszała zatem art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a.

"A" S.A., M. K. i R. P. złożyli wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się z uznaniem, że decyzja SKO z dnia [...] r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W swym piśmie M. K. i R. P. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. natomiast pełnomocnik "A" S.A. wskazując wady jakimi jego zdaniem obarczona jest decyzja SKO z dnia [...] r. podniósł, iż nie zawiera ona oznaczenia adresatów do których jest kierowana. Zdaniem pełnomocnika Spółki, oznaczenie takie nie może bowiem mieścić się w rozdzielniku, nie może też wskazywać jako strony jej pełnomocnika.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu Kolegium ponownie wskazało, iż na podstawie niespójnego i nierzetelnie sporządzonego operatu nie można było jednoznacznie stwierdzić, iż nie nastąpił wzrost wartości nieruchomości spowodowany zmianą planu miejscowego, a tym samym Kolegium nie miało podstaw do umorzenia postępowania organu I instancji w przedmiocie opłaty planistycznej.

Wyrokiem z dnia 26 marca 2007 r. sygn. akt II SA/GL 785/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli "A" S.A. w W. oraz M. K. W wyniku ich rozpatrzenia, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 1418/07 uchylił wyrok wydany przez Sąd I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Następnie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/GL 253/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zasadniczym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji było naruszenie prawa polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji przez organ kolegialny w składzie, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. P 57/07 (Dz. U. Nr 229, poz. 1539).

Tym samym zaistniała przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Ponadto zwrócono uwagę, że organ będzie związany oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2009 r. nie tylko odnośnie obowiązku wyłączenia członków Kolegium, którzy wcześniej brali udział w wydaniu decyzji z dnia [...] r., ale także w zakresie oceny pozostałych zarzutów skarg kasacyjnych.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. orzekło o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...] r., zaś uprzednio rozpatrując ponownie odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. kolejną decyzją z dnia [...] r. Kolegium orzekło o uchyleniu tej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. ponownie orzekł o ustaleniu opłaty planistycznej. Jednakże w wyniku odwołania Kolegium decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Nadto, decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniosku M. K. i R. P. orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r., zaś po ponownym rozpatrzeniu sprawy, kolejną decyzją z dnia [...] r. Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy tej decyzji.

Następnie postanowieniem z dnia [...] r. Kolegium wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r., zaś decyzją z dnia [...] r. w wyniku wznowienia postępowania Kolegium uchyliło własną decyzję z dnia [...] r. i orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. Jednakże uwzględniając skargę do sądu administracyjnego kolejną decyzją z dnia [...] r. Kolegium orzekło o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] r. Wreszcie, decyzją z dnia [...] r. Kolegium stwierdziło wydanie z naruszeniem prawa decyzji z dnia [...] r.

Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, Prezydent Miasta B. w dniu [...] r., wydał decyzję nr [...] mocą której ustalił dla M. K., R. P. oraz "A" S.A. jednorazową opłatę w łącznej wysokości 3.156.900,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o numerach [...],[...],[...],[...] nakazując wniesienie tej opłaty w terminie 14 dni od ostateczności decyzji z pouczeniem, że po tym terminie będą naliczone odsetki ustawowe.

Odwołania od tej decyzji złożyli zarówno M. K. oraz R. P. jak i "A" S.A. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r.

Skargi na tę decyzję złożyli pełnomocnicy "A" S.A. oraz M. K. i R. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 maja 2011r. sygn. akt II SA/Gl 1261/10 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu sąd wskazał, że obciążenie opłatą planistyczną wszystkich współwłaścicieli zbytej nieruchomości bez określenia w jakiej wysokości każdy z nich zobligowany jest do jej poniesienia stanowi rażące naruszenie prawa. Nadto bez podstawy prawnej w decyzjach organów określono termin zapłaty należności z tytułu opłaty planistycznej i pouczono o obowiązku ponoszenia odsetek po upływie wskazanego terminu.

Jednocześnie sąd odniósł się do zarzutów skargi uznając je za chybione. Wskazał, że spełnione zostały materialnoprawne przesłanki do ustalenia opłaty planistycznej i nie zachodziły przesłanki z art. 105 § 1 kpa, skutkujących umorzeniem postępowania. Jednocześnie sąd nie dopatrzył się podstawy prawnej do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, o co wnioskowali skarżący. Jako chybiony uznał zarzut braku uwzględnienia decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w sytuacji, gdy decyzja ta utraciła ważność z dniem [...] r., a więc przed zmianą planu miejscowego i zbyciem nieruchomości. Wreszcie, nie zasadne w ocenie sądu były zarzuty obu skarg pod adresem rzeczoznawcy majątkowego J. K. i sporządzonego przez niego operatu, w sytuacji, gdy operat ten był przedmiotem opinii Komisji Opiniującej [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych, przeprowadzonej w trybie art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Brak było również podstaw prawnych co do ferowania zarzutu dowolności działania organów administracji, które podzieliły pogląd o prawidłowości sporządzenia wyceny nieruchomości. W konsekwencji nie było również podstaw do ferowania zarzutów naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa z uwagi na oparcie się przez organy administracji na wycenie nieruchomości sporządzonej przez rzeczoznawcę J. K. Sąd wskazał, że ponowne rozpatrzenie sprawy winno nastąpić na podstawie ustawy obecnie obowiązującej, a wykorzystanie operatu szacunkowego z uwagi na upływ 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, wymaga zaś potwierdzenia aktualności przez rzeczoznawcę przez umieszczenie stosownej klauzuli zgodnie z art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Rozpoznając skargę kasacyjną M. K., R. P. i "A" S.A. w W. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 lutego 2013r. sygn. akt II OSK 1993/11 oddalił skargę kasacyjną. Wskazał jednocześnie w treści uzasadnienia, że w sprawie przedmiotem której jest ustalenie opłaty planistycznej nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Stwierdził również, że zachowany został termin do wniesienia roszczenia z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Potwierdził także prawidłowość stanowiska WSA w Gliwicach o braku jakiegokolwiek wpływu na ustalenie opłaty planistycznej decyzji z dnia [...] r. o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Podobnie uznał również, że zmiana przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze nastąpiła wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nadto stwierdził, że nie można mieć zastrzeżeń co do zawartości merytorycznej operatu będącego podstawą ustalenia opłaty planistycznej.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] ustalił wysokość jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem zmiany planu zagospodarowania przestrzennego dla M. K. w wysokości 1 052 300zł, dla R. P. w wysokości 1 052 300zł i dla "A" S.A. w wysokości 1 052 300zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w sytuacji, gdy wskutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wzrosła wartość nieruchomości a jej właściciel zbył ją, organ pobiera jednorazową opłatę ustaloną w planie miejscowym, w wysokości określonej w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego nie uległo zmianie przeznaczenie działek o nr [...] i [...] w związku z tym nie nastąpił wzrost ich wartości.

Natomiast nieruchomości oznaczone numerami: [...],[...],[...],[...], które przed zmianą planu były częściowo przeznaczone pod zieleń ekologiczną, zostały po zmianie planu przeznaczone pod usługi handlu i miejsce obsługi podróżnych, co zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego spowodowało wzrost ich wartości. Sprzedaż nieruchomości nastąpiła w [...] r., natomiast zmiana przeznaczenia nieruchomości dokonana została uchwałą Rady Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] (Dz. Urzęd. Woj. [...].[...] z dnia [...] r. co stwarzało podstawy do ustalenia wspomnianej opłaty. Organ stwierdził również, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, operat szacunkowy który jest kwestionowany przez strony został sporządzony prawidłowo, a zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze nastąpiła w miejscowym planie zagospodarowani przestrzennego Pełnomocnik M. K. i R. P. zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa wywodząc, że tzw. renta planistyczna jest źródłem dochodu własnego gminy, a zarazem należnością o charakterze publicznoprawnym, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że stosuje się do niej przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik stron przywołał szereg argumentów na poparcie swojej tezy, akcentując w szczególności, że ze względu na upływ czasu zobowiązanie publicznoprawne wygasło, a wobec tego jest to zobowiązanie, które uległo przedawnieniu. Dalsze zarzuty odwołania odnosiły się do ustaleń rzeczoznawcy majątkowego dokonanych w operacie szacunkowym sporządzonym na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego. W szczególności, zakwestionowano trafność ustaleń przyjętych przy wycenie wartości nieruchomości, ze względu na rozmiar i przeznaczenie analizowanej nieruchomości. Autor odwołania podkreślił, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego objęła tylko 1,3 ha z całego, trzynastohektarowego obszaru, a nie, jak przyjął organ 4,92 ha. Zarzuty poczyniono również względem szczegółowości opisu terenu poddanego wycenie zauważając, że brak w nim określenia, czy na nieruchomości znajdują się drogi, a także nie uwzględniając istnienia zadrzewień.

Nadto zignorowanie treści decyzji prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. o warunkach zabudowy. Wnosząc jednocześnie o zawieszenie postępowania w związku ze złożeniem skargi konstytucyjnej, której kopię dołączył do wniesionego odwołania.

Pełnomocnik "A" S.A. – zarzucił decyzji wydanej przez organ I instancji naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie decyzji ustalającej opłatę planistyczną po upływie terminu 5 lat od dnia w którym nastąpiła zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto wydanie decyzji na podstawie nieaktualnego, nierzetelnego i niezgodnego z prawem operatu szacunkowego. Kwestionując również ustalenia organu w zakresie wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Postanowieniem dnia [...] r. SKO w B. odmówiło zawieszenia postępowania odwoławczego uznając, że wniesienie skargi do Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art.97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy SKO w B. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2014r. sygn. akt II SA/Gl 1864/13 stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia wskazując, że od postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że spełnione zostały przesłanki określone w art.36 ust.4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem zmiana planu miejscowego weszła w życie z dniem [...] r. a zbycie nieruchomości nastąpiło umową sprzedaży z dnia [...] r. Natomiast postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej wszczęte zostało zawiadomieniem z dnia 8 lipca 2002r., czyli przed upływem pięcioletniego okresu od dnia wejścia w życie planu. Wzrost wartości nieruchomości nastąpił w związku zmianą planu miejscowego, która spowodowała zmianę przeznaczenia nieruchomości. Wysokość tego wzrostu wartości została ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym, którego aktualność została potwierdzona umieszczeniem stosownej klauzuli przez rzeczoznawcę, który go sporządził.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że prawidłowość sporządzenia operatu była przedmiotem oceny Komisji Opiniującej [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w K. Analizując treść zarzutów zawartych w treści odwołań SKO uznało, że nie zasługują one na uwzględnieni mając na uwadze treść wydanych w niniejszej sprawie wyroków NSA i WSA w Gliwicach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. zarzucił decyzji organu odwoławczego rażące naruszenie:

1. - art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak wydania decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję i umorzenia postepowania pierwszej instancji,
2. - art. 552 k.s.h. poprzez skierowanie decyzji do podmiotu nie istniejącego w związku z przekształceniem spółki "A" S.A. w "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
3. - naruszenie art. 37 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 3 i art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art.61 § 1 i 4 k.p.a., poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję ustalającą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w postępowaniu administracyjnym wszczętym po upływie 5 lat od dnia w którym zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stała się obowiązująca,
4. - naruszenie art.36 ust.4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten upoważnia organ do nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty planistycznej, podczas gdy z treści tego przepisu nie da się wyprowadzić takiego wniosku,
5. - art.107 § 3 k.p.a., art.15 k.p.a. i art.127 § 1 k.p.a., poprzez pozorne a nie faktyczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji i nie przeprowadzenie powtórnie postępowania w drugiej instancji co pozbawiło stronę skarżącą prawa do powtórnego rozpoznania sprawy oraz uniemożliwiło dokonanie sądowej kontroli zaskarżonej decyzji,
6. - art. 7, 77 i 80 k.p.a., art.136 k.p.a. w zw. z § 4, § 26 ust.1,2 i 3 oraz § 45 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego w zw. z art.153 ust.1 i art.157 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez oparcie decyzji na nierzetelnym operacie i uznaniu za wiarygodny dowód z opinii Komisji Opiniującej [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych,
7. - art.85 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez wydanie decyzji w oparciu o obowiązujące przepisy, podczas gdy decyzja powinna zostać wydana na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym.

Ze względu na powyższe pełnomocnik zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. w części dotyczącej "A" S.A., ewentualnie uchylenie obu decyzji, nadto wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przyznanie spółce prawa pomocy oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając poczynione w skardze zarzuty pełnomocnik w pierwszej kolejności wskazał, że skierowanie decyzji administracyjnej do nieistniejącego podmiotu stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością postępowania. Nadto wskazał, że postępowanie zostało ponownie wszczęte pismem z dnia 31 maja 2013r. a więc po upływie pięcioletniego okresu od momentu wejścia w życie zmiany planu zagospodarowani przestrzennego, co powinno skutkować umorzeniem postępowania. Stwierdził również, że obowiązkiem uiszczenia opłaty planistycznej powinien być obciążony nabywca nieruchomości, a nie jak przyjęły organy zbywającego nieruchomość. Zdaniem pełnomocnika uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji zawiera wyłącznie opis przebiegu dotychczasowego postępowania, natomiast nie odnosi się do zarzutów podnoszonych przez stronę. Pełnomocnik kolejny raz zakwestionował również ustalenia poczynione w trakcie postępowania dowodowego podnosząc, że operat szacunkowy będący podstawą ustaleń dokonanych przez organy jest nierzetelny i nie spełnia wymogów formalnych.

Nadto stwierdził, że organy zastosowały niewłaściwe przepisy, bowiem do spraw wszczętych a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zastosowanie powinny znaleźć przepisy dotychczasowe, czyli ustawa z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym.

Pełnomocnik M. K. oraz R. P., w odrębnej skardze zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. wnosząc o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, jednocześnie podtrzymał wszystkie dotychczasowe zarzuty stawiane operatowi szacunkowemu oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego sporządzonego przez innego rzeczoznawcę majątkowego. W przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności tego wniosku z art.157 ust.2 u.g.n. o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, czy powołany przepis jest zgodny z art.45 ust.1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik stwierdził, że w świetle poczynionych w skardze uwag i wniosków jako przedwczesne i zbędne uznał powtarzanie zarzutów skargi w sposób nawiązujący do treści skarg wniesionych we wskazanych przez niego sprawach.

Ze względu na tożsamy przedmiot obydwu skarg, zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2013r. sygn. akt II SA/GL 1863/13 zostały one połączone celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w całości podtrzymało stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi.

Pismem z dnia 24 września 2014r. pełnomocnik M. K. i R. P. poinformował sąd o treści postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lutego 2014r. sygn. akt Ts 198/13 o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, wskazując jednocześnie na bezprzedmiotowość tej części zarzutów skierowanych do sądu. Uzupełnił również zarzuty i argumentację która w jego ocenie przemawia za niedopuszczalnością korzystania przez organy ze sporządzonego na potrzeby tego postępowania operatu szacunkowego.

Kolejnym pismem z dnia 29 września 2014r. pełnomocnik M. K. i R. P. dokonał modyfikacji i sprostowania niektórych stwierdzeń zawartych w piśmie z dnia 24 września 2014r.

W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżących M. K. i R. P. wnosił i wywodził jak skardze oraz pismach procesowych z dnia 24 września 2014r. i 29 września 2014r. jednocześnie cofnął wniosek o zawieszenie postępowania podtrzymując wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego. Pełnomocnik skarżącej "A" Sp. z o.o. wnosił i wywodził jak w skardze podnosząc, że organy nie wyjaśnił wewnętrznej sprzeczności w treści sporządzonego przez biegłego operatu szacunkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.).

Przede wszystkim należy podnieść, że niniejsza sprawa była już przedmiotem orzekania w tutejszym Sądzie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 27 maja 2011r. (sygn. akt II SA/Gl 1261/10) utrzymanym w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 22 lutego 2013r. (sygn. akt II OSK 1993/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność decyzji SKO w B. z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r.

Stosownie zaś do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Z powyższego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odstępstwo od tej zasady może dotyczyć tylko dwóch sytuacji, pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu, to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013r., sygn. akt I OSK 1790/11, LEX nr 1336324).

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2101/11). W wyniku wydania wyroku o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do stadium postępowania przed organem administracyjnym. Oznacza to obowiązek powtórnego rozpoznania tej sprawy przez ten organ i wydania decyzji, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku.

Podkreślenia wymaga fakt, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).

Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Więcej, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a., por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2013r., sygn. akt I GSK 1591/11, LEX nr 1339558). Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego.

Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).

Uwzględniając powyższe, Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję, nie mógł dokonać jej oceny z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 maja 2011r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2013r. Organ odwoławczy również był zobowiązany to uwzględnić przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji.

W tym stanie rzeczy w pierwszej kolejności wskazać należy, że w wyroku z dnia 27 maja 2011r. WSA w Gliwicach rozstrzygnął już kwestię spełnienia materialnoprawnych przesłanek do ustalenia opłaty planistycznej z powodu wzrostu wartości części zbytej nieruchomości. Przesądził również kwestię braku podstaw do umorzenia postępowania w związku z upływem pięcioletniego terminu do dochodzenia roszczeń z tego tytułu, wskazując, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu [...] r. (k.6 akt adm.) o czym strony powiadomiono, a plan miejscowy wszedł w życie z dniem [...] r. Stwierdził również, że późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Kolegium nie mogło zniweczyć skutków prawnych zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a stwierdzenie nieważności decyzji rodzi jedynie obowiązek ponownego rozpoznania sprawy, tak jakby sprawa nigdy nie została rozstrzygnięta.

Sąd wskazał również, że w postępowaniu prowadzonym ponownie po stwierdzeniu nieważności decyzji SKO znajdują zastosowanie przepisy ustawy obecnie obowiązującej. Stwierdził również, że przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa nie mają zastosowania w sprawach dotyczących ustalenia opłaty planistycznej. Jako niezasadne uznał również zarzuty dotyczące operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby niniejszego postępowania. We wskazaniach co dalszego postępowania zawarł potrzebę potwierdzenia aktualności operatu przez rzeczoznawcę zgodnie z art.156 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ocena prawna i jej argumentacja zamieszczone w uzasadnieniu tego wyroku znalazły pełną akceptację Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 22 lutego 2013r. potwierdził prawidłowość tego stanowiska.

W świetle tych ustaleń stwierdzić należy, że zarzuty skarg dotyczące kwestii będących przedmiotem rozważań sądów w powołanych wyżej wyrokach są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu nie wymagają również bardziej szczegółowego odniesienia się. Skład orzekający w pełni podziela przedstawioną ocenę prawną wyrażoną w powołanych wyżej wyrokach.

Odnosząc się natomiast do kwestii wniosku pełnomocnika skarżących o dopuszczenie przed sądem dowodu z opinii innego biegłego rzeczoznawcy majątkowego, wskazać należy, że Sąd nie mógł w tym zakresie uzupełnić postępowania, ponieważ zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. podstawę orzekania przez sąd administracyjny stanowi materiał zawarty w aktach sprawy. Zasadniczo jest to materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego przed właściwymi w sprawie organami, dołączony do akt administracyjnych, które zostają przedstawione sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Jednakże użyty w wymienionym przepisie zwrot "akta sprawy", na podstawie których orzeka sąd administracyjny, obejmuje również akta sądowe. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. umożliwia bowiem sądowi przeprowadzenie, z urzędu lub na wniosek stron, dowodu uzupełniającego z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Na gruncie tego przepisu utrwalił się w orzecznictwie pogląd, że postępowanie dowodowe przed sądami administracyjnymi ma charakter wyłącznie uzupełniający, w związku z czym dokonywanie przez Sąd samodzielnych ustaleń jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 699/08 - Lex nr 546587). W orzecznictwie sądowym zwrot normatywny "niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości" odnosi się do istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do istotnych wątpliwości związanych z uzasadnieniem stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2005 r., sygn. akt I FSK 239/05, LEX nr 1101171).

Tym samym nie ulega wątpliwości, że zakres kognicji sądu administracyjnego, ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu, wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy (patrz: Bogusław Dauter w komentarzu do art. 106 p.p.s.a., LEX 2013). Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2011r., sygn. akt II GSK 1358/10, LEX nr 1151651, zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Do naruszenia art. 133 p.p.s.a. może dojść, gdy sąd pominie dokonane w sprawie ustalenia, czy też dokona własnych ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2012r., sygn. akt I FSK 415/11, LEX nr 1136228). Z tych to powodów Sąd oddalił wniosek strony skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii rzeczoznawcy majątkowego.

W dalszej kolejności wskazać należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały na podstawie art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz.647 ze zm., dalej "ustawa") zgodnie z którymi, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel albo użytkownik wieczysty sprzedaje tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazowo opłatę, ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości i jest ustalana na dzień sprzedaży nieruchomości. Wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu planu miejscowego, a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego przed zmianą planu lub faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Prezydent ustala opłatę w drodze decyzji, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu aktu notarialnego, potwierdzający fakt przeniesienia własności nieruchomości.

W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że niewątpliwie skarżący dokonali zbycia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 13,6319 ha, okoliczność ta została potwierdzona aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. A. Nr [...]. Nie budzi wątpliwości również fakt, że przed wejściem w życie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części przedmiotowe działki były przeznaczone pod zieleń ekologiczną, a po jego wejściu w życie znalazły się na terenie przeznaczonym pod usługi handlu i miejsca obsługi podróżnych. (Uchwała Rady Miasta B. z dnia [...] r. nr [...].) Ten fakt, w związku ze zbyciem nieruchomości przed upływem 5 lat od dnia w którym miejscowy plan stał się obowiązujący, był podstawą do naliczenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wzrost wartości został wyliczony w operacie szacunkowym sporządzonym przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego.

W oparciu o uchwałę Rady Miejskiej B. ustalono 30% stawkę służącą do naliczania opłaty, co dało kwoty wskazane w decyzji Prezydenta Miasta B. Skarżący nie kwestionują faktu sprzedaży oraz ustaleń dokonanych w oparciu o zapisy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. Natomiast kwestionują ustalenia dokonane przez biegłego w sporządzonym operacie szacunkowym w szczególności sposób doboru nieruchomości do porównania. W ocenie skarżących uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wpłynęło na zmianę wartości zbytej przez nich nieruchomości, nadto koszty z tego tytułu powinien ponosić nabywca nieruchomości jako beneficjent ewentualnych korzyści z tego tytułu. Sporna pozostaje również kwestia czy organ wszczął w terminie postępowanie w przedmiocie naliczenia opłaty planistycznej. W tym miejscu skazać należy, że również ta kwestia była przedmiotem rozstrzygnięcia tutejszego sądu, który w powołanym już wyroku (II SA/Gl 1261/10) wskazał, że wyeliminowanie z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności decyzji nie niweczy skutków prawnych zawiadomienia o wszczęciu postępowania a powoduje jedynie brak rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd nie zgadza się również z twierdzeniem skarżących, że skierowane przez organ do stron zawiadomienie o toczącym się postępowaniu z dnia 31 maja 2013r. powinno skutkować przyjęciem, że postępowanie zostało wszczęte po upływie ustawowego terminu. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że postępowanie zostało wszczęte w dniu [...] r., tym samym zachowany został pięcioletni termin do dochodzenia roszczenia wynikającego z treści art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego. Zgodnie z art. 37 ust. 3 i 4 powołanej ustawy roszczenia z tego tytułu, można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące.

Ponadto należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych brak jest rozbieżności w zakresie wykładni przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co do sposobu określenia terminu zgłoszenia roszczenia (por. wyroki NSA z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 250/10, LEX nr 1071222, z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II OSK 984/07, LEX nr 466020, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po59/12, LEX nr 1139623) oraz daty wszczęcia postępowania (por. wyroki NSA z dnia 25 listopada 2011r. sygn. akt II OSK 1679/10, LEX nr1151992, z dnia 8 grudnia 1999r. sygn. akt I SA/Lu 1262/98, LEX nr 40366, z dnia 26 października 1999r., sygn. akt IIISA 7955/98,LEX nr 43944, z dnia 3 września 2008r. sygn. akt II OSK 984/07)

Skład orzekający w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyżej wymienionych orzeczeniach i przyjmuje, że ustalając datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu bierze się pod uwagę pierwszą czynność dokonaną przez organ administracji państwowej na zewnątrz w stosunku do strony. W niniejszej sprawie taką czynnością było zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] r.

Nie sposób zgodzić się również z twierdzeniem, że zaskarżona decyzja została skierowana do nieistniejącego podmiotu przez co rażąco narusza prawo. Faktem jest, że w dniu 19 czerwca 2013r. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy "A" spółki akcyjnej podjęło uchwałę o przekształceniu się w "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która to spółka w dniu [...] r. została wpisana do rejestru. Niewątpliwie nastąpiło to przed wydaniem zaskarżonej decyzji przez SKO, to jednak należy mieć na uwadze, że obecna regulacja zawarta w przepisach kodeksu spółek handlowych daje podstawę, aby przyjąć, że istnieje tu tożsamość podmiotu przekształconego i przekształcanego, a jedynie zmienia się forma prawna tego podmiotu. Zgodnie z art. 553 k.s.h. spółce przekształconej przysługują wszelkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej.

Natomiast decyzja administracyjna jest opartym na przepisach prawa władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej zmierzającym do wywołania skutków prawnych, wydawanym w konkretnej sprawie i dotyczącym indywidualnie oznaczonego podmiotu. Ma więc charakter konkretny i indywidualny. Skoro przekształcenie oparte na kontynuacji jest przeciwieństwem rozwiązania spółki, decyzja administracyjna wydana na rzecz spółki przekształcanej (w konsekwencji przyjętej tożsamości podmiotowej spółki przekształcanej i przekształconej) będzie przysługiwała spółce także po przekształceniu. Nie zmienia się bowiem ani podmiot prawa (ale jego forma), ani cel, któremu decyzja ma służyć. Artykuł 553 § 2 k.s.h. dokonuje przykładowego wyliczenia praw, których podmiotem pozostaje spółka przekształcona. To, że kodeks spółek handlowych wylicza w tym przypadku zezwolenia, koncesje czy ulgi, nie oznacza wygaśnięcia wynikających z innych decyzji administracyjnych praw i obowiązków. W tym stanie rzeczy zarzut skargi należało uznać za niezasadny.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut dotyczący naruszenia art.36 ust.4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przyjęta w skardze jego wykładnia. Przepisy art. 36 ust. 1-3 określają prawa właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, natomiast przepis art. 36 ust. 4 ich zobowiązania związane z uchwaleniem planu. Nie ulega wątpliwości, że w ust. 1 chodzi wyłącznie o takiego właściciela (użytkownika wieczystego), który był właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości w dacie uchwalenia lub zmiany planu miejscowego. Opłata obciążająca właściciela nie jest zatem zależna od tego, czy wskutek zbycia nieruchomości osiągnął on korzyść (zysk) w związku ze zbyciem nieruchomości. Decydujące jest zbycie w drodze czynności prawnej (umowy) nieruchomości, której wartość obiektywnie wzrosła wskutek przekwalifikowania takiej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego.

Przepis art. 36 ust. 4 u.p.z.p. należy rozumieć w ten sposób, że obciążenie opłatą dotyczy każdej osoby, która zbyła nieruchomość. Dlatego nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, że opłatą z tego tytułu należało obciążyć nabywcę nieruchomości jako beneficjenta korzyści wynikających ze zmiany planu zagospodarowania przestrzennego.

Jako nietrafne należało uznać również zarzuty dotyczące operatu szacunkowego stanowiącego podstawę naliczenia opłaty planistycznej mając na uwadze stanowisko wrażone w wydanych w sprawie wyrokach NSA i WSA powołanych na wstępie. Przyjęty operat szacunkowy zgodnie z zaleceniem sądu został zaktualizowany poprzez umieszczenie stosownej klauzuli przez rzeczoznawcę, który go sporządził.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.85 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nakazującego stosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy przepisów dotychczasowych, wskazać należy, że w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Kolegium, rozpatrzenie sprawy winno nastąpić na podstawie ustawy obecnie obowiązującej a nie jak sugerują skarżący na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym.

Sąd nie podziela również stanowiska, że po wydaniu wyroków w niniejszej sprawie przez WSA w Gliwicach i NSA doszło do zmiany stanu prawnego, który uzasadniałby zmianę przyjętego stanowiska, iż w sprawie o ustalenie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie znajdują zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

Jednocześnie sąd administracyjny nie dopatrzył się podstawy prawnej do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, o co wnioskował pełnomocnik M. K. i R. P. Zdaniem sądu, brak jest podstaw do ferowania zarzutu o niezgodności art.157 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z art. 45 ust.1Konstytucji RP.

Wreszcie, niezasadne są zarzuty obu skarg pod adresem rzeczoznawcy majątkowego J. K. W sytuacji, gdy operat ten był przedmiotem opinii Komisji Opiniującej [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych, przeprowadzonej w trybie art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Tym samym brak jest podstaw prawnych do ferowania zarzutu dowolności działania organów administracji, które podzieliły pogląd o prawidłowości sporządzenia wyceny nieruchomości. Kolejne opinie uzupełniające rzeczoznawcy miały zaś na celu wyjaśnienie wątpliwości i zarzutów stron. Wskazać też przyjdzie, że rzeczoznawca w dniu 3 czerwca 2013r. potwierdził aktualność operatu z dnia [...] r., zaś dla potrzeb ustalenia opłaty planistycznej miarodajna jest wartość nieruchomości z daty jej zbycia. Stąd też późniejsza zmiana cen na rynku nieruchomości nie ma wpływu na ustalenie opłaty planistycznej.

W konsekwencji, brak podstaw do ferowania zarzutów naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa z uwagi na oparcie się przez organy administracji na wycenie nieruchomości i sporządzonej przez rzeczoznawcę J. K. Podkreślić przyjdzie, że nie powinno budzić wątpliwości, że inną (wyższą) wartość rynkową mają działki przeznaczone pod zabudowę, niż tereny zieleni. Zatem brak było podstaw do podzielenia zarzutów obydwu skarg.

W tym stanie rzeczy mając na uwadze, że nastąpiła faktyczna zmiana przeznaczenia nieruchomości zarówno w stosunku do postanowień planu który utracił moc jak i sposobu użytkowania nieruchomości w okresie poprzedzającym wejście w życie nowego planu, która to zmiana zgodnie z opinią biegłego spowodowała wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości organ zasadnie naliczył opłatę planistyczną.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie stwierdził aby w ramach prowadzonego przez organy postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, podejmując wszelkie czynności niezbędne do załatwienia sprawy.

Chybione zdaniem Sądu są zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego jak i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji (Dz. U. z 2010r. nr 102, poz. 651 z późń. zm., dalej "u.g.n.") jeżeli istnieje potrzeba określenia wartości nieruchomości, wartość tę określają rzeczoznawcy majątkowi. Natomiast z treści art. 156 ust.1 u.g.n. wynika, że rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. W tej sytuacji operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego jest podstawą ustalenia wzrostu wartości nieruchomości i stanowi jedyny merytoryczny dowód na potwierdzenie tej okoliczności. Regulacja ta nie zwalnia oczywiście organu administracji z oceny operatu szacunkowego, jak każdego dowodu zgromadzonego w sprawie.

W myśl art. 80 k.p.a. organy administracji publicznej mają prawo do swobodnej oceny dowodów. Dokonując analizy zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organ II instancji dokonał takiej oceny i ocena ta była prawidłowa, na co wskazuje treść uzasadnienia decyzji.

Mając powyższe na uwadze brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa. W takiej sytuacji skarga podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz.270 z późn. zm)