Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. C. – B. oraz D. C. pozwolenia na budowę garażu dwustanowiskowego na działce nr [...] w granicy z działką [...]. Działka inwestorów położona jest przy ul. [...] w G. W podstawie prawnej decyzji organ administracji architektoniczno-budowlanej wskazał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm. – dalej zwane P.b.) oraz art. 104 k.p.a. Ponadto organ powołał się na ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w centralnej części miasta, obejmującego centrum i śródmieście miasta tzw. centralne tereny miast, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w G. nr [...], z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] – dalej zwany m.p.z.p.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że inwestorzy złożyli oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz kompletny projekt budowlany. Z uwagi na usytuowanie obiektu w granicy działki projekt został uzgodniony z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Dokonując sprawdzenia przedłożonego projektu w zakresie przewidzianym przepisami art. 35 ust. 1 P.b. Prezydent Miasta G. ustalił, że lokalizacja projektowanego obiektu jest zgodna z ustaleniami m.p.z.p., będzie on bowiem posadowiony na terenie oznaczonym symbolem 36 MN. W jednostce tej przewidziana została zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i wielorodzinna wraz przeznaczeniem uzupełniającym obejmującym zabudowę gospodarczą (garaże) oraz budynki pomocnicze.
W ocenie organu usytuowanie obiektu w granicy działki nie narusza § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.- dalej zwane rozporządzeniem MI), bowiem projektowany garaż ma mieć długość mniejszą niż 5,5 m i wysokość mniejszą niż 3 m. Z uwagi na przepis § 12 ust. 4 rozporządzenia MI Prezydent Miasta G. uznał współwłaścicieli działki nr [...] za strony postępowania zapewniając im czynny udział w tym postępowaniu. Organ I instancji udzielił także pisemnej odpowiedzi na zastrzeżenia wniesione przez H. K. i M. S. do przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego, a w szczególności do kwestii związanej z lokalizacją garażu w granicy ich działki. W piśmie z dnia 6 października 2010 r. wskazał on w szczegolności, że nie może dokonywać swobodnej interpretacji przepisów prawa budowlanego, bowiem decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, co wynika z generalnej zasady wyrażonej w art. 4 P.b.
Odwołanie od tej decyzji wniosły H. K. i M. S. współwłaścicielki działki nr [...]. Podniosły, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. projektowanie i budowa obiektów budowlanych winna odbywać się z poszanowaniem, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Wskazały, że złamane zostało poszanowanie ich interesów, bowiem projektowany obiekt znajdzie się od strony południowej ich działki, a zatem cień tego obiektu będzie oddziaływał negatywnie na ich nieruchomość, a w szczególności na znajdujące się na niej drzewa owocowe, krzewy i niską roślinność. Dodały, że ich działka na szerokość zaledwie 9,0 m, gdy działka inwestorów ma szerokość 11,5 m. Podniosły, że usytuowanie garażu w granicy działki spowoduje konieczność budowy ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a odsuwając garaż na odległość 3 m od granicy działki inwestorzy nie musieliby takiej ściany budować.
Odwołujące się wskazały także, że z uwagi na konieczność utrzymania właściwego stanu technicznego obiektu jego właściciele będą musieli korzystać w przyszłości z prawa wejścia na ich działkę. Odwołujące się powołały się również przepisy m.p.z.p., a w szczególności unormowanie zamieszczone w rozdziale 2 pkt 14, ppkt n, w którym dopuszcza się sytuowanie budynków w granicy działki pod warunkiem jednak nie ograniczania możliwości zabudowy i użytkowania działki sąsiedniej. W podsumowaniu odwołania podniosły, że decyzja organu I instancji nie została do końca oparta na przepisach prawa. Wskazały, że przepis § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia MI dopuszcza sytuowanie obiektów w granicy działki, natomiast § 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tego rozporządzenia mówi, że należy je sytuować w odległości 4 m bądź 3 m w zależności od posiadania otworów okiennych i drzwiowych w ścianie zwróconej w stronę granicy.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i obowiązujące przepisy nie mógł uwzględnić zarzutów odwołujących się i uchylić decyzję organu I instancji zgodnie z ich oczekiwaniami. Usytuowanie planowanego garażu jest zgodne z przepisem § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia MI, a co zatem idzie nie mogły zostać uwzględnione zarzuty dotyczące zmiany lokalizacji obiektu. Podniósł, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może wymuszać innej lokalizacji obiektu, jeżeli jego projektowane usytuowanie nie narusza przepisów prawa. Zmiana taka mogłaby nastąpić bowiem jedynie z inicjatywy inwestora.
Odnosząc się do zarzutu zacienienia działki odwołujących się organ wskazał, że kwestia ta może być rozpatrywana wyłącznie w kontekście ewentualnego naruszenia przepisów techniczno-budowlanych zawartych w § 13, 57 i 60 rozporządzenia MI. Przepisy te normują zaś jedynie kwestie zacieniania pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych w budynkach na sąsiednich działkach. Odnośnie zarzutu związanego z ewentualnym wejściem inwestora na teren działki odwołujących się Wojewoda wyjaśnił, że kwestia ta została całościowo uregulowana w art. 47 P.b. Tym samym w ocenie organu w sprawie nie doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Za nieuzasadniony uznał on wreszcie zarzut dotyczący sprzeczności planowanej inwestycji z ustaleniami m.p.z.p.
Skargę na te decyzję wniosła M. S. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta G. Uzasadniając te żądania skarżąca podała, że w jej ocenie projekt budowlany został opracowany z naruszeniem § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia MI. Zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym górny poziom dachu garażu ma wynieść 2,99 m. Ustalenie to nie odpowiada jednak rzeczywistej wysokości projektowanego obiektu, co wynika z sumowania wymiarów oznaczonych na rys. 1 projektu. Zgodnie z § 272 ust. 3 rozporządzenia MI budynek ten winien mieć też ścianę oddzielenia przeciwpożarowego wysuniętą na co najmniej 0,30 m poza lico ściany zewnętrznej budynku, co dodatkowo zwiększy jej wysokość do 3, 58 m. Powyższe powoduje, że wbrew twierdzeniom organów nie został spełniony warunek wynikający z art. 4 P.b. Do skargi dołączony został rysunek za pomocą, którego skarżąca wykazała, że ściana graniczna projektowanego garażu ma wskazaną w skardze wysokość 3, 58 m, a nie twierdziły organy 2,99 m..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji zajętym w piśmie z dnia 17 marca 2011 r. uznającym za nieuzasadniony zarzut dotyczący rzeczywistej wysokości projektowanego budynku. W tej kwestii organ odwołał się do definicji wysokości budynku zamieszczonej w § 6 rozporządzenia MI wskazując, że przyjęta w projekcie wysokość garażu jest mniejsza niż 3,0 m.
W piśmie procesowym z dnia 17 czerwca 2011 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko dotyczące niezgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi. Wskazała także, że zaskarżona decyzja narusza konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu nakazującym Sądowi jej wzruszenie.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, że w świetle art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Z obowiązku tego w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy nie wywiązały się w sposób właściwy. Stosownie do art. 34 ust 3 pkt 1 P.b. projekt zagospodarowania działki lub terenu obejmuje: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Z wyliczenia tego wynika, że projektowane usytuowanie obiektu budowlanego na działce stanowi jeden z najważniejszych elementów projektu zagospodarowania działki.
Strony tymczasem prezentują odmienne stanowiska dotyczące zgodności usytuowania projektowanego garażu z przepisami techniczno-budowlanymi. W przekonaniu organów lokalizacja projektowanego garażu bezpośrednio przy granicy sąsiedniej działki spełnia wymogi wynikające z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia MI. Zgodnie z tym przepisem w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. W ocenie skarżącej projektowany obiekt nie spełnia natomiast wymogu dotyczącego zachowania wysokości 3 m, bowiem faktyczna jego wysokość wyniosła 3,28 m, a uwzględniając ogniomur 3,58 m.
Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy przede wszystkim, że orzekające w sprawie organy nie dokonały własnych ustaleń dotyczących wysokości projektowanego garażu, poprzestając na akceptacji twierdzeń projektantów. W szczególności dopiero w odpowiedzi na skargę Wojewoda wskazał (powołując się w dodatku na pismo organu I instancji sporządzone już po wniesieniu skargi) na przepis § 6 rozporządzenia MI, w którym zamieszczona została definicja wysokości budynku. Stosownie do tego przepisu wysokość budynku, służącą do przyporządkowania temu budynkowi odpowiednich wymagań rozporządzenia, mierzy się od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części, znajdującym się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej, bez uwzględniania wyniesionych ponad tę płaszczyznę maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych, bądź do najwyżej położonego punktu stropodachu lub konstrukcji przekrycia budynku znajdującego się bezpośrednio nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda powołując się na przytoczoną definicję podał, że wysokość przedmiotowego garażu mierzona od poziomu wjazdu do najwyżej położonego punktu stropodachu jest mniejsza niż 3 m. Tymczasem z projektu budowlanego wynika, że przedmiotowy garaż ma zostać przykryty nie stropodachem, a dachem o konstrukcji drewnianej jednospadowej o kącie nachylenia połaci 5 %. Odnosząc się do tej kwestii dostrzec także należy, że zgodnie z § 6 rozporządzenia MI wysokość budynku mierzy się do najwyżej położonego punktu stropodachu w przypadku, gdy znajduje się on nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Do takich pomieszczeń nie zalicza się jednak garaży, bowiem nie stanowią one pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w rozumieniu § 4 rozporządzenia MI.
Orzekające w sprawie organy rozważając kwestię możliwości zastosowania § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia MI nie sprawdziły także w dostatecznym stopniu projektu budowlanego pod kątem przewidzianej w nim wysokości planowanego obiektu. Wprawdzie unormowania zawarte w art. 35 ust. 1 P.b. zwalniają organ od obowiązku sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego pod kątem jego zgodności z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, to jednak z uwagi na treść przepisu § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia MI organy obu instancji były zobowiązane sprawdzić czy w projekcie tym zachowana została wysokość obiektu dopuszczająca jego sytuowanie bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną. Ten parametr projektowanego obiektu, jak wynika z przywołanego wyżej art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b., bowiem stanowi istotny element projektu zagospodarowania działki. Zgodzić się należy wreszcie ze skarżącą, że w projekcie architektoniczno-budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta G. nie została w sposób właściwy opisana wysokość projektowanego garażu. Stanowiący część projektu architektoniczno-budowlanego rysunek 03A (wg skarżącej rys.
1) nie odpowiada w szczególności wymogom wynikającym z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.). Przepis ten nakazuje bowiem aby część rysunkowa projektu architektoniczno-budowlanego była zaopatrzona w niezbędne oznaczenia graficzne i wyjaśnienia opisowe umożliwiające jednoznaczne odczytanie projektu budowlanego. Tymczasem na wskazanym rysunku przedstawiono tylko dwie cząstkowe wysokości ściany usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki oraz łączną wysokość tej ściany mierzoną do połaci dachowej (wynoszącą 2,99 m). Mając jednak na uwadze skalę w jakiej został sporządzony rysunek 03A zaakceptować należy stanowisko skarżącej, że wysokość zaprojektowanego budynku uwzględniając grubość jego izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej jest większa niż 2,99 m.
Sąd nie podzielił jednocześnie poglądu organu zajętego w odpowiedzi na skargę, że ściana oddzielenia przeciwpożarowego, która stosownie do § 235 ust. 2 rozporządzenia MI, powinna być wysunięta co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku nie powinna być uwzględniana przy ustalaniu wysokości projektowanego budynku. Uznać bowiem należy, że ogniomur stanowi warstwę osłaniającą ściany zewnętrznej. Ponadto zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia MI wymagane w rozporządzeniu wymiary należy rozumieć jako uzyskane z uwzględnieniem wykończenia powierzchni elementów budynku (...).
Przeprowadzone rozważania dowodzą, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte ze wskazanymi wyżej naruszeniami prawa materialnego, a także z naruszeniem przepisów proceduralnych. W szczególności decyzje organów obu instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta G. zastosuje się do wskazań zawartych w wyroku. W szczególności nałoży on w oparciu o art. 35 ust. 3 P.b. na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym, a w razie ich nieusunięcia w wyznaczonym terminie wyda decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W tym stanie rzeczy działając w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, a także poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. Rozstrzygnięcie o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku zostało oparte na art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd zaś nie rozstrzygał w związku z brakiem stosownego wniosku skarżącej zwolnionej od uiszczenia wpisu sądowego.