Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 4 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 roku nr 243, poz. 1623, dalej powoływana jako "ustawa") nakazał inwestorom K. i I. W. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] (numer działki po scaleniu działek) wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] przy ul. [...] w B. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ przyjął iż do realizacji przedmiotowego budynku doszło bez pozwolenia na budowę na działce nr [...], którą to działkę inwestorzy już w trakcie niniejszego postępowania połączyli z działką sąsiednią, która po scaleniu otrzymała nr [...].
W związku z tym postanowieniem z dnia [...] roku (postanowieniem nr [...]) organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestorów obowiązki wymienione w postanowieniu, które inwestorzy wykonali.
Następnie na inwestorów postanowieniem z dnia [...] roku nałożono obowiązek uiszczenia ustalonej opłaty legalizacyjnej.
Skarga inwestorów na ostateczne postanowienie w tym zakresie została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 listopada 2010 roku.
Ponieważ inwestorzy nie uiścili ustalonej postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy w zw. z art. 49 ust. 3 tej ustawy orzeczono w stosunku do obiektu nakaz rozbiórki.
Od decyzji tej złożyli odwołanie K. i I. W. Odnieśli się w nim do Konstytucji i aksjologii prawa, mocy obowiązującej Prawa budowlanego.
Wskazali także na fakt nawiązania przez organ I instancji do działki nr [...], która w wyniku scalenia nie istnieje od dnia [...] roku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 ustawy i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestorzy uzyskali pozwolenie na budowę w stosunku do działki [...] (decyzja z dnia [...] roku) dla której to działki wydane były warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, a także w stosunku do tej działki zostały dokonane wymagane prawem uzgodnienia.
Faktycznie jednak budowę rozpoczęto i budynek zrealizowano na działce nr [...]. Zdaniem organu orzekającego nie jest możliwe dowolne dokonywanie zmian w udzielonym pozwoleniu, a zmiany istotne dla których należy zaliczyć usytuowanie budynku w innym miejscu, wymagają uprzedniej decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę. Pozwolenie na budowę zezwala na realizację obiektu w konkretnym miejscu, wynikającym z tego pozwolenia i zatwierdzonego nim projektu budowlanego.
Wybudowanie budynku na działce innej niż objęta pozwoleniem na budowę stanowi samowolę budowlaną.
Ponieważ w sprawie jest bezsporne (wynika m.innymi z decyzji PINB w B. z dnia [...] roku w zgłoszeniu sprzeciwu do przystąpienia do użytkowania budynku), że inwestorzy dopuścili się samowoli, to jej likwidacja musiała nastąpić w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Przez fakt nie uiszczenia opłaty legalizacyjnej, a więc zaniechania postępowania legalizacyjnego przez inwestorów organ obowiązany był do orzeczenia rozbiórki budynku.
Równocześnie organ orzekający przyznał, że przedmiotowy budynek – jego usytuowanie – jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący (inwestorzy) zarzucili wydanie decyzji z naruszeniem art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz "ugruntowanych zasad prawnych".
Jak się wydaje skarżący kwestionowali orzeczony nakaz rozbiórki uważając, że budynek zrealizowali zgodnie z pozwoleniem na działce, noszącej obecnie numer [...] powstałej w [...] roku ze scalenia działek [...] i [...], a stanowiącej ich własność.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 marca 2002 roku sygn. akt SK 2/01, którym przepisy dotyczące postępowania legalizacyjnego uznane zostały za konstytucyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W sprawie jest bezsporne, że inwestorzy uzyskali w dniu [...] r. decyzję nr [...] zezwalającą na budowę domu jednorodzinnego na działce [...]. Decyzja ta została następnie zmieniona - w zakresie dotyczącym projektu zagospodarowania terenu w związku ze zmianą sposobu odprowadzania ścieków – decyzją z dnia [...] roku nr [...], z tym że ta ostatnia okoliczność nie ma dla sprawy znaczenia. Poza sporem jest również, że budynek jednorodzinny objęty wyżej wymienionym pozwoleniem został wykonany na działce nr [...].
Działka [...] stanowiła własność syna inwestorów J. W., który aktem notarialnym z dnia [...] roku (w aktach sprawy) darował tę działkę swoim rodzicom to jest inwestorom.
Działki te to jest działka nr [...] i [...] zostały scalone w [...] roku w działkę noszącą nr [...], będącą własnością inwestorów.
Powyższe ustalenia faktyczne stały się podstawą do wydania zaskarżonej decyzji po negatywnym zakończeniu postępowania legalizacyjnego (brak uiszczenia opłaty legalizacyjnej).
Co do zasady Sąd podziela poglądy organu odwoławczego w zakresie charakteru pozwolenia na budowę. Pozwolenie jak to organ orzekający stwierdził ma charakter podmiotowo – przedmiotowy. Uprawnia konkretną osobę do wykonania obiektu objętego tym pozwoleniem w konkretnym miejscu. To konkretne miejsce wynika z projektu zagospodarowania działki lub terenu (art. 34 ust. 3 pkt 1) który będąc częścią projektu budowlanego podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 34 pkt 4).
Niewątpliwie za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego należy uznać odstępstwa od zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu (a contraria art. 36a ust. 5 pkt 1), które dopuszczalne są jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Usytuowanie spornego obiektu nastąpiło w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę (w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy), a więc także zatwierdzonego projektu budowlanego. W takiej sytuacji należy więc zaistniałą samowolę likwidować w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 i 51 ust. 4 Prawa budowlanego.
Taką wykładnię przepisów w niniejszej sprawie szczególnie uzasadniają jej okoliczności, a mianowicie wykonanie obiektu w miejscu, w którym nie narusza on miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyczyny usytuowania obiektu poza projektem zagospodarowania działki nr [...] oraz fakt, że aktualnie inwestorzy są właścicielami zarówno działki nr [...], jak i działki [...], z których w [...] r. powstała działka nr [...].
Ta ostatnia okoliczność w ocenie Sądu ma zresztą wpływ na rozstrzygnięcie. Samowola powstaje bowiem w momencie rozpoczęcia realizacji obiektu, a do jej zakończenia dochodzi dopiero w momencie ostatecznego nakazu rozbiórki lub ostatecznego rozstrzygnięcia o jego legalizacji.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji istniała już tylko działka nr [...], a nie działka [...].
Jedynie więc projekt zagospodarowania wydany do decyzji o pozwoleniu na budowę określał położenie obiektu na działce nr [...]. A jeżeli odstępstwa od projektu zagospodarowania działki są odstępstwami istotnymi to należało w stosunku do tego obiektu przeprowadzić postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego, co organy powinny uczynić w postępowaniu ponownym.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 i 152 oraz art. 200 i 205 § 1 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
su