Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J. M. zwrócił się o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W formularzu wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, samotnie prowadzi gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku należącym do jego brata, nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych jak również przedmiotów, których wartość przekracza 3000 euro. Jedynym źródłem utrzymania się strony jest świadczenie rentowe otrzymywane w kwocie 1265 zł netto. Dodatkowo, z tytułu najmu lokalu mieszkalnego co miesiąc otrzymuje 600 zł, z których odprowadza podatek w wysokości 8,5 %. Do druku formularza dołączone zostało orzeczenie o zaliczeniu skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, kopie rachunków za wywóz śmieci, dostawy wody, usługi telekomunikacyjne oraz zaświadczenie o wysokości wypłacanego świadczenia rentowego.
Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 988/12 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego w powyższym zakresie.
Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. W jego uzasadnieniu podniósł przede wszystkim, że wprawdzie jego sytuacja finansowa poprawiła się, bowiem uzyskuje dodatkowo dochód w kwocie 549 zł miesięcznie z tytułu umowy najmu, to jednak w tym czasie wzrosły też jego wydatki, miedzy innymi na opał. Tym samym skorzystanie z fachowej pomocy zmusiłoby skarżącego do zaciągnięcia kolejnego kredytu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje
Przystępując do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, wskazać należy, że jego sytuacja materialna była już poddana analizie referendarza sądowego, który postanowieniem z dnia 3 października 2012 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Kolejny wniosek strony zmierza do uzyskania profesjonalnego pełnomocnika w postaci radcy prawnego z urzędu, a więc w konsekwencji do otrzymania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z treścią art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz.270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, stosowana jest jedynie w przypadkach, gdy skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i ma na celu ułatwienie najuboższym dochodzenia swych słusznych praw w sprawach dotyczących ich żywotnych interesów.
W ocenie Sądu skarżący wykazał dostatecznie, że nie dysponuje wystarczającymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Dla oceny, czy strona jest w stanie ponieść koszty postępowania (koszty sądowe i inne wydatki), czy koszty zastępstwa procesowego, istotne znaczenie ma jej stan majątkowy i dochody oraz sytuacja rodzinna. Niewątpliwie zwrócić należy uwagę, że sytuacja materialna skarżącego uległa zmianie, otrzymuje on bowiem dodatkowy dochód w wysokości 549 zł miesięcznie z tytułu najmu lokalu mieszkalnego. Jednakże porównując wysokość całego dochodu jakim dysponuje skarżący, tj. kwota 1814 zł netto miesięcznie, z wydatkami ponoszonymi na utrzymanie siebie i domu, należy przyjąć, że kwota pozostająca skarżącemu po uiszczeniu wszystkich powyższych wydatków uniemożliwia poniesienie kosztów skorzystania z fachowego pełnomocnika. Tym bardziej, że wzrosły również wydatki skarżącego np. na opał.
Nie można również tracić z pola widzenia faktu, że skarżący jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. W tej sytuacji zasadnym jest umożliwienie stronie skorzystanie z prawa do sądu i przyznanie mu radcy prawnego z urzędu.
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., działając na podstawie art. 260 P.p.s.a.