Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 9 września 2020 r., sygn. akt II SA/Go 177/20

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 594/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. po rozpatrzeniu skargi E.K. i S.K. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia [...] lipca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) z dnia [...] czerwca 2015 r. Zaskarżoną wówczas decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. WINB uchylił decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2015 r., który powołując się na art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332) przyjął do użytkowania budynek gospodarczy w miejscowości [...], na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...] i jednocześnie orzekł o udzieleniu D.Ł. pozwolenia na użytkowanie tegoż budynku gospodarczego.

Postępowanie w powyższej sprawie zainicjował swoim wnioskiem S.K., zwracając się do PINB o sprawdzenie zgodności z Prawem budowlanym prowadzonych przez D.Ł. prac remontowych wiaty (szopy) na działce nr [...]. Wnioskodawca podniósł, że sąsiad dobudował wymieniony obiekt do jego zabudowań gospodarczych nie pytając go o zgodę, a ponadto podał, że dach budynku pokryty był eternitem, który podczas wichury w 2007 r. uległ uszkodzeniu, uszkadzając jednocześnie dach budynku wnioskodawcy.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że budynek gospodarczy na działce nr [...] istniał od lat 60-tych. Przeprowadzono w nim remont polegający na wymianie dachu wraz z naprawą więźby i wykonaniu tynków, czego rzekomą podstawę miało stanowić zgłoszenie do Starosty Powiatowego, jednakże inwestor nie pamiętał, jakie roboty zostały określone w zgłoszeniu. Wskazał, że remont budynku polegał na wymianie częściowej więźby dachowej, wymianie pokrycia dachowego z płyty falistej na płytę falistą, uzupełnieniu ubytków w murach, otynkowaniu i pomalowaniu. Gabaryty zewnętrzne nie zostały zmienione.

Dalej ustalono, że budynek gospodarczy wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., a mianowicie w latach 60-tych (wg oświadczenia poprzedniego właściciela nieruchomości). W konsekwencji kolejnych czynności postępowania, w tym wydawania kolejnych decyzji administracyjnych i ich uchylenia przez organ odwoławczy, PINB wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. którą w oparciu o art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przyjął do użytkowania sporny budynek gospodarczy, uznając, że w sprawie nie zachodzi przesłanka do orzeczenia rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Budynek gospodarczy nie został zlokalizowany w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość zabudowy sąsiedniej nieruchomości, zaś jego przydatność do użytku potwierdziła przedłożona przez inwestora inwentaryzacja.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia PINB w kwestii braku przesłanek do nakazu rozbiórki omawianego budynku gospodarczego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Podkreślił, że z akt sprawy wynika bowiem, że teren działki nr [...], na której zlokalizowany jest budynek gospodarczy nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co oznacza brak zakazu zabudowy w określony sposób. Natomiast z treści przedłożonej, na żądanie PINB, oceny stanu technicznego wraz z inwentaryzacją budowlaną przedmiotowego budynku gospodarczego, sporządzoną przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane i należące do właściwej izby samorządu zawodowego wynika, że wszystkie elementy konstrukcyjne budynku gospodarczego są w dobrym stanie technicznym, zaś budynek jest zdatny do użytkowania. Podzielił także ocenę organu I instancji, że budynek gospodarczy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, w tym dla działki sąsiedniej, należącej do skarżącego, bowiem z dokumentów sprawy wynika, iż budynek gospodarczy będący przedmiotem niniejszego postępowania naprawczego przylega do budynku o podobnej funkcji usytuowanego na działce sąsiedniej.

Taką zaś lokalizację dopuszczają przepisy techniczno-budowlane. WINB wskazał, że przepisy art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidują orzeczenia o treści "przyjmuję do użytkowania", jak to orzekł organ I instancji, i z tego względu konieczne było uchylenie na podstawie art.138 § 2 kpa k.p.a. w całości zaskarżonej decyzji PINB i orzeczenie jednocześnie co do istoty sprawy stosownie do dyspozycji art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Uwzględniając skargę opisanym wyżej wyrokiem i uchylając obie wydane w sprawie decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. stwierdził, że zostały one wydane z istotnym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego to jest art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Przywołując przepisy art. 37, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. i okoliczności faktyczne ustalone w toku postępowania Sąd zauważył, że stan faktyczny sprawy nadal nie został ustalony w sposób wystarczający do dokonania kwalifikacji materialnoprawnej.

W szczególności nie zostało ustalone kiedy dokładnie został wybudowany sporny budynek gospodarczy. Sąd podkreślił także, że w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy brak jest jednoznacznego oparcia dla stwierdzenia samowoli budowlanej. Wskazał, że trudność, czy też niemożliwość odtworzenia stanu dokumentacyjnego sprawy nie stanowi podstawy do domniemywania nielegalności zrealizowanych prac budowlanych. W świetle obowiązujących uprzednio przepisów prawa inwestorzy, właściciele i zarządcy obiektów budowlanych wybudowanych przed dniem 1 stycznia 1995 r. nie mieli prawnego obowiązku posiadania dokumentacji budowy co oznacza, iż brak takiej dokumentacji nie może prowadzić do konstruowania domniemań okoliczności świadczących o budowie obiektu bez wymaganych pozwoleń, a tym samym naruszeń prawa. Domniemania takiego nie przewidują przepisy procesowe, w szczególności art. 80 i 81 k.p.a., ani też przepisy prawa materialnego - prawa budowlanego.

Okoliczność wykonania obiektu przed 1 stycznia 1995 r. w warunkach samowoli, wobec nie przedłożenia przez inwestora czy właściciela stosownej dokumentacji, powinna być ustalona w sposób niewątpliwy, na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Jeżeli zatem obiekt wykonany został przed dniem 1 stycznia 1995 r., a jak wskazał Sąd, taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie, to organ nadzoru budowlanego, o ile nie dysponuje dokumentami obiektu, winien podjąć działania w celu uzyskania dokumentacji z zasobów archiwalnych. Negatywny rezultat takich poszukiwań obliguje organ do podjęcia prób uzyskania dowodów od stron postępowania.

Odwołując się do uchwały NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. wydanej w sprawie II OPS 2/13 Sąd uznał również, że w sytuacji gdy w momencie orzekania przez organy nie obowiązywał dla przedmiotowego terenu miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodność samowolnie zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym, w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., powinien badać organ administracji w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Tymczasem kwestie te nie zostały w sprawie wyjaśnione i zbadane w sposób niezbędny do konkretyzacji sprawy. Konstatując WSA wskazał, że obowiązkiem organu w postępowaniu zwykłym było dokładne ustalenie czasu wzniesienia budynku, treści obowiązujących wówczas planów zagospodarowania przestrzennego, w tym zawartych w nich ewentualnych zakazów zabudowy oraz obowiązujących wówczas przepisów prawa budowlanego, nadto w przypadku nieobowiązywania dla danego terenu planu zagospodarowania przestrzennego - zbadanie zgodności samowolnie zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Nadto podkreślił, że dalszą kwestią jest to, że ustalenia te i ocena powinna obejmować kwestię zmiany pokrycia dachu, która to - ze względu na czas realizacji - podlegać powinna innemu reżimowi prawnemu niż budowa budynku. Jak jednak zauważył Sąd, organy nie przeprowadziły w tym zakresie żadnych ustaleń ani rozważań.

W toku dalszych czynności procesowych, PINB wydawał kolejno w dniu [...] czerwca 2016 r. oraz w dniu [...] listopada 2016 r. decyzje na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. o udzieleniu I.Ł. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie spornego budynku gospodarczego, które to decyzje WINB kolejno uchylał przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, zwracając organowi I instancji uwagę na nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób wystarczający i odpowiadający wskazaniom WSA w Gorzowie Wlkp. zawartym w wyroku z dnia 16 grudnia 2015 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. (na zapytanie PINB) Burmistrz wskazał, że w aktualnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą z dnia 29 czerwca 2016 r. nr 0007.122.2016 Rady Miejskiej teren obejmujący działkę nr ewid. [...] przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem zachowania istniejącej funkcji zagrodowej, z dopuszczeniem usług. Natomiast według miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą z [...] października 1989r. teren ten przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową, zagrodową i ogrodu. Urząd nie dysponuje zaś dokumentami planistycznymi z wcześniejszych lat. W aktach archiwalnych znajduje się informacja, bez wskazania rodzaju obiektu, o udzieleniu w 1974 r. M.K. pozwolenia na budowę. Pismami z dnia [...] stycznia 2017 r. PINB wystąpił do Starostwa Powiatowego oraz do Archiwum Państwowego o udzielenie informacji, w wyniku czego poinformowano, że budowa budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] nie figuruje w rejestrach wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę oraz że w zasobie archiwalnym Archiwum Państwowego nie odnaleziono dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę tego budynku, w związku z tym nie jest też możliwe ich udostępnienie.

W konsekwencji powyższych czynności w dniu [...] marca 2017 r. PINB wydał decyzję, którą na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. udzielił I. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]. Odnosząc się do nakazanego w wyroku oraz kolejnych decyzjach kasacyjnych obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, organ wskazał, że nie udało się odnaleźć w zasobach właściwych organów dokumentów, które potwierdziłyby wydanie pozwolenia na budowę spornego obiektu. Odnosząc się zaś do przesłanek warunkujących wydanie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego określonych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. organ wskazał, że inwestycja pozostaje w zgodzie z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą z dnia 29 czerwca 2016 r. nr 0007.122.2016 Rady Miejskiej oraz, że obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia oraz nie został zlokalizowany w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający zabudowę sąsiedniej nieruchomości.

Tym samym organ stwierdził brak przesłanek do nakazania rozbiórki tego obiektu. Wskazując na zgodność inwestycji z przepisami techniczno - budowlanymi oraz przedłożoną przez inwestora inwentaryzacją organ uznał, iż obiekt spełnia warunki usytuowania określone wskazanymi przepisami. Jednocześnie PINB zaznaczył, że po uprawomocnieniu się tej decyzji podjęte zostanie postępowanie w sprawie wykonania przez inwestorów robót budowlanych w tym nowego dachu tego obiektu.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. WINB stwierdził, że PINB zgromadził materiał dowodowy pozwalający na jednoznaczne stwierdzenie, iż przedmiotowy budynek gospodarczy został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Podkreślił jednocześnie, że niezależnie od okoliczności, czy jego budowa miała miejsce w latach 60 tych czy też jak wskazywał w toku postępowania odwołujący się w latach 70-tych lub 80 tych, budowa tego budynku wymagała pozwolenia na budowę, zaś o jego braku świadczą udzielone przez właściwe organy informacje. Organ stopnia podstawowego uzyskał również informację dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla tego terenu, który zakłada na nim zabudowę mieszkaniową, z dopuszczeniem zachowania istniejącej zabudowy zagrodowej oraz dopuszczeniem usług. WINB podzielił kwalifikację organu I instancji co do zastosowania w sprawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. z uwagi na zakończenie budowy spornego obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r. Odnosząc się do treści art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. organ wojewódzki wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 tej ustawy, bowiem teren posadowienia obiektu nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wprowadzającym zakaz tego rodzaju zabudowy, oraz budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, w tym dla działki sąsiedniej należącej do odwołującego się.

Przedmiotowy budynek gospodarczy przylega do budynku o podobnej funkcji usytuowanego na działce sąsiedniej, zaś taką lokalizację dopuszczał zarówno przepis § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki wydanego na podstawie art. 6 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. jak również obecnie obowiązujący przepis § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przedłożona zaś w toku postępowania ocena techniczna wraz z inwentaryzacją sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane potwierdza, że wszystkie elementy konstrukcyjne budynku gospodarczego są w dobrym stanie technicznym, co dotyczy także konstrukcji drewnianej dachu i jego pokrycia.

Ponadto WINB wskazał, że stan techniczny dachu tego budynku pozwala na wydanie decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie, jednakże zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 16 grudnia 2015 r. kwestia zmiany jego pokrycia będzie stanowiła przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego.

E.K. i S.K. wnieśli skargę na opisaną wyżej decyzję WINB.

Wyrokiem z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SA/Go 506/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, z uwzględnieniem związania na podstawie art. 153 p.p.s.a wynikającego z wyroku wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Go 594/15, dowiodła że ocena prawna i wskazania Sądu zostały zrealizowane tylko częściowo i w stopniu niewystarczającym do zgodnego z prawem załatwienia sprawy.

Sąd podniósł, że w ponowionym postępowaniu organ I instancji pozyskał dokumenty i informacje z których wynika, iż w aktualnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą z dnia 29 czerwca 2016 r. nr 0007.122.2016 Rady Miejskiej teren na którym znajduje się działka o nr ewid. [...] przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem zachowania istniejącej funkcji zagrodowej, z dopuszczeniem usług. Natomiast według miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą z [...] października 1989 r. teren ten przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową, zagrodową i ogrodu. Urząd nie dysponuje zaś dokumentami planistycznymi z wcześniejszych lat. Organ ustalił, że w aktach archiwalnych znajduje się informacja, bez wskazania rodzaju obiektu o udzieleniu w 1974 r. M.K. pozwolenia na budowę, której jednak nie ma w żadnym z archiwów.

Odwołując się do zeznań świadków i strony organ I instancji wskazał, że w jego ocenie budynek powstał w latach sześćdziesiątych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zdaniem organu I instancji inwestycja ta pozostaje w zgodzie z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia oraz nie został zlokalizowany w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający zabudowę sąsiedniej nieruchomości. Prowadzi to do wniosku, że brak przesłanek do nakazania rozbiórki tego obiektu i pozwala na jego użytkowanie.

Sąd zauważył, że w treści tej decyzji organ nie wyjaśnił jednak jakie parametry techniczne budynku zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia: czy te pierwotne - pochodzące z czasu jego wzniesienia, a jeżeli tak to jakie; czy aktualne obejmujące roboty budowlane z roku 2008, które to przede wszystkim kwestionuje strona skarżąca. Jak wynika z treści decyzji odnosząc się do robót dodatkowych organ odesłał stronę do odrębnego, jeszcze nie wszczętego postępowania. Dokonując takiego zabiegu organ nie wskazał jednak jaki stan i zakres robót uznał za zalegalizowany (dopuszczony do użytkowania).

W konsekwencji nie wiadomo jaki zatem stan prawny i techniczny budynku był brany pod uwagę przy określaniu jego zgodności z przepisami prawa miejscowego, w szczególności zaś z przepisami regulującymi warunki techniczne. Sąd podniósł, że z historii sprawy wynika, iż kwestia legalizacji pierwotnej budowy (wzniesienia budynku) wynikła w trakcie prowadzenia postępowania dotyczącego robót zakwestionowanych w piśmie skarżących z 2008 r., dokonanych w następstwie uszkodzenia dachu w roku 2007, gdy okazało się, że brak jest jakiejkolwiek dokumentacji pierwotnej, w szczególności pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu po 9 latach prowadzenia sprawy finał sprawy jest taki, że sprawa robót z 2008 nadal nie jest załatwiona i nie wiadomo przy tym, w jakim stanie budynek został zalegalizowany. Błąd ten powielił organ drugiej instancji, gdyż z jego decyzji również nie wynika, jaki stan budynku został zalegalizowany. W decyzji nie ma w szczególności rozstrzygnięcia o zakresie czasowym i przedmiotowym dokonanej legalizacji. Jeśli przyjmie się, a taki wniosek wynika z niektórych fragmentów decyzji, że ocenie podlegał stan prawny i techniczny budynku w dacie rozstrzygania (czyli w 2017 r.), to należy przyjąć, że decyzja uwzględniać również zmiany pochodzące z robót w roku 2008. Wskazuje na to choćby ocena techniczna pochodząca z roku 2010 r. a więc sporządzona po wykonaniu robót z 2008 r. Jeśli zaś organ zamierzał zalegalizować tylko roboty podlegające reżimowi prawa budowalnego z 1974 r. to stan faktyczny powinien zostać tak określony, by było wiadomo, jaki stan budynku podlegał legalizacji w tym postępowaniu na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1974 r., a jakie roboty budowlane podlegają lub powinny podlegać reżimowi prawa budowlanego z 1994 r. Istotne jest przy tym to, by stan ten został dokładnie określony i zawierał wszystkie istotne dla legalizacji parametry oraz dane prawne i techniczne.

Sąd wyjaśnił, że z wyroku z dnia 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 594/15 wynika, iż obie kwestie, a więc stan faktyczny i prawny pierwotnego budynku oraz stan faktyczny i prawny robót przedsięwziętych po roku 2007 powinny były zostać wyjaśnione w toku tego samego postępowania. To, że ze względu na czas realizacji roboty mogą podlegać innemu reżimowi prawnemu, niż budowa budynku, nie stanowi przeszkody do objęcia ich jednym postępowaniem, po to by o sprawie legalizacji rozstrzygnąć kompleksowo i ostatecznie. Przemawia za tym nie tylko możliwość prawna (prawo materialne nie zawiera takiego zakazu), ale także przedmiot sporu oraz czas trwania postępowania, które już dawno powinno być zakończone. Organy nie zrealizowały tego wskazania w zamierzeniu dążąc do legalizacji wyłącznie stanu podlegającego reżimowi prawa budowlanego z 1974. Stan ten jednak nie został w sprawie ustalony, bo organy opierały się na dokumentach dotyczących aktualnego stanu budynku i nie rozdzieliły ani stanów prawnych, ani faktycznych.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po w.w. wyroku uchylającym decyzje organów obydwu instancji, decyzjami: z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], z dnia [...] pażdziernika 2018 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., organ I instancji orzekł o braku konieczności nałożenia na I. i D.Ł. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych naprawczych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektu gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości [...]. Decyzje te były uchylane przez organ drugiej instancji kolejno decyzjami z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] oraz z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...]. W decyzjach uchylających i przekazujących sprawę do ponownego rozpoznania WINB wskazywał na konieczność przeprowadzenia dalszych czynności procesowych w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zakresu robót budowlanych podlegających legalizacji według stanu prawnego wynikającego z ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i zakresu robót, które podlegać będą reżimowi ustawy Prawo budowlanego z 1994 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] wydanymi na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. PINB udzielił I. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. orzekł o braku konieczności nałożenia na I. i D.Ł. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych naprawczych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektu gospodarczego usytuowanego na działce nr [...].

Decyzje te były kolejno uchylane przez organ II instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] i decyzją z dnia [...] pażdziernika 2019r. nr [...]. Uchylając decyzje organu I instancji WINB wskazywał, iż zebrany materiał dowodowy w dalszym ciągu nie pozwala na określenie zakresu robót budowlanych podlegających legalizacji w oparciu o poszczególne reżimy prawne - ze względu na datę ich przeprowadzenia, czyli w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r., ponadto uchylenie decyzji nastąpiło z uwagi na uchybienia procesowe, jakich w toku postępowania dopuścił się organ I inst.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] PINB na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. udzielił I. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości[...] oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. orzekł o braku konieczności nałożenia na I. i D.Ł. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych naprawczych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych w budynku gospodarczym, polegających na wykonaniu nowych tynków i nowego dachu o konstrukcji drewnianej, krytego blachą falistą, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości [...].

Od powyższej decyzji E.K. i S.K. wnieśli odwołanie. Odwołujący zarzucili, że decyzja wydana została bez wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem z bez uwzględnienia zaleceń wynikających z wyroku WSA w sprawie sygn. akt II SA/Go 506/17. PINB nie dokonał podziału i szczegółowego wyjaśnienia sprawy w zakresie robót budowlanych podlegających pod prawo budowlane z 1974 r. i robót budowlanych podlegających pod prawo budowlane z 1994 r., tj. wybudowanie budynku gospodarczego bez pozwolenia na budowę, remontu budynku i budowy nowego dachu. Odwołujący wnieśli uwagi do zeznań złożonych przez świadków D.Ł. i H.P. Zarzucili, że organ w dalszym ciągu nie wyjaśnił daty wybudowania przedmiotowego budynku gospodarczego. Wskazali, że obecnie budynek został podzielony na dwa pomieszczenia, każde z osobnym wejściem, posiada instalację elektryczną, poprzez dodanie filarków ceglanych zmienione zostały gabaryty budynku, dach został obniżony i powiększony.

Wskazali, że budynek ten nie jest wolnostojący, nie wyrazili zgody na jego budowę przy ścianie ich budynku, wymiary zabudowy zostały zaniżone w stosunku do wymiarów rzeczywistych. Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniami organu, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie jest konstrukcyjnie powiązany z budynkiem stanowiącym ich własność. Podnieśli, że sporny budynek gospodarczy sąsiada ogranicza ich prawo własności dotyczące ściany ich budynków gospodarczych, uznaną przez POINB za ścianę wspólną. Wskazali, że gdyby zechcieli rozebrać budynek gospodarczy stanowiący ich własność, to ze względu na połączenie ścian bocznych tych budynków dokonane przez D.Ł. poprzez zalanie betonem, dysponowanie ich własnością byłoby niemożliwe, dotyczy to również przeprowadzenia ewentualnych remontów i napraw.

Skarżący wnieśli o nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych robót budowlanych naprawczych w celu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, tj. usunięcia połączenia ścian budynków gospodarczych (zalanie betonem). Powyższe odnieśli również do wydzielonego pomieszczenia, którego jedna ze ścian styka się ze ścianą budynku gospodarczego skarżących.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]. WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, że niezależnie od tego czy dany obiekt powstał w latach 60 – tych XX wieku, jak wskazał organ I instancji, czy też w latach 80 - tych jak podaje S.K., niewątpliwie budowa tego rodzaju budynku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę zarówno na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., z 1961 r., jak i z 1928 r. Natomiast o braku pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku świadczą informacje udzielone przez Starostwo Powiatowe, Urząd Gminy oraz Archiwum Państwowego. Z uzyskanych informacji wynika, że w instytucjach tych nie odnaleziono dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...]. Przy czym dokumenty potwierdzające ewentualne posiadanie pozwolenia na budowę nie zostały również przedłożone przez żadną ze stron w toku postępowania.

Wobec powyższego prawidłowe jest ustalenie, że przedmiotowy budynek powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 48 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w sprawie budowy przedmiotowego budynku zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Powyższa zasada obejmuje wszystkie obiekty, które wybudowane zostały bez wymaganego pozwolenia przed 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem wszczęte zostało postępowanie administracyjne. Organ wskazał, że w przedmiotowym budynku wykonano również roboty budowlane, które nie stanowią przypadku samowoli budowlanej z art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Mianowicie w dniu [...] kwietnia 2007 r. właściciele obiektu dokonali zgłoszenia robót budowlanych, polegających na wykonaniu "remontu" obiektu, w tym wykonie nowych tynków oraz nowego dachu o konstrukcji drewnianej, krytego płytą falistą.

WINB wskazał, że w danym przypadku obydwa procesy budowlane prowadzone były niezależnie, dlatego do robót budowlanych dotyczących dachu budynku winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zakres tych robót stanowi przypadek, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. W ocenie organu bez wpływu na ocenę stanu faktyczno – prawnego pozostaje ewentualne wykonanie ścianki działowej, bowiem nie jest ona elementem konstrukcyjnym budynku i roboty budowlane polegające na jej rozbiórce lub wzniesieniu nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę (na poparcie stanowiska organ powołał orzecznictwo sądowe). Dokonując kwalifikacji przedmiotowego obiektu, WINB stwierdził, że bez wątpienie stanowi on budynek gospodarczy, nie zaś wiatę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Następnie, powołując się na przepis art. 42 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., mający zastosowanie do legalizacji obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r., WINB podniósł że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie tak wykonanego obiektu jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego zdatności do użytku. Przy czym decyzję taką organ może wydać tylko w przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., obligujące organ do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.

Jednocześnie organ podniósł, że określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego należy odnosić do daty orzekania przez organ administracji. WINB podzielił stanowisko organu I instancji, że przedmiotowy budynek nie narusza postanowień aktualnie obowiązującego dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą Rady Miejskiej nr 0007.122.2016 z dnia 29 czerwca 2016 r., funkcja gospodarcza danego budynku stanowi uzupełnienie funkcji mieszkalnej jednorodzinnej, a zgodnie z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego omawiany teren przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem zachowania istniejącej funkcji zagrodowej.

Organ odwoławczy podzielił również stanowisko PINB zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjmując, iż przedmiotowy budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, w tym działki sąsiedniej, należącej do skarżącego (art. 37 ust. 1 pkt 2). WINB wskazał, że przepisy techniczno – budowlane dopuszczają sytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowaną (§ 12 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). W sprawie nie zachodzą również przesłanki do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., ze względu na brak zaistnienia innych ważnych przyczyn poza wymienionych w art. 37 ust.

1. Zdaniem WINB w omawianym przypadku brak jest podstaw do przyjęcia, że dokonano połączenia ścian przedmiotowego budynku z budynkiem skarżących poprzez "zalanie betonem". W tym względzie organ oparł się na treści opracowania technicznego oraz zeznaniach złożonych przez autora tegoż opracowania technicznego – H.P., z których wynika brak powiązania konstrukcyjnego i technicznego w.w. sąsiednich budynków gospodarczych. W protokole oględzin z dnia [...] listopada 2019 r. stwierdzono, że "nie istnieje konstrukcyjne powiązanie ścian, brak wizualnych oznak widocznych na fotografiach". Z materiału fotograficznego należy wnosić, że w miejscu styku w żaden sposób nie został zmieniony układ wiązań cegieł, z których wykonana jest ściana budynku Państwa K. co wskazuje, że "zalanie betonem" jest niczym innym niż zaprawą murarską ułożona między licem ściany budynku Państwa K., a ścianą przedmiotowego budynku gospodarczego. Odnośnie omawianej kwestii organ powołał się na istotne znaczenie i moc dowodową oceny technicznej, która sporządzona została przez osobę legitymującą się wysokim poziomem kwalifikacji zawodowych.

Odnośnie zakresu robót budowlanych dotyczących dachu, który aktualnie posiada wymiary w rzucie poziomym: szerokość - 4,86 m i 5,83, długość 13,92 m, WINB wskazał że podlegały one wyjaśnieniu w procedurze naprawczej określonej przepisami art. 51 ust. 1 w zw. z ust. 7 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 obecnie obowiązującej ustawy prawo budowlane. W ocenie organu II instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał powiatowy organ nadzoru budowlanego do wydania orzeczenia merytorycznego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane. W szczególności w związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu odnośnie konstrukcji dachu WINB podzielił stanowisko PINB o braku nieprawidłowości odnośnie wykonanych robót budowlanych dotyczących dachu. Stanowisko to, oparte na treści przedłożonej oceny technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie przygotowanie zawodowe, w ocenie WINB nie budzi wątpliwości.

Od powyższej decyzji E.K. i S.K. wnieśli skargę. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:

1. 1) art. 153 p.p.s.a.
2. 2) art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, niezebranie i dokonanie niewszechstronnej i niewyczerpującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji:
3. a) nieustalenie dokładnej daty wybudowania spornego budynku gospodarczego,
4. b) nieustalenie kwestii dobudowania spornego budynku do ściany budynków gospodarczych należących do skarżących, w zakresie ustalenia czy stanowi on element konstrukcyjny budynków będących własnością skarżących, czy też na skutek samowoli budowlanej stanowi również oparcie dla wzniesionego budynku na działce nr [...],
5. c) nie uwzględnienie uwag wniesionych przez skarżącego, co do przesłuchań świadków,
6. 3) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji I instancji, podczas gdy w sprawie należało wdrożyć postępowanie, o którym mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane, ponieważ roboty budowlane zostały wykonane sprzecznie z prawem, doprowadzając do naruszenia przysługującego skarżącym prawa własności, w szczególności doprowadziły do uszkodzeń w budynku należącego do skarżących,
7. 4) § 13 rozporządzenia MAGTiŚ z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych w sytuacji, gdy inwestycja - według ustaleń obu organów - była realizowana przed datą jego wejścia w życie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie rozważań podkreślić należy, że zasadnicze znaczenie dla rozpoznania zasadności skargi ma treść wskazań zawartych w wyroku WSA z dnia 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 594/15 oraz w wyroku WSA z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SA/Go 506/17 wydanych w tej samej sprawie. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., obowiązane były zastosować się do oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniach tychże wyroków.

Rolą składu kontrolującego obecnie zaskarżoną decyzję była weryfikacja, czy organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań zawartych w poprzednio wydanych w tej sprawie rozstrzygnięciach sądowych oraz ocena zgodności zaskarżonej decyzji z pozostałymi przepisami prawa procesowego i przepisami prawa materialnego.

Przeprowadzona w wyżej określonych granicach kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała częściową zasadność wniesionej w tej sprawie skargi.

Zauważyć należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy i ustalony w jego oparciu stan faktyczny sprawy wskazują, iż przedmiotowy budynek gospodarczy wzniesiony został bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę, przy czym realizacja tej inwestycji nastąpiła w latach 60 - tych ubiegłego wieku. Budowa budynku bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę pociąga za sobą sankcję w postaci nakazu rozbiórki danego obiektu budowlanego, chyba że dany obiekt nie narusza przepisów techniczno – budowlanych oraz przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodność obiektu z w.w. przepisami oznacza, że dalsze jego funkcjonowanie nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz nie zakłóca ustalonego ładu przestrzennego. Badanie zgodności samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego z przepisami techniczno - budowlanymi oraz przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym następuje w postępowaniu legalizacyjnym (naprawczym).

W rozpoznawanej sprawie ze względu na datę wzniesienia przedmiotowego budynku gospodarczego istotne znaczenie miało ustalenie stanu prawnego, według którego powinno zostać przeprowadzone postępowanie legalizacyjne. W myśl art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Wskazać w tym miejscu należy, że użyte w przytoczonym przepisie określenie – przepisy dotychczasowe – oznacza przepisy ustawy z dnia 24 pażdziernika 1974 r. W sytuacji ustalenia, że obiekt wzniesiony został samowolnie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (czyli przed 1 stycznia 1995 r.), legalizacja obiektu następuje według przepisów ustawy z dnia 24 pażdziernika 1974 r. Niezależnie od tego czy dany obiekt wzniesiony został bez pozwolenia w latach 60 – tych, czy też w latach 70 - tych ubiegłego wieku (jak twierdzą skarżący), podstawę przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego będą stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia z dnia 24 pażdziernika 1974 r.

Wobec powyższego, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, organy dokonały prawidłowej wykładni art. 37 ustawy z 1974 r. i zasadnie przyjęły, że ma on zastosowanie nie tylko do obiektów wybudowanych w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r., ale do wszystkich budowli zrealizowanych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy. W p.b. z 1974 r. (odmiennie niż w p.b.), brak jest przepisów przejściowych z których by wynikało, że do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed wejściem jej w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z tego wynika, że do obiektów, które zostały wybudowane przed dniem 1 marca 1975 r. stosuje się p.b. z 1974 r., a nie ustawę z 1961 r. - Prawo budowlane (por. wyrok II OSK 667/16).

Powyższe czyni chybionym zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez nieustalenie dokładnej daty wybudowania danego obiektu gospodarczego. Bezspornie budowa przedmiotowego budynku gospodarczego została zakończona przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., a zatem stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. postępowanie legalizacyjne powinno być przeprowadzone na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

W myśl art. 37 ust. ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1. 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2. 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie narusza przepisów obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą Rady Miejskiej nr 0007.122.2016 z dnia 29 czerwca 2016 r., albowiem funkcja gospodarcza danego budynku stanowi uzupełnienie funkcji mieszkalnej jednorodzinnej, a zgodnie z postanowieniami w.w. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego omawiany teren przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem zachowania istniejącej funkcji zagrodowej.

Odnośnie zgodności danego obiektu z przepisami techniczno – budowlanymi stanowisko w tym zakresie organ oparł na Inwentaryzacji i ocenie technicznej budynku gospodarczego sporządzonej w tej sprawie przez rzeczoznawcę budowlanego H.P. w sierpniu 2010 r., oględzinach przedmiotowego budynku oraz zeznaniach świadków. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ stwierdził, że obiekt nie jest konstrukcyjnie i technicznie powiązany z sąsiednim budynkiem znajdującym się na działce nr [...], natomiast "zalanie betonem" styku ścian budynków nie oznacza ich konstrukcyjnego powiązania. Z Inwentaryzacji i oceny technicznej budynku wynika, że przedmiotowy obiekt posadowiony jest na fundamentach – ławach betonowych o szerokości 50 cm i głębokości 55 cm, wszystkie elementy konstrukcyjne budynku znajdują się na działce nr [...]. Stan techniczny budynku jest dobry i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.

W oparciu o powyższe ustalenia na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. organ udzielił I.Ł. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego.

Należy w tym miejscu zauważyć, że na gruncie art. 42 ust. 3 p.b. z 1974 r., zgodnie z którym podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu, pojęcie owej "zdatności" musi być interpretowane szeroko, a więc również w tym znaczeniu, że nie narusza ono uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela działki sąsiedniej (por. wyrok w sprawie sygn. akt II OSK 2589/10).

W ocenie Sądu ustalenia oraz w konsekwencji rozstrzygnięcie organu w zakresie orzeczenia kończącego legalizację samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego, wydane na podstawie art. 42 ust. 3, nie narusza przepisów prawa. Stanowisko oraz argumentacja organu mają oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a twierdzenia organu nie są dowolne (art. 80 kpa). Słusznie organ wskazał na moc dowodową Inwentaryzacji i oceny technicznej, który to dokument sporządzony został przez rzeczoznawcę budowlanego, a zatem osobę posiadającą wiedzę szczególną w danej dziedzinie.

Dodatkowo rzeczoznawca budowlany przesłuchany w charakterze świadka podtrzymał stanowisko zawarte w Inwentaryzacji i ocenie technicznej przedmiotowego budynku gospodarczego, zeznając cyt.: "pomiędzy budynkami nie występuje powiązanie techniczne, podczas inwentaryzacji była robiona odkrywka fundamentów wiaty". Podnieść należy, że w toku postępowania skarżący S.K. kwestionował ustalenia organu w zakresie braku powiązań konstrukcyjnych przedmiotowego budynku gospodarczego z sąsiednim budynkiem gospodarczym stanowiącym jego własność. Materiał dowodowy nie potwierdza jednak twierdzeń skarżącego, a strona nie przedstawiła dowodów podważających ustalenia wynikające z akt sprawy.

Odnośnie legalizacji robót budowlanych polegających na remoncie budynku w pierwszej kolejności należy wskazać, że zakres tych prac organ określił przyjmując, iż polegały one na wykonaniu nowych tynków i nowego dachu o konstrukcji drewnianej, krytego blachą falistą. Zauważyć przyjdzie, że ustalenia organu w tym zakresie mają oparcie w materiale dowodowym sprawy, jednakże czyniąc w.w. ustalenia organ pominął wynikającą z akt sprawy okoliczność, że w toku toczącego się w tej sprawie postępowania legalizacyjnego w przedmiotowym obiekcie wykonywane były dalsze prace budowlane polegające na doprowadzeniu do budynku instalacji elektrycznej oraz montażu drzwi wejściowych, a których organ nie uwzględnił w orzeczeniu kończącym sprawę. W piśmie z dnia [...] maja 2018 r., stanowiącym załącznik do protokołu kontroli z dnia [...] maja 2018 r. skarżący podnosił m.in., że w przedmiotowym obiekcie wykonane zostały dalsze prace budowlane, okoliczność ta była również podnoszona w odwołaniu od decyzji I instancji.

Z akt sprawy nie wynika, aby kolejne przeprowadzone w przedmiotowym budynku prace budowalne poddane zostały ocenie organu orzekającego pod kątem ich zgodności z przepisami techniczno – budowlanymi. Oceniając legalność przeprowadzonych robót budowlanych organ nadzoru budowlanego winien objąć postępowaniem legalizacyjnym wszystkie roboty budowlane wykonane w danym obiekcie w warunkach samowoli budowlanej. Wskazać należy, że z Inwentaryzacji przeprowadzonych robót budowlanych i oceny technicznej wynika, że budynek gospodarczy nie posiada żadnych instalacji wewnętrznych. W protokole kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2018 r. nie wskazano na dodatkowe roboty budowlane wykonane w danym budynku gospodarczym, w tym na wykonanie instalacji elektrycznej. W toku postępowania wyjaśniającego organ nie odniósł się do sposobu oraz prawidłowości przeprowadzenia robót budowlanych w omawianym zakresie. Podniesiona w tym miejscu okoliczność, wbrew stanowisku organu, może mieć istotne znaczenie ze względu na bezpieczeństwo ludzi i mienia.

W tej sytuacji należało uznać, że stan faktyczny sprawy – w zakresie dotyczącym w.w. robót budowlanych - nie został wyjaśniony, a decyzja oparta na art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wydana została przedwcześnie.

Ponowie rozpoznając sprawę organ winien ustalić zakres wszystkich samowolnie wykonanych robót budowlanych w danym budynku gospodarczym i ocenić ich zgodność z przepisami techniczno – budowlanymi.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. decyzje organów obydwu instancji zostały uchylone. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.