Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] maja 2023 r. Fundacja,,E" (dalej jako Fundacja lub skarżąca) zwróciła się do Prezesa Zarządu Zakładu [...] sp. z o.o. (zmiana nazwy spółki z dniem [...] lipca 2023 r. na C sp. z o.o., dalej jako Spółka lub organ) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
- 1) podania jaka kwota została przeznaczona na realizację przedsięwzięcia pod nazwą,,Elektrociepłownia na paliwa alternatywne",
- 2) podania kwoty wydatkowania od dnia 16 czerwca 2021 r. do dnia złożenia wniosku na realizację przedsięwzięcia pod nazwą,,Elektrownia na paliwa alternatywne",
- 3) podania kwoty wydatkowania na działania edukacyjno-informacyjne (m.in. poprzez stronę www, wycieczki do innych spalarni w kraju i zagranicą, zakup i montaż czujnika(ó)w pomiarów powietrza, inne jakie,
- 4) skanu umowy na zakup oraz obsługę czujników powietrza zakupionych przez Zakład [...] sp. z o.o..
Wniosek przesłany został do Spółki na adres e-mail: [...]. Jednocześnie we wniosku zwrócono się o przesłanie informacji na adres mail: [...].
Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. Spółka, uznając informacje objęte w/w wnioskiem za przetworzone, zwróciła się do Fundacji z wezwaniem o wykazanie w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego realizację złożonego wniosku, pod rygorem wydania decyzji i odmowy udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2002 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako u.d.i.p.).
W piśmie z [...] czerwca 2023 r. Fundacja wskazała, iż jej zdaniem zaliczanie informacji prostych do informacji przetworzonych stanowi nieuprawnione ograniczenie prawa do informacji publicznej. Następnie wyjaśniła, że żądane przez nią informacje dotyczą środowiska, jego stanu i działań podejmowanych przez administrację publiczną w celu ochrony środowiska, a uzyskanie takich informacji przez organizację ekologiczną umożliwi podjęcie w przyszłości działań na różnych płaszczyznach sprzyjających ochronie środowiska. Dodała także, że wnioskowane informacje powinny być udzielone również w trybie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r., znak sprawy [...] organ, działając na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odmówił Fundacji udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] maja 2023 r., wobec niewykazania przez Fundację istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, przemawiającego za udostępnieniem informacji publicznej przetworzonej. Decyzja doręczona została Fundacji za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 7 lipca 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji – k. 34 akt administracyjnych).
Następnie Fundacja pismem z dnia [...] lipca 2023 r. skierowała do tutejszego Sądu skargę na decyzję organu z dnia [...] czerwca 2023 r. (na pierwszej stronie omyłko podano decyzję z [...] marca 2023 r. dotycząca wniosku z [...] listopada 2022 r. jednak treść skargi oraz treść e-mail, którym skarga została przesłana wyraźnie wskazują, że przedmiot skargi stanowi decyzja z dnia [...] czerwca 2023 r.). Skarga ta przesłana została jako załącznik do e-mail wysłanego z adresu: [...] na adres e-mail organu: [...] w dniu 20 lipca 2023 r. g. 13:37 (k. 1 akt administracyjnych sprawy i k. 19 akt sądowych).
Z kolei organ przekazał w/w skargę do tutejszego Sądu przesyłając ją na ePUAP tutejszego Sądu, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi (data wpływu do Sądu – 4 sierpnia 2023 r.).
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej z uwagi na wniesienie przez Fundację skargi w sposób nieprawidłowy tj. za pośrednictwem e-mail organu, a nie elektronicznej skrzynki podawczej organu. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ odniósł się merytorycznie do zarzutów skargi, uznając je za nieuzasadnione i podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z [...] sierpnia 2023 r. organ potwierdził, iż skarga Fundacji nie została wysłana na e-PUAP organu, a wysłana została na skrzynkę e-mail organu.
Na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 7 września 2023 r. skarżący wezwany został do wykazania w terminie 7 dni, że skarga z [...] lipca 2023 r. w formie dokumentu elektronicznego wniesiona została do tutejszego Sądu zgodnie z art. 154 § 1a ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 dalej jako p.p.s.a.), za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu w szczególności poprzez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru pod rygorem przyjęcia, iż skarga nie została złożona za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu, a jedynie na adres e-mail organu. Wezwanie odebrane zostało przez stronę skarżącą w dniu 9 września 2023r. (k.89) i pozostawione zostało bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu wyłącznie w sytuacji, gdy wolna jest od braków formalnych, została należycie opłacona, a jej dopuszczalność nie budzi wątpliwości.
Niedopuszczalność przedmiotowej skargi wynika z wniesienia jej w sposób sprzeczny z wymogami określonymi w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mianowicie w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przy czym zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a.a skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio, a przepis ten (dodany ustawą zmieniającą z dnia 10 kwietnia 2019 r.) stanowi, iż sąd potwierdza wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 57 ze zm., dalej jako u.i.d.p.), na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny.
Na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Należy podkreślić, iż sposób (forma) wniesienia skargi to kwestia wyboru dokonywanego przez stronę skarżącą. Przy czym w sytuacji, gdy strona skarżąca w aktualnym stanie prawnym wybiera złożenie skargi w formie dokumentu elektronicznego, to jak wynika z treści przytoczonych powyżej przepisów, może tego dokonać skutecznie tylko i wyłącznie wnosząc skargę do elektronicznej skrzynki podawczej organu, za pośrednictwem którego składana jest skarga. Wniesienie skargi do elektronicznej skrzynki podawczej organu powinno zaś zostać potwierdzone przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny.
Sąd wyjaśnia, iż definicje pojęć: dokument elektroniczny, elektroniczna skrzynka podawcza itd. zawarte są w ustawie o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zgodnie z art. 3 pkt 2 u.i.d.p. dokumentem elektronicznym jest stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych. Z kolei środki komunikacji elektronicznej to w myśl art. 3 pkt 4 u.i.d.p. środki komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 344), czyli rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności pocztę elektroniczną.
Natomiast elektroniczna skrzynka podawcza to - według art. 3 pkt 17 u.i.d.p. - dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Elektroniczna platforma usług administracji publicznej, zwana ePUAP to w myśl art. 3 pkt 13 u.i.d.p. system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet.
Zasadniczo przyjmuje się, iż skargę drogą elektroniczną można wnieść za pośrednictwem organu tylko wówczas, gdy dany podmiot jest zobowiązany do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej (por. postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2022 r., III OZ 35/22, postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 25 lipca 2022 r., II SA/Bd 45/22).
O obowiązku takim stanowi art. 16 ust. 1a u.i.d.p., zgodnie z którym podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. W orzecznictwie podkreśla się, iż elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową" (przede wszystkim z uwagi na zagwarantowanie w przypadku ePUAP wnoszącemu pismo otrzymanie urzędowego potwierdzenia jego złożenia), a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego (por. postanowienia NSA: z 27 kwietnia 2022 r. I OZ 134/22; z 3 lutego 2022 r. III OZ 35/22; z 15 czerwca 2021 r. III OSK 4856/21).
Podmiotami publicznymi, zobowiązanymi do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej, o której mowa powyżej, są podmioty realizujące zadania publiczne, a ich katalog określony został art. 2 ust. 1 u.i.d.p. W katalogu tych podmiotów nie mieści się m.in. spółka prawa handlowego. Ustawa rozszerza wprawdzie pewne obowiązki również na podmioty, którym podmiot publiczny powierzył lub zlecił realizację zadania publicznego (art. 2 ust. 2), jednak obowiązki te dotyczą tylko stosowania w komunikacji między podmiotem niepublicznym a podmiotem publicznym, który zlecił realizację zadania publicznego, systemu teleinformatycznego spełniającego odpowiednie wymagania, a ponadto mają zastosowanie tylko w takim zakresie, w jakim w związku z realizacją tego zadania istnieje obowiązek przekazywania informacji do lub od podmiotów niebędących organami administracji rządowej (art. 13 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 2 u.i.d.p.).
Brak obowiązku, o którym mowa w art. 16 ust. 1a u.i.d.p. nie oznacza jednak, iż spółka prawa handlowego, w tym samorządowa, która realizuje zadania publiczne, nie jest uprawniona do udostępnienia elektronicznej skrzynki podawczej, spełniającej standardy określone i opublikowane na ePUAP, a zatem może posiadać elektroniczną skrzynkę podawczą na ePUAP.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy za okoliczność nie budzącą wątpliwości uznać należy wniesienie przez skarżącą Fundację skargi z dnia [...] lipca 2023 r. na decyzję organu z dnia [...] czerwca 2023 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej, w formie dokumentu elektronicznego przesłanego z adresu e-mail: [...] na adres e-mail organu: [...] w dniu 20 lipca 2023 r. g. 13:37 (k. 1 akt administracyjnych sprawy). Mimo wezwania Sądu skierowanego do skarżącej, nie wykazała ona, że złożyła skargę za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu (wezwanie pozostawione bez odpowiedzi k. 87 akt sądowych), zgodnie z wymogami określonymi w art. 54 § 1a p.p.s.a.
Należy wyjaśnić, iż skarżony organ, będący spółką prawa handlowego powołaną przez jednostkę samorządu terytorialnego celem realizacji zadań publicznych dotyczących gospodarowania odpadami, mimo że nie jest podmiotem publicznym w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.i.d.p., to jednak posiada elektroniczną skrzynkę podawczą na ePUAP. Powyższe było stronie skarżącej wiadomym. Z nadesłanych do sprawy o sygn. akt II SAB/Go 94/23 dokumentów wynika, iż Fundację w innej sprawie zainicjowanej przed organem, złożyła wniosek z dnia [...] lutego 2023 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy właśnie za pośrednictwem ePUAP Spółki (k. 75 akt sądowych o sygn. akt II SAB/Go 94/23). Powyższe prowadzi do wniosku, że możliwe było wniesienie przez skarżącą skargi z dnia [...] lipca 2023 r. do elektronicznej skrzynki podawczej organu z zachowaniem wymogu określonego w art. 54 § 1a p.p.s.a. Mimo to jednak skarga złożona została przez skarżącą Fundację nieprawidłowo tj. za pośrednictwem e-mail organu.
Niedochowanie określonego ustawowo standardu procesowego powoduje, że skarga nie może zostać uznana za skutecznie wniesioną, a zatem jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Podobne stanowisko wyrażone zostało w postanowieniach: WSA w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2023 r., IV SA/Po 759/22, WSA w Bydgoszczy z 25 lipca 2022 r., II SA/Bd 45/22, i z 26 kwietnia 2023 r., II SAB/Bd 26/23, WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2023r., VII SA/Wa 183/23, WSA w Rzeszowie z 2 września 2021 r., II SAB/Rz 110/21.
Sąd zwrócił uwagę, iż w treści decyzji z dnia [...] czerwca 2023 r. skarżąca nie została co prawda prawidłowo pouczona o sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w przypadku wniesienia jej w postaci elektronicznej, jednak powyższe nie ma wpływu na stwierdzenie niedopuszczalności skargi, a może jedynie zostać podniesione w ewentualnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W tych okolicznościach należało uznać, iż skarga wniesiona została nieskutecznie i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przy czym przekazanie przez organ Sądowi skargi z [...] lipca 2023 r. (wniesionej do organu przez e-mail) na ePUAP tutejszego Sądu (k. 15-19 akt sądowych) nie skutkuje uznaniem, że skarga została wniesiona prawidłowo, gdyż to organ przekazał skargę w taki sposób.
Na marginesie Sąd wyjaśnia, iż zagadnienie nieprawidłowego wniesienia skargi w postaci elektronicznej tj. z naruszeniem art. 54 § 1a p.p.s.a. w obecnym stanie prawnym stanowi odrębne zagadnienie od kwestii opatrzenia skargi prawidłowym podpisem. Nawet prawidłowe podpisanie skargi nie czyni dopuszczalną skargi wniesionej w sposób sprzeczny z art. 54 § 1a p.p.s.a. (por. postanowienia WSA w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2022 r., II SA/Wa 202/22 i WSA we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 2021 r., II SA/Wr 531/21).
W związku z powyższym Sąd odrzucił skargę stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.