Uzasadnienie
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 lipca 2016 r. S.B. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w wysokości 200 zł.
Dnia 10 sierpnia 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego złożony na urzędowym formularzu PPF. S.B. podał, że jego dochód z tytułu emerytury i dodatku pielęgnacyjnego wynosi 1.754 zł.
Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 22 sierpnia 2016 r. skarżący został wezwany do sprecyzowania zakresu żądanego prawa pomocy, tzn. oświadczenia czy złożony wniosek na formularzu PPF obejmuje żądanie zwolnienia od kosztów sądowych (jak w piśmie z dnia 25 lipca 2016 r.), czy też żądanie ustanowienia pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego), czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika – w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jednocześnie S.B. został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- 1. Przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwany dochód przez skarżącego (decyzja/zaświadczenie ZUS),
- 2. przedłożenie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące,
- 3. przedłożenie rachunków (dokumentów) potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania (domu),
- 4. przedłożenie rachunków dotyczących ewentualnych kosztów zakupu leków (leczenia).
Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 25 sierpnia 2016 r. S.B. nie odpowiedział na wezwanie.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd (referendarza sądowego) ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku.
Zważyć trzeba, że S.B. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych, dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu, a także rachunków obrazujących ponoszone koszty utrzymania. W formularzu PPF skarżący nie określił wysokości ponoszonych kosztów utrzymania mieszkania oraz zakupu leków. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Należy podnieść, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). Nie można pominąć, że skarżący posiada stały miesięczny dochód w wysokości 1.754 zł (netto), a wpis od skargi nie jest wysoki (200 zł).
W orzecznictwie wskazuje się, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076).
W konkluzji należy zatem stwierdzić, że S.B. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
referendarz sądowy
Jarosław Piątek