Uzasadnienie
Wyrokiem w dniu 13 listopada 2001. sygn. akt II SA/Ka 279/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu wskazano, iż jakkolwiek w sposób bezsporny ustalono w toczącym się postępowaniu administracyjnym, że inwestor wzniósł na swojej działce obiekty budowlane bez wymaganego zezwolenia, to jednakże organ nadzoru budowlanego wydając rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki nie wskazał w sposób jednoznaczny które z tych obiektów podlegają temu nakazowi. To z kolei stoi w sprzeczności z regulacją zawartą w kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności z przepisem art.107 kpa.
Po wyroku Sądu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] wydał decyzję Nr [...], którą uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] Nr [...] i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W dniu [...] przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. przeprowadzili, przy udziale Z. S., oględziny obiektów budowlanych wzniesionych na jego nieruchomości /budynku gospodarczego oraz wiaty/. W trakcie tych oględzin ustalono m.in. iż właściciel nieruchomości nadbudował w budynku gospodarczym ścianę na wysokość powyżej 2,60 m oraz zmienił spadek dachu od strony sąsiada na teren własnej działki. Stwierdzono również wymianę pokrycia dachu oraz ustalono, iż odległość budynku gospodarczego od istniejącego ogrodzenia wynosi około 80 cm.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] organ nadzoru budowlanego I instancji, działając w oparciu o art.104 kpa oraz art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U z 2000r. Nr 106, poz.1136 ze zm. obecnie Dz.U., Nr 207 z 2003r. Nr 2016 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym/ nakazał Z. S. wykonanie rozbiórki nadbudowanych ścian wiaty na wysokość powyżej 2,60 m wraz z konstrukcją dachu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wskazał, iż w trakcie w/w oględzin nieruchomości ustalono, że Z. S. w [...] dokonał przebudowy i rozbudowy istniejącej wiaty na maszyny rolnicze. Powyższe roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wobec tego, stosownie do treści art.48 ustawy Prawo budowlane zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki nadbudowanej części wiaty oraz wykonanego samowolnie dachu.
W odwołaniu od tej decyzji Z. S. wskazał, iż nadbudowę wykonał w oparciu o projekt oraz pozwolenie na kontynuację robót. Decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] zarzucił, iż nie precyzuje ona w jaki sposób ma zostać wykonany oraz jak ma wyglądać dach po rozbiórce.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, iż inwestor wykonał roboty budowlane do dnia [...]., a zatem przed upływem terminu, w którym decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...], wydana w oparciu o art.51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego, a zezwalająca na wznowienie tych robót, stała się ostateczna. Skoro zatem odwołujący się wykonał roboty budowlane nie dysponując pozwoleniem na budowę, to tym samym zaistniała podstawa do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o art.48 Prawo budowlane.
Na decyzję tę skargę wniósł Z. S. Raz jeszcze stwierdził, iż roboty budowlane wykonał w oparciu o decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w C. zezwalającą na kontynuowanie robót budowlanych, która to decyzja stała się ostateczna w dniu [...] Zdaniem skarżącego pozostaje ona w obrocie prawnym, a zatem niezrozumiałym jest nałożenie na niego nakazu rozbiórki. W skardze podniesiono również, że przywrócenie poprzedniego kształtu dachu wiaty jest niemożliwe z uwagi na fakt, iż sąsiedzi nie wyrażą zgody na skierowanie spadku dachu w ich stronę. Ponadto decyzja nakazująca rozbiórkę naraża go na straty z nią związane oraz kosztami związanymi z wykonaniem projektów budowlanych, a ponadto skutkami oddziaływania warunków atmosferycznych na maszyny rolnicze dotychczas przetrzymywane pod wiatą. Decyzji organu II instancji zarzucono również, że nie wskazuje wprost, czy budynek należy doprowadzić do stanu poprzedniego. Skarżący podniósł ponadto, że nie ma możliwości usytuowania wiaty w innym miejscu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlano w K. wniósł o jej oddalenie. Na poparcie swojego stanowiska organ raz jeszcze wskazał, że roboty budowlane, wykonane przez Z. S., zostały zrealizowane przed dniem [...]., a zatem zanim jeszcze decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] zezwalająca stronie na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych stała się ostateczna. Organ zwrócił też uwagę, iż w orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, że wykonanie robót budowlanych na postawie niestatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest w świetle art.48 Prawa budowlanego samowolą budowlaną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą aczkolwiek z innych przyczyn niż sformułowano w skardze, które Sąd nie będąc związany jej granicami wziął pod rozwagę z urzędu.
Na wstępie zauważyć przyjdzie, że skargę wniesiono w dniu 26 lipca 2002r. a więc w czasie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. Nr 74, poz.368 ze zm./. Na mocy art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ ustawa o NSA utraciła moc. Zgodnie zaś z przepisem art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.
Nr 153 poz.1270- zwanej dalej ustawą p.s.a/. Na mocy art.134 § 1 ustawy p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednakże związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący wykonał roboty budowlane polegające na podniesieniu ściany wiaty oraz zmianie konstrukcji dachu tej wiaty bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę nakłada przepis art.28 Prawa budowlanego, który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaznaczyć również trzeba, że wykonane przez skarżącego roboty budowlane nie mieszczą się w kategorii budowy nie wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę /art.29 ustawy Prawo budowlane/ oraz robót budowlanych podlegających wyłącznie zgłoszeniu /art.30 przywołanej ustawy/.
Zatem skarżący dokonując w/w prac bez wymaganego zezwolenia lub zgłoszenia musiał liczyć się z ryzykiem poniesienia negatywnych konsekwencji swojego postępowania. Jak to już przesądzono w w/w wyroku NSA z dnia 13 listopada 2001r. skarżący nie może powoływać się w tym względzie na decyzję z 1996r. zezwalającą mu na wznowienie wstrzymanych wcześniej robót budowlanych, w sytuacji gdy roboty te zrealizował jeszcze przed uzyskaniem przez tę decyzję przymiotu ostateczności, tj. przed dniem [...] co wynika w sposób nie budzący wątpliwości z przeprowadzonych w dniu [...] oględzin. Z powyższych względów istniały co do zasady podstawy wydania rozstrzygnięcia opartego na treści art.48 Prawa budowlanego.
Uszło jednak uwadze organów obu instancji, że w dacie ich ponownego orzekania doszło do zmiany stanu faktycznego sprawy pociągającej za sobą zmianę stanu prawnego, którą były one zobowiązane uwzględnić z urzędu. Skoro jak już stwierdzono objęta tymi orzeczeniami budowa została zakończona przed [...] to już do dnia [...] /data decyzji organu I instancji/ upłynął okres 5 lat o którym była mowa w art.49 Prawa budowlanego. W konsekwencji sprawa powinna być rozpoznana z urzędu pod kątem treści tej normy prawnej /art.49 prawa budowlanego/, czego organy obu instancji nie uczyniły. W konsekwencji doszło do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa materialnego.
Skutkuje to uchyleniem decyzji organów obu instancji na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i art.135 ustawy p.s.a. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art.152 p.s.a., a o kosztach postępowania sądowego na podstawie art.200 tej ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozstrzygną jej organy zgodnie z aktualnym stanem prawnym tj. przy uwzględnieniu zmiany prawa budowlanego ustawą z dnia 27 marca 2003r /Dz.U. Nr 80, poz.718 – zobacz art.7 ust.2 tej ustawy/ i ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. /Dz.U. Nr 93, poz.888/.
S/G