Uzasadnienie
J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
Zarządzeniem z dnia 30 maja 2017r. Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu wezwał J. S. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi.
Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 6 czerwca 2017r.
W dniu 22 czerwca 2017r., a więc z uchybieniem zakreślonego terminu, skarżący złożył osobiście w siedzibie tutejszego Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Równocześnie wniósł o przywrócenie terminu z uwagi na swoją sytuację zdrowotną, opisaną w przedstawionym w załączeniu zaświadczeniu lekarskim. Nie określił jednak, o przywrócenie terminu do jakiej czynności w postępowaniu sądowym wnosi.
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2017r. starszy referendarz w tut. Sądzie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości oraz ustanowił dla niego adwokata z urzędu.
Mimo braku sprecyzowania wniosku o przywrócenie terminu, postanowieniem z dnia 17 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z powodu nieuprawdopodobnienia, że do uchybienia terminu doszło z przyczyn niezależnych od skarżącego w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a.
Na skutek zażalenia ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 września 2017 r., w oparciu o art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 17 lipca 2017 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. W uzasadnieniu Sąd II instancji wskazał, że z treści pisma skarżącego z dnia 22 czerwca 2017 r. zawierającego wniosek o przywrócenie terminu nie wynika, że skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności z jednoczesnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skoro Sąd nie wyjaśnił, czego w rzeczywistości dotyczy wniosek o przywrócenie terminu, to logicznie należałoby przyjąć, że skarżący wezwany do uiszczenia wpisu w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia wniesionej skargi, a pouczony o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy usiłował wyjaśnić przyczynę złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy z przekroczeniem terminu wskazanego w wezwaniu do uiszczenia wpisu.
Ten wniosek skarżącego został zaś rozpoznany, a prawo pomocy zostało mu przyznane. W tej sytuacji, postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego pozostaje w sprzeczności z postanowieniem o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 25 października 2017 r. WSA w Kielcach wezwał ustanowionego z urzędu fachowego pełnomocnika skarżącego, do uzupełnienia braków formalnych pisma datowanego na 9 czerwca 2017 r. zawierającego wniosek o przywrócenie terminu, przez:
- 1. sprecyzowanie, o przywrócenie terminu do jakiej czynności w postępowaniu sądowym wnosi, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania,
- 2. wyjaśnienie, jaka była przyczyna uchybienia terminu oraz kiedy ta przyczyna ustała, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu,
- 3. uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu.
Z zachowaniem zakreślonego terminu pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że jego zdaniem z uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 29 września 2017 r. wynika, że złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu pozostaje bezprzedmiotowy z uwagi na fakt, że skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi usiłował wyjaśnić przyczynę złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy z przekroczeniem terminu wskazanego w wezwaniu do uiszczenia wpisu, który to wniosek został uwzględniony. Na wypadek jednak niepodzielenia przez Sąd takiego stanowiska, pełnomocnik J.S. z ostrożności procesowej sprecyzował, że skarżący wnosi o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję SKO z dnia [...]. Stwierdził bowiem, że ewentualne przywrócenie terminu pozwoli na dalsze procedowanie w sprawie i uznanie, że skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w terminie do uiszczenia wpisu sadowego od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Przedmiotem postępowania był wniosek o przywrócenie terminu złożony osobiście przez skarżącego w dniu 22 czerwca 2017 r. Wniosek ten zawierał brak formalny polegający na niesprecyzowania w nim, o przywrócenie terminu do jakiej czynności w postępowaniu sądowym strona wnosi (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Mimo takiego braku nie doszło do wezwania skarżącego do jego usunięcia. Wydając bowiem postanowienie z dnia 17 lipca 2017 r. Sąd I instancji samodzielnie uznał, że wniosek skarżącego z dnia 22 czerwca 2017 r. dotyczy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Taki pogląd, a także brak wezwania do usunięcia braków wniosku został zdyskwalifikowany przez NSA w postanowieniu z dnia 29 września 2017 r. uchylającym postanowienie WSA w Kielcach i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Kielcach doszedł do wniosku, że konieczne jest uzupełnienie wskazanego wyżej braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu, przez jego uściślenia w stopniu wystarczającym do zakwalifikowania i właściwej oceny.
W związku z tym wezwał profesjonalnego pełnomocnika skarżącego do sprecyzowania, o przywrócenie terminu do jakiej czynności w postępowaniu sądowym wnosi. Sąd uznał przy tym, że nie może samodzielnie, za stronę precyzować jej wniosku o przywrócenie terminu, skoro możliwość skorzystania z dobrodziejstwa instytucji przywrócenia terminu uzależniona jest od wniosku strony, a nie następuje z urzędu. Sąd uznał również, że w związku z bezspornym, ponad 10-dniowym uchybieniem terminu do uiszczenia wpisu, bądź złożenia wniosku o zwolnienie od jego uiszczenia, nie mógł przejść do porządku dziennego nad takim uchybieniem, i uznać, że skoro skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych, to przywracanie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bezprzedmiotowe.
Sąd uznał ponadto, że w okolicznościach niniejszej sprawy zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych nie jest równoznaczne ze skutecznym usunięciem braku skargi polegającego na nieuiszczeniu wpisu od niej w zakreślonym terminie. Od skutków takiego braku może bowiem uwolnić jedynie uiszczenie wpisu od skargi w 7-dniowym terminie albo złożenie w tym samym terminie wniosku o prawo pomocy obejmującego co najmniej wniosek o zwolnienie od opłat sądowych, w czym mieści się również wpis od skargi. W razie uchybienia temu terminowi strona może wnieść o jego przywrócenie. Jednak w sprawie taki wniosek nie został złożony. Na wezwanie bowiem Sądu do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu przez sprecyzowanie, o przywrócenie jakiego terminu strona prosi, profesjonalny pełnomocnik skarżącego uściślił, że wnosi o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję SKO z dnia [...].
Będąc związany takim wnioskiem Sąd uznał, że jest on niedopuszczalny, ponieważ uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie spowodowało dla strony ujemnych skutków w objętym wnioskiem strony zakresie postępowania sądowego, skoro od obowiązku uiszczenia tego wpisu strona została zwolniona. Dlatego wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, podlegał odrzuceniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 88 p.p.s.a.