Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 września 2013 roku w przedmiocie nakazu rozbiórki skarżący E.L. i A.L. zawarli wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na ich rzecz pełnomocnika z urzędu z powodu trudnej sytuacji materialnej rodziny. Skarżący podnieśli, iż są ludźmi w podeszłym wieku, cierpiącymi na poważne choroby układu krążenia i szereg innych schorzeń. Ich leczenie wymaga ciągłych wizyt w gabinetach lekarskich oraz zakupu leków za kwoty zazwyczaj przekraczające sumę 1.000 zł miesięcznie. Zamieszkują sami, a ich wspólne dochody, po odliczeniu kosztów leczenia i bieżących rachunków za energię elektryczną, nie przekraczają kwoty kilkuset złotych.
W związku z tym, że wniosek o prawo pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 listopada 2013 roku, skarżącym zostały przesłane urzędowe formularze wniosku "PPF" celem ich wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie skarżący uzupełnili braki. Z oświadczeń złożonych w wypełnionych formularzach wynika, że małżonkowie L. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód brutto wynosi 2.908,92 zł i stanowi go emerytura E.L. w wysokości 1.470,74 zł i emerytura A.L. w wysokości 1.438,18 zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 110 m² w trakcie globalnego remontu poddasza oraz nieruchomość wielkości 15 arów. Skarżący nie dysponują zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi.
W uzasadnieniu wniosku skarżący powołali argumenty odnoszące się do złożonej skargi. Podali ponadto, iż liczący 79 lat A.L. jest kaleką po trzykrotnym zawale serca i trzykrotnym udarze mózgu. Nie chodzi i wymaga szczególnej opieki. E.L. jest też niepełnosprawna po zawale serca i chirurgicznym zabiegu na sercu. Cierpi ona na zwyrodnienie kręgosłupa i stawów, ma problemy z poruszaniem, dlatego nie jest w stanie sama sprawować opieki nad chorym mężem. Lekarstwa i prywatne wizyty lekarskie pochłaniają często jedną emeryturę małżonków. Dodatkowa opieka nad chorym A.L. kosztuje 10 zł za godzinę. Skarżący spłacają dług zaciągnięty na wymianę zgniłego dachu. Po opłaceniu kosztów utrzymania i leczenia pozostają im "marne grosze" nie pozwalające na godne życie, lecz wegetację.
Do wniosku skarżący dołączyli kopię skierowania z dnia 5 listopada 2013 roku A.L. do Poradni Urazowo-Ortopedycznej.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domagają się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnili w sposób wystarczający i skuteczny, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja materialna i zdrowotna małżonków L. jest bardzo trudna. Borykają się oni z problemami zdrowotnymi, cierpią na szereg chorób i zmuszeni są korzystać z płatnej opieki. Wydatki na konieczne wizyty lekarskie i zakup lekarstw pochłaniają połowę środków, którymi dysponują w miesiącu. Spłata kredytu zaciągniętego na remont zgniłego dachu stanowi również znaczne finansowe obciążenie. W takiej sytuacji pozostałe środki, którymi dysponują w miesiącu wystarczają jedynie na pokrycie kosztów skromnego utrzymania i wyżywienia. Skarżący nie posiadają przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie ich od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na ich rzecz kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.