Uzasadnienie
Postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2013 roku przyznane zostało skarżącym E.L. i A.L. prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. zarządzeniem Dziekana ORA z dnia 30 grudnia 2013 roku nr [...] na pełnomocnika skarżących został wyznaczony adwokat G.C., wykonujący zawód w Kancelarii Adwokackiej w K. przy ul. [...]
Wyznaczony pełnomocnik reprezentował skarżących w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Wyrokiem z dnia 6 marca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę E.L. i A.L. oddalił. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 23 maja 2014 roku.
Zarządzeniem o zmianie pełnomocnika z urzędu z dnia 25 marca 2015 roku nr [...] Dziekan ORA w K. wyznaczył dla E.L. i A.L., w miejsce adw. G.C., pełnomocnika z urzędu w osobie adw. M.P. wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej w K. przy ul. [...]
W dniu 24 czerwca 2015 roku do tut. sądu wpłynęła, sporządzona przez adw. M.P. w dniu 19 czerwca 2015 roku, opinia o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 marca 2014 roku. Pełnomocnik zawarł w niej wniosek o przyznanie wynagrodzenia, albowiem nie zostało ono uiszczone ani w całości, ani w jakiejkolwiek części.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" w/w rozporządzenia zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, m. in. za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu wywodzi się, że powołane przepisy nie nakładają obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wniosek ten podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach prawa pomocy i ich wpływu na sytuację procesową strony. Postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza bowiem, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93).
Jednocześnie udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienie SN z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt I KZP 15/05, LEX nr 151472). Orzecznictwo sądowe zwraca także uwagę na fakt, iż warunkiem uznania, że czynności dokonywane przez adwokata mieszczą się w ramach pomocy prawnej, za której koszty ponosi Skarb Państwa, jest zaliczenie ich do pomocy prawnej niezbędnej i efektywnej, adekwatnej do sytuacji strony (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 12.11.2013 r. II SA/Łd 174/13)
Przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia powinna zatem poprzedzać ocena, czy działania, które podjął stanowią rzeczywistą, adekwatną do określonej sytuacji procesowej i nieopłaconą przez stronę pomoc prawną, o której mowa w art. 250 P.p.s.a. Tego rodzaju analiza w warunkach niniejszej sprawy prowadzi do wniosku o bezzasadności żądania pełnomocnika skarżących. O faktycznym udzieleniu pomocy prawnej nie świadczy bowiem jedynie sporządzenie i przesłanie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Opinia taka, będąca alternatywą dla skargi kasacyjnej powinna być sporządzona i przedstawiona stronie niezwłocznie, tak, aby umożliwić jej podjęcie ewentualnych czynności prowadzących do zabezpieczenia jej praw i możliwości dochodzenia ich przed sądem. Opinia powinna być sporządzona najdalej w terminie odpowiadającym terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2008 r., I OZ 910/08).
Wydany w przedmiotowej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 marca 2014 roku uprawomocnił się z dniem 23 maja 2014 roku. Tymczasem opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej adwokat M.P. sporządził w dniu 19 czerwca 2015 roku, a zatem niemal trzynaście miesięcy po prawomocnym zakończeniu postępowania i niemal trzy miesiące po wyznaczeniu go przez ORA w K. pełnomocnikiem w niniejszej sprawie (25 marca 2015 roku). Nie można zatem uznać, aby sporządzona opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej chroniła w niniejszej sprawie interes prawny skarżących i stanowiła dla nich faktyczną pomoc prawną. Czynność dokonana przez pełnomocnika na obecnym etapie postępowania nie mogła odnieść dla skarżących żadnego skutku, a udzielona pomoc prawna miała w praktyce charakter iluzoryczny.
W przedstawionej sytuacji domaganie się za przedmiotową opinię wynagrodzenia finansowanego ze środków publicznych wydaje się być próbą nadużycia obowiązujących regulacji prawnych w przedmiocie kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej. Celem wskazanej opinii nie jest bowiem jakakolwiek poprawa bądź też ochrona sytuacji procesowej E.L. i A.L.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.