Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. działając na podstawie art. 48 w zw. z art. 83 i art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał L. Z. rozbiórkę dobudowanego do domu mieszkalnego wejścia - ganku o wymiarach 4,70 m x 5,30 m z pomieszczeniem mieszkalnym na piętrze położonego na działce [...] w D. gmina D.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu [...] września 2002 roku zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia legalności rozbudowy przez użytkownika L. Z. domu mieszkalnego, posadowionego na działce nr [...] w D.. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że na działce nr [...] w D. na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy D. z [...] sierpnia 1983 roku wybudowany został budynek mieszkalny przez J. i W. R. (rodziców obecnego użytkownika).
W budynku tym istniał murowany ganek, wykonany z pustaków żużlobetonowych i przykryty płytą betonową na wysokości pierwszej kondygnacji. W sierpniu 2002 roku L. Z., będąc użytkownikiem działki, wybudowała w tym miejscu z pustaków ceramicznych wiatrołap o wymiarach 4,70 mb x 5,30 mb i wysokości 4,80 mb z pomieszczeniem mieszkalnym na piętrze. W dniu [...] października 2002 roku L. Z. oświadczyła, że przeprowadziła rozbudowę ganku, gdyż poprzedni ganek był w złym stanie technicznym. Wskazała, iż przeprowadziła rozbudowę bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dodała, iż jej zdaniem zakres wykonanych robót nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Organ l instancji wskazał, iż zgodnie z art. 31 Prawa budowlanego rozbiórka ganku nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lecz wyłącznie zgłoszenia do właściwego organu, natomiast wykonanie budowy nowego ganku oraz nadbudowy nad nim wymagało zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wybudowanie przez stronę ganku wraz z nadbudową bez uprzedniego uzyskania stosownego pozwolenia, musi skutkować nakazaniem rozbiórki w drodze decyzji, wydanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła L. Z.. Odwołująca się wskazała, iż przeprowadziła roboty budowlane na swoim ganku po tym jak żużlobetonowa płyta nakrywająca ganek przesunęła się tworząc szczelinę i powodując zamakanie ściany, na której znajduje się zabezpieczenie instalacji elektrycznej. Zamakanie tej ściany mogło spowodować porażenie któregoś z domowników prądem elektrycznym. Stan ganku stanowił zagrożenie, a sytuacja taka, jej zdaniem, nałożyła na nią jako na użytkownika budynku obowiązek zapobieżenia niebezpieczeństwu poprzez rozebranie ganku. Odwołująca się wskazała, iż na takie roboty, w tym również doprowadzenie stanu do zgodnego z warunkami i przepisami prawa budowlanego nie jest niezbędne uzyskanie zezwolenia. Odwołująca się dodała, iż zdawała sobie sprawę, iż ciąży na niej obowiązek zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia robót budowlanych.
Udała się więc do urzędu gminy w D., gdzie jej oświadczono, iż nie jest właścicielem budynku i w związku z powyższym nie zostanie od niej przyjęte żadne zawiadomienie zarówno w Urzędzie Gminy, jak i w Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w M.. Odwołująca się wskazała, iż przy okazji chciała dobudować nad gankiem jedno pomieszczenie, gdyż wraz z mężem wychowują jedenaścioro dzieci, z czego dla siedmiorga są rodziną zastępczą od 1990 roku. Dodała, iż nie może przeprowadzić postępowania spadkowego po zmarłych rodzicach, którzy byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości, gdyż jej ani jej rodzeństwa na to nie stać.
Wobec powyższego odwołująca się wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, gdyż nadbudowa ganku nie narusza praw osób trzecich, a dokonana została dla podniesienia standardu budynku w celu zapewnienia odpowiednich warunków mieszkaniowych dzieciom oraz usunięcia zagrożenia.
Decyzją z dnia 25 czerwca 2003 roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] grudnia 2002 roku. Organ II instancji wskazał, iż w jego ocenie decyzja organu l instancji została słusznie wydana w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Organ l instancji prawidłowo ustalił, iż przeprowadzone roboty budowlane należy zakwalifikować na podstawie art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane jako budowę.
Wybudowany ganek, będący dwukondygnacyjnym obiektem stanowi rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego. Na budowę tą inwestor powinien był posiadać zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Przeprowadzenie budowy bez wymaganego pozwolenia skutkuje zaś w myśl art. 48 Prawa budowlanego wydaniem przez właściwy organ decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Organ II instancji wskazał ponadto, iż przy podejmowaniu decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego nie może uwzględniać sytuacji materialnej i rodzinnej inwestora, gdyż jest powołany do nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego.
Na powyższą decyzję organ II instancji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie złożyła L. Z. wnosząc o jej zmianę. Skarżąca powołała te same argumenty jakie przytoczyła w odwołaniu od decyzji organu l instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Dodał ponadto, iż w postępowaniu odwoławczym zbadał prawidłowość dokonanych przez organ l instancji ustaleń co do faktu, iż inwestor dokonał wybudowania ganku o dwóch kondygnacjach bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, co skutkować musiało wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 134§ 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U.00.106.1126) w brzmieniu obowiązującym w dniu 25 czerwca 2003 roku, czyli w dniu wydania zaskarżonej decyzji, roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art.
30. W art. 29 ustawy wymienione zostały zaś sytuacje, w których nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. W art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wyłączony został obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku wykonania robót budowlanych, polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów zabytkowych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych albo zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej lub powodzią, a także nie wpływa na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miast.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wybudowała w miejscu starego ganku nowy ganek wraz z pomieszczeniem mieszkalnym na piętrze. Budowa zaś nowego ganku w miejsce poprzednio istniejącego oraz nadbudowanie nad nim pomieszczenia mieszkalnego nie może być uznane za remont istniejącego ganku. Nie można bowiem rozebrania obiektu i wybudowania w jego miejsce nowego uznać za remont pierwotnie istniejącego obiektu. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (Dz.U.00.106.1126) przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 1999 roku (IV SA 121/97LEX nr 46672) rozbudowa, nadbudowa lub przebudowa budynku wymaga pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 wymienionej ustawy i musi uwzględniać warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 z późn. zm.), w tym bezpieczeństwo konstrukcji i bezpieczeństwo pożarowe. Nadbudowa poddasza i zmiana konstrukcji dachu nie może być traktowana jako remont zwalniający od uzyskania pozwolenia.
Wobec wybudowania ganku oraz pomieszczenia mieszkalnego nad nim bez wymaganego pozwolenia na budowę organ l instancji był zobowiązany do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, natomiast organ II instancji słusznie utrzymał w mocy decyzję organu l instancji w oparciu o obowiązujące w dniu 25 czerwca 2003 roku przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U.00.106.1126). W przypadku bowiem spełnienia przesłanek z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) organy administracji zobowiązane są do wydania decyzji o rozbiórce samowolnie wybudowanego obiektu lub jego części (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2004 roku IV SA 4702/02 LEX nr 148923; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 1999 roku IV SA 23/97 LEX nr 47828).
Zważywszy na powyższe skarga uległa oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02 Nr 153 poz.1270).