Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 207/16

Uzasadnienie

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sprawie skargi na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego K. z dnia 17 grudnia 2015 r.

Z uwagi na fakt, iż podane przez wnioskodawcę informacje dotyczące jego stanu majątkowego okazały się niewystarczające, referendarz działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 19 maja 2016 r. wezwał go do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji:

1. - udokumentowanie za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy (gaz, prąd, woda, ścieki) a także telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatki na żywność i leki, wizyty lekarskie, aktualnych zaświadczeń o stanie zdrowia. W przypadku zaległości z tytułu tych opłat za media należy przedstawić aktualne zaświadczenie z właściwych organów potwierdzających tę okoliczność;
2. - wyjaśnienie z czego się utrzymuje i jak jest wysokość jego miesięcznego dochodu – jeśli jego dochód wynika z umowy o prace to niech przedstawi zaświadczenie od pracodawcy o wysokości wynagrodzenie, jeżeli z tytułu świadczenia emerytalnego lub rentowego to niech przedstawi ostatni odcinek pobieranego świadczenia;
3. - przedstawienie historii rachunku bankowego skarżącego za ostatnie trzy miesiące, z aktualnym saldem;
4. - przedłożenie zeznania podatkowego skarżącego za rok 2015;
5. - oświadczenie czy jest właścicielem lub współwłaścicielem pojazdu mechanicznego, jeśli tak niech poda markę i rok produkcji;
6. - oświadczenie czy skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to w jakim zakresie niech przedstawią stosowne decyzje.

W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca w piśmie z dnia 14 czerwca 2016 r. (przesłanym drogą elektroniczną) wniósł o zwolnienie z uzupełnienia wniosku ze względu na bezprawność wezwania. Prawo ubogich w opinii skarżącego wymaga od wnioskodawcy jedynie złożenia wniosku i oświadczenia w wersji sformalizowanej na zapisanym w ustawie wzorze formularza. Przepis nie wymaga przedstawienia żadnych zaświadczeń, innych oświadczeń niż ww. Żaden urząd takich zaświadczeń o biedzie nie wystawia. Wezwanie do uzupełnienia wniosku z dnia 19 maja 2016 r. jest więc niegodne z prawem i nie ma poparcia w żadnym przepisie. Jedyne wymagane prawem czynności wnioskodawca wykonał i obowiązkiem organu jest niezwłoczne zwolnienie z kosztów. Wnioskodawca ponowił wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje:

Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy wymienionych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Wskazuje ona, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. To strona ma wskazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn.. akt II SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnień wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przesz niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez orzekającego ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GZ 296/10).

Dlatego też w przedmiotowej sprawie wnioskodawca w ocenie orzekającego nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Brak współpracy z jego strony w kwestii wyjaśnienia wątpliwości co do stanu majątkowego i rodzinnego uniemożliwił rzetelną ocenę jego sytuacji finansowej.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).