Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 kpa w związku z prowadzonym z urzędu postępowaniem administracyjnym w sprawie nadbudowy i rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego na dz. nr 1 w P., nałożył na inwestora K.G. obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni oceny technicznej rozbudowanej części istniejącego budynku od strony północnej o wymiarach w rzucie poziomym 3.06x 1.50m oraz nadbudowanej części istniejącego budynku od strony południowej uwzględniającą oddziaływanie wykonanych części obiektu na całość budynku mieszkalnego, na dz. nr 1 w P. Organ I instancji ustalił, że na działce nr 1 istnieje budynek mieszkalny, jednorodzinny, parterowy, z użytkowym poddaszem, częściowo podpiwniczony, który posiada fundamenty betonowe, ściany częściowo drewniane, częściowo murowane a częściowo gliniane, więźbę dachową drewnianą, dach dwuspadowy oraz pokrycie z blachy.
Obiekt wyposażony jest w instalację elektryczną oraz wodociągową. Obiekt powstał w 1958r., zaś w 1987r. została podniesiona połać dachowa od strony południowej o około 1.20 m w celu uzyskania większej wysokości w pomieszczeniu na poddaszu (wysokość całego budynku nie uległa zmianie). Ponadto zmieniono układ połaci dachowych zadaszenia części budynku od strony południowej o wymiarach w rzucie poziomym 1.65 x 3.36 m z dachu dwuspadowego na jednospadowy w przeciwnym kierunku. Konstrukcja więźby dachowej została podniesiona do poziomu nadbudowanej części budynku, a od strony południowej wykonano okno. W 1989r. od strony północnej obiekt został rozbudowany o część o wymiarach w rzucie poziomym 3.06 x 1.50 m, a w 1993r. pokrycie dachu z dachówki zostało zmienione na blachę trapezową. Ustalono również, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane samowolnie oraz bez nadzoru osób posiadających stosowne uprawniania budowlane i dlatego w ocenie PINB istniały wątpliwości odnośnie prawidłowości ich wykonania, co uzasadniało żądanie dostarczenia oceny technicznej wykonanych części budynku uwzględniającej ich oddziaływanie na pozostałą część budynku, na podstawie art. 81c pkt 2 Prawa budowlanego.
Zażalenie na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł K.G., który podniósł, że jest tylko użytkownikiem rozbudowanego budynku i nie był inwestorem rozbudowy. Wskazał też, że dokonana rozbudowa nie zagraża konstrukcji budynku, gdyż w rzeczywistości zostało zmniejszone jego obciążenie. Żalący się podał, że znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej i nie jest w stanie pokryć kosztów ekspertyzy prac wykonanych 22 lata temu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 w związku z art. 144 kpa i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W ocenie organu odwoławczego prawidłowość wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie części istniejącego budynku od strony północnej oraz nadbudowie części istniejącego budynku od strony południowej budzi uzasadnione wątpliwości. Wynika to przede wszystkim z faktu, iż roboty budowlane zostały wykonane samowolnie, bez jakiegokolwiek nadzoru osób posiadających stosowne uprawnienia budowlane. Ponadto ze względu na zakrycie części elementów konstrukcyjnych (na co wskazuje protokół kontroli w terenie - k. [...]) organ nadzoru budowlanego nie jest w stanie ustalić, jak rozbudowana oraz nadbudowana część obiektu wpływać będzie na całość konstrukcyjną istniejącego budynku. Dlatego uzasadnionym było zastosowanie art. 81c ust.
2. Prawa budowlanego w celu ustalenia, jakie zmiany i przeróbki należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. Organ nadzoru budowlanego I instancji w ramach prowadzonego postępowania nie mógł samodzielnie ustalić i ocenić zakresu koniecznych robót budowlanych oraz sposobu ich wykonania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem z uwagi na fakt, że część elementów konstrukcyjnych została zakryta.
Odnośnie zarzutów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy w sposób bezsprzeczny wynika, że K.G. był inwestorem robót budowlanych wykonanych w 1987 r. (nadbudowa) oraz robót budowlanych wykonanych w 1989 r. (rozbudowa). Potwierdza to protokół kontroli z dnia 24 czerwca 2009r., w którym znajduje się stwierdzenie: "Inwestorem wykonanych w 1987 i 1989 r. robót budowlanych byłem ja (P. K.G.)" (k. [...] oraz oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej w dniu 20 lipca 2009 r. (k. [...]). Dlatego PINB w sposób prawidłowy wskazał adresata swojego postanowienia.
Skargę na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł K.G.. Skarżący zarzucił, że działania organów nadzoru budowlanego zostały w stosunku do niego wszczęte w wyniku bezprawnego ujawnienia jego danych osobowych, zaś dane te organy uzyskały w wyniku złożonego przez skarżącego doniesienia o nieprawidłowościach dotyczących budynku sąsiada. W skardze opisano sytuację rodzinną i majątkową skarżącego, która w ocenie skarżącego uniemożliwia mu poniesienie kosztów sporządzenia ekspertyzy technicznej rozbudowanego budynku.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 8 marca 2010r. zwolnił skarżącego od kosztów sadowych oraz ustanowił dla niego adwokata z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga nie jest zasadna.
Art. 81 ust. 1 pkt 1 lit b oraz c Prawa budowlanego stanowi, że do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, a także zgodności rozwiązań architektoniczno - budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej.
Natomiast na podstawie art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych, a protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Należy również wyjaśnić, że postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego jest prowadzone z urzędu także wtedy, gdy impulsem do jego wszczęcia jest informacja uzyskana od obywateli. Dlatego zarzuty skargi kwestionujące uprawnienie organów nadzoru do prowadzenia kontrolowanego w niniejszej sprawie postępowania, nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, ponieważ źródło uzyskania informacji o możliwym zagrożeniu ze strony konkretnego obiektu budowlanego nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez organy nadzoru budowlanego i nie ma to wpływu na ocenę zgodności z prawem postanowienia o nałożeniu obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Zadaniem Sądu w niniejszej sprawie jest bowiem zbadanie, czy organy nadzoru zasadnie nałożyły ten obowiązek na skarżącego.
Stosownie do art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Obowiązek ten może zostać nałożony na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 17 pkt 1 Prawa budowlanego uczestnikiem procesu budowlanego jest inwestor. Z protokołu znajdującego się aktach administracyjnych organu I instancji (k. [...]) wynika, że inwestorem wykonywanych w roku 1987 i 1989 roku, a opisanych wyżej, robót budowlanych był skarżący, który sam potwierdził te okoliczność.
Zatem jest on podmiotem, na który można nałożyć obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej. Treść art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wskazuje, że przesłanką nałożenia takiego obowiązku na inwestora jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 7 kpa organy nadzoru budowlanego mają obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc w pierwszej kolejności organy nadzoru budowlanego powinny we własnym zakresie starać się ustalić jakość robót budowlanych oraz stan techniczny obiektu budowlanego.
W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu takie działania zostały podjęte przez organy nadzoru, jednak nie wystarczyło to do usunięcia istniejących wątpliwości. Wątpliwości te wynikają przede wszystkim z faktu, że wykonane roboty budowlane nie zostały wykonane pod nadzorem osób dysponujących fachową wiedzą techniczną z zakresu budownictwa, brak jest jakiejkolwiek dokumentacji pozwalającej na kontrolę tych prac, a ponadto organy nie był w stanie we własnym zakresie dokonać oceny całości wykonanych robót, ponieważ część elementów konstrukcyjnych została zakryta i ocena ich stanu wymaga posiadania wiadomości specjalnych. Dlatego Sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu istniały uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego i wątpliwości te nie mogły zostać usunięte inaczej niż poprzez przedłożenie przez inwestora ekspertyz technicznej.
Skoro zaś zaskarżone postanowienie było zgodne z prawem, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.