Uzasadnienie
A.R. działająca przez pełnomocnika adw. A.N. złożyła w dniu 11.04.2008r. wniosek o dopuszczenie jej do udziału, w charakterze uczestnika, w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi Wojewody.....na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [......] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru,,[....]" w K. podnosząc, iż wynik postępowania przed sądem administracyjnym dotyczy jej interesu prawnego.
Nadto dla oceny tego wniosku należy wziąć pod uwagę zarówno przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm. - cyt. dalej jako p.p.s.a.), jak i przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 z późn. zm. - cyt. dalej jako u.s.g.).
Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może m. in. zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Rozszerzająca wykładnia tego przepisu, którą na podstawie literatury przedstawia pełnomocnik strony skarżącej w złożonym wniosku, polega na stwierdzeniu, że przepis ten może mieć zastosowanie również w przypadkach, w których przed wniesieniem skargi nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne, gdyż skarga dotyczy aktu (czynności) wydawanego bez tego postępowania. Tezy tej Sąd nie podziela. B. cyt. przepisu jest jednoznaczne i jego dyspozycja odnosi się do takich przypadków w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które było poprzedzone postępowaniem administracyjnym, a więc postępowaniem o charakterze jurysdykcyjnym uregulowanym przez normy prawa procesowego (np. k.p.a., ordynację podatkową).
Redakcja przepisu wskazuje na to, że użyte w nim określenie "tego postępowania" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, w którym ma być skontrolowany wydany uprzednio akt, czynność lub bezczynność. Uczestnikiem postępowania administracyjnego na podstawie art.33 § 2 może zatem stać się podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału, bo tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego. W wyroku z 17.06.2004r., sygn. akt OSK 215/04 NSA przyjął, że tryb postępowania w sprawie projektowania i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest określony przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, lecz ustawa normująca materią należąca do planowania i zagospodarowania przestrzennego.
"Wniesienie przez wojewodę jako organ nadzoru nad samorządem terytorialnym skargi na uchwałę nie jest poprzedzone żadnym wcześniejszym postępowaniem. Nie jest nawet uzależnione od wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie jest też ograniczone terminem. Wynika z tego, że osoba trzecia, która powołuje się na swój interes prawny, (...) nie może zostać - ani na płaszczyźnie samorządowych przepisów ustrojowych, ani na gruncie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uczestnikiem postępowania na prawach strony. (...) Sądownictwo administracyjne nie zna instytucji interwenienta ubocznego." – por wyrok NSA z 10.05.2006r., sygn. akt I OSK 298/06,
Takim właśnie postępowaniem jest postępowanie w przedmiotowej sprawie
Przystępowanie osoby trzeciej do postępowania sądowego, wszczętego przez wojewodę w ramach przysługujących mu środków nadzorczych, tylko dlatego, że osoba ta uważa, iż wynik tego postępowania może dotyczyć jej interesu prawnego nie znajduje uzasadnienia w brzmieniu art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Dla osób, których interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą (zarządzeniem, aktem prawa miejscowego) organu samorządu z zakresu administracji publicznej, przewidziana jest inna droga ochrony: bezpośrednie zaskarżenie takiej uchwały. Jeżeli ktoś, tak jak wnioskodawczyni, powołuje się w postępowaniu sądowoadministracyjnym na swój interes prawny, to winien skorzystać z przewidzianej w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) drogi ochrony interesu prawnego naruszonego uchwałą z zakresu administracji publicznej.
Drugi człon art. 33 § 2 p.p.s.a. (związek z interesem prawnym) nie może mieć zastosowania tam, gdzie sama legitymacja skargowa jest oparta na innych przesłankach niż te, które wyznacza art. 50 p.p.s.a. Otóż art. 101 ust. 1 u.s.g. przewiduje, że skargę na uchwałę organu gminy może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały przez tą uchwałę naruszone. Podstawą tej legitymacji nie jest zatem samo tylko istnienie interesu prawnego po stronie podmiotu skarżącego, ale jednocześnie fakt jego naruszenia. Skoro u.s.g. przewiduje inny (węższy) wymiar legitymacji skargowej przy skargach na uchwały organów gmin, nie można wobec osób składających wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wszczętym taka skargą stosować innej miary niż wobec skarżącego i uznawać, że dla uczestnictwa w postępowaniu sądowym wystarczy samo wylegitymowanie się interesem prawnym bez wskazania na jego naruszenie.
Przyjęcie tej różnej miary mogłoby doprowadzić do omijania rygorów art. 101 ust. 1 u.s.g. przez osoby, które nie mogąc złożyć skargi ze względu na brak przesłanki naruszenia ich interesu prawnego, uchybienia terminu do wniesienia skargi itp. domagałyby się dopuszczenia do udziału w postępowaniu, gdyż wystarczałoby im tylko samo istnienie po ich stronie interesu prawnego powiązanego z wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. Tymczasem status wszystkich uczestników postępowania powinien być równy.
Zaskarżona uchwała zapadła nie wskutek przeprowadzenia postępowania administracyjnego, lecz podjęto ja w trybie przewidzianym dla stanowienia prawa. "Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego następuje bowiem w wyniku przeprowadzenia postępowania legislacyjnego (...) Zasadnie zatem przyjął Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, że art.33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje podstaw do dopuszczenia (...) jako uczestnika postępowania w przedmiotowym postępowaniu sądowym za skargi (...) wniesionej w trybie art.101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., nr 142, poz.1591 ze zm. na akt prawa miejscowego." – por. postanowienie NSA z 22.01.2008r., sygn. akt II OZ 1361/07 Na koniec wreszcie podnieść należy argument natury fiskalnej. "Wbrew regulacji art.214 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osoby powołujące się na własny interes prawny, poprzez składanie wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym uzyskiwałyby prawo do bezpłatnej kontroli sądowej na takich samych zasadach jak skarżący ponoszący te koszty, a to naruszałoby zasadę równości wobec prawa podmiotów korzystających z prawa do sądu." - por. postanowienie NSA z 22.01.2008r., sygn. akt II OZ 1361/07.
W związku z powyższym zaistniały podstawy do odmowy dopuszczenia A.R. do udziału w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi Wojewody......na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [......] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[....]" w K., na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270).