Uzasadnienie
Starosta decyzją z 31.10.2014 r., na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 oraz art. 142 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.) odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] oraz część działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...], na rzecz: W. T., E. T., J. T. i R. T..
W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało zainicjowane pismem W. T., J. T. i J. W. T. z 13.10.1997 r. w przedmiocie żądania zwrotu nieruchomości oznaczonych jako parcele: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] b. gm. kat. [...].
Z porównania archiwalnej mapy katastralnej z aktualną mapą ewidencyjną wynika, iż zawnioskowane do zwrotu parcele katastralne: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], odpowiadają obecnie częściom następujących działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K..
Wojewoda postanowieniem nr [...] z 23.06.2004 r. wyznaczył Starostę do załatwienia sprawy zwrotu działek.
Przedmiotowa decyzja dotyczy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] oraz część działki nr [...] w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...].
Na podstawie porównania mapy ewidencyjnej z mapą katastralną ustalono, iż:
- b. parceli l. kat. [...] odpowiadają obecnie części działek: nr [...], nr [...] i nr [...], b. parceli l. kat. [...] odpowiadają obecnie części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], b. parceli l. kat. [...] odpowiadają obecnie części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].
Zgodnie z art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłankami zwrotu nieruchomości, które muszą zostać spełnione łącznie są: wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot; objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczone (lub jej części) tj. nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu o przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami; zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Organ ustalił, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 28.04.1951 r. znak: [...] na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy Miasta zostały wywłaszczone, m. in. parcele katastralne: l. kat. [...] o pow. 0,1939 ha i l. kat. [...] o pow. 1,0819 ha, objęte Iwh [...] b. gm. kat. [...], stanowiące w dniu wywłaszczenia własność J. T..
Spadek po J. T. nabyli synowie: W. J. T., J. T. i J. W. T. wszyscy po 1/3 części. Spadek po J. T. nabyli synowie: J. T. i R. T. po 1/2 części. Spadek po J. W. T. nabyła żona E. T. w całości. Pozostali uprawieni poparli wniosek.
Zatem z wnioskiem o zwrot nieruchomości wystąpiły wszystkie osoby do tego legitymowane zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a odjęcie prawa własności nastąpiło w drodze instytucji wywłaszczenia. Przechodząc do oceny zbędności nieruchomości na cele wywłaszczenia organ wskazał, co następuje.
Orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 28.04.1951 r. w sposób ogólny określiło cel wywłaszczenia jako budowa Miasta [...] i Kombinatu [...]. Wywłaszczenie zgodnie z treścią powyższego orzeczenia nastąpiło na wniosek Pełnomocnika dla Spraw Wywłaszczeniowych Przedsiębiorstwa Państwowego Wyodrębnionego [...] w K. z 01.09.1950 r. na podstawie dekretu z 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Cytując treść art. 40 ust. 1 oraz art. 13 dekretu organ stwierdził, że nie można wykluczyć, że do realizacji celu wywłaszczenia przystąpiono przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej.
Organ wyjaśnił, że wszelka dostępna dokumentacja, która była dołączona do wniosku o wywłaszczenie wskazuje cel wywłaszczenia ogólnie. Natomiast badanie przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej nie jest możliwe ze względu na fakt, że najstarszym planem dla Krakowa [...] powstałym po II wojnie światowej jest Plan Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta zatwierdzony Uchwałą Nr 117/VII/67 Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z 31.03.1967 r. (Dz. U. Nr 9 z 17 kwietnia 1967 r., poz. 28).
Organ ustalił, że w piśmie z 07.06.1950 r. nr [...] Zakład Osiedli Robotniczych Delegatura dla miasta [...] w K. wystąpił do Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w W. o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości nieobjętych art. 3 dekretu z 26.04.1949 r., a położonych na terenie zabudowy miasta [...] w granicach oznaczonych na załączonych egzemplarzach mapy z wyłączeniem enklaw. Na podstawie wniosku i dołączonych do niego dokumentów ustalono, że przedmiotem wniosku o wywłaszczenie był obszar 1096 ha. Jako cel wywłaszczenia wskazano budowę miasta [...]. Na załączonym do powyższych dokumentów planie sytuacyjnym zlokalizowano wywłaszczone parcele: l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. [...], które w sposób nie budzący wątpliwości mieściły się w zakresie wniosku o nabycie nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych oznaczonym linia, w pobliżu linii łączącej wierzchołki oznaczone dużymi literami,A" i "W". Na podstawie "Założeń projektowych Budowy Miasta.
Aktualizacja na dzień l maja 1955 r." - dokumentu opracowanego przez Dyrekcję Budowy Miasta [...] 30.04.1955 r. – organ stwierdził, że budowę Miasta podzielono na dwa etapy I - realizacja do ul. K., II - realizacja na terenach za ulicą K.. Do ul. K. istniał szczegółowo opracowany plan generalny MNH, natomiast dla terenów za ul. K. ustalono jedynie globalne wskaźniki bez lokalizacji na osiedla. Na podstawie załączonej do powyższego dokumentu schematycznej mapki ustalono, iż działki będące przedmiotem postępowania znajdują się na terenach od ul. K. w stronę centrum [...] a więc na terenie II etapu realizacji miasta [...]. Nie budzi wątpliwości, iż na przedmiotowym terenie planowana była dalsza rozbudowa dzielnicy [...]. Zgodnie z "Założeniami" planowano, że na tym obszarze zamieszka 25 000 mieszkańców dla których rezerwowano tereny pod mieszkalnictwo indywidualne i zbiorowe, a także budynki użyteczności publicznej: 5 żłobków, 10 przedszkoli, 10 szkół 11-letnich, 5 świetlic dziecięcych, 3 szkoły średnie ogólnokształcące oraz tereny sportowe, parkowe i zieleńce. Na tym etapie prac nie były jednak opracowane szczegółowe plany z zaznaczeniem usytuowania poszczególnych obiektów.
W publikacji pt., [...] przeszłość i wizja studium muzeum rozproszonego" wydanej przez Muzeum Historyczne Miasta, Kraków 2005r. na stronie 99 Kalendarium na rok 1949 wskazano: "W czerwcu projekt wstępny miasta [...] został przez ZOR ukończony. Dostarczony został jedynie główny plan usytuowania miasta oraz plan sytuacyjny tej części, której wykonanie przewidziano na lata 1949 - 1950 Ażeby wykonać ten plan budowy i zamieszkania, należało przystąpić do prac terenowych natychmiast, nie czekając nawet na artystyczne projekty architektoniczne." Następnie szczegółowo opisano postęp prac w poszczególnych latach oraz wskazano, iż "po roku 1955 tempo realizacji zmalało, wciąż jednak powstawały nowe obiekty w osiedlach już budowanych lub rozpoczynano budowę osiedli kolejnych. Zmiany nie miały jednak tej wagi, co w pierwszej połowie łat pięćdziesiątych, kiedy powstał zasadniczy zrąb miasta." Następnie w 1959 r. widnieje opis: "w dniu 15 stycznia ogłoszono konkurs powszechny Stowarzyszenia Architektów Polskich i Towarzystwa Urbanistów Polskich nr 268 (rozstrzygnięty w lipcu) na "opracowanie koncepcyjne projektu zagospodarowania przestrzennego zespołu osiedli mieszkaniowych pod nazwą [...]". Projekt miał stanowić urbanistyczną podstawę rozbudowy [...] w kierunku zachodnim, za ulicami K. i B.."
Na podstawie: Planu Ogólnego Zagospodarowania Terenu z roku 1967, planu sporządzonego przez Biuro Projektowo Badawcze Budownictwa Ogólnego we wrześniu 1978 r., w grudniu 1978 r., w marcu 1981 r. (plan osiedla "[...]" w K., sporządzonym w szerszym zakresie) jak również naniesienia przez Biuro Projektowo Badawczego Budownictwa Ogólnego na mapę sytuacyjno-wysokościową szczegółowego projektu Państwa [...] obiektu "przedszkole nr [...]" ustalono cel jaki miał być zrealizowany na działkach będących przedmiotem niniejszej decyzji tj. na części działki nr [...] w granicach parceli l. kat. [...] część osiedla mieszkaniowego w postaci budynku przedszkola oraz zagospodarowanego terenu wokół niego, natomiast na części działki nr [...] poł. w w granicach parceli l. kat. [...] część osiedla mieszkaniowego w postaci ulicy osiedlowej i zagospodarowanego terenu wokół niej.
W celu ustalenia czy nieruchomości stały się zbędne na cel wywłaszczenia określony w decyzji wywłaszczeniowej oraz doprecyzowany na podstawie późniejszych dokumentów, organ pozyskał dokumentację w postaci: zdjęcia satelitarnego z 1965 r. (parcele będące przedmiotem decyzji, a także sąsiednie stanowią pola uprawne, oraz częściowo zieleń terenów [...]; pozyskany Plan Ogólny zagospodarowania przestrzennego z 1977 r. również potwierdza brak infrastruktury i urządzeń związanych z budową osiedla mieszkaniowego na przedmiotowych parcelach); zdjęcia lotniczego wykonanego w 1982 r. (wyraźnie widoczne są zrealizowane już bloki mieszkalne obecnie o adresach os. [...] nr [...] i nr [...] (równoległe do siebie) a pomiędzy nimi uliczka osiedlowa z parkingiem po obu stronach, na którym w dniu wykonania zdjęcia zaparkowane były samochody; ponadto widoczne są bloki mieszkalne obecnie o adresach os. [...] nr [...] i nr [...] (prostopadłe do siebie) oraz ulica biegnącą łukiem w południowo - zachodnim narożniku realizowanego osiedla; obiekty te tworzą dużą niezagospodarowaną przestrzeń o kształcie zbliżonym do kwadratu); zdjęcia lotniczego z 1987 r. (przedstawia w pełni zrealizowane, zagospodarowane osiedle mieszkaniowe; na działce nr [...] wyraźnie widoczny jest budynek w trakcie budowy - zrealizowana jest jednokondygnacyjna część oraz widoczna jest budowa części dwukondygnacyjnej); zdjęcia lotniczego z 1993 r. (potwierdzono realizację celu wywłaszczenia, bowiem na powyższym zdjęciu wyraźnie widoczny jest oprócz budynku z basztą i tarasami zagospodarowany plac z alejkami położony po jego południowej stronie; widoczne jest również ogrodzenie wokół przedmiotowego terenu; zagospodarowanie części działki nr [...], w granicach parceli l. kat. [...] nie zmieniło się - nadal stanowi ulicę osiedlową z infrastrukturą towarzyszącą).
W dniu 18.02.2014 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami nieruchomości. W trakcie rozprawy stwierdzono, iż na fragmencie działki nr [...] w granicach ww. parceli znajduje się około połowa (wschodnia część) budynku przedszkola samorządowego, chodnik z kostki brukowej przed wejściem do budynku oraz część zagospodarowanego placu zabaw ze ścieżką z kostki brukowej i skoszonym trawnikiem. Teren w całości opisano jako zadbany i zagospodarowany, ogrodzony płotem drewnianym na słupkach metalowych, wzdłuż którego znajduje się gęsty żywopłot oraz częściowo niskim murkiem.
Natomiast na części działki nr [...] znajduje się kolejno od strony południowej: chodnik z kostki brukowej, pas zieleni z drzewami, parking asfaltowy, jezdnia asfaltowa, parking oraz chodnik po północnej stronie ulicy F. biegnącej wzdłuż bloku nr [...] na os. [...]. Ulica F. na podstawie rozporządzenia Wojewody Nr 18 z 2.04.1998 r. zaliczona została do dróg lokalnych miejskich. Następnie zgodnie z ustawą z 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną uzyskała statut drogi publicznej kategorii gminnej.
W przedmiotowej sprawie dodatkowo przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w zakresie posiadania przez podmioty zarządzające sieciami infrastruktury miejskiej swoich sieci lub urządzeń na przedmiotowej nieruchomości. Pozyskane informacje wskazują, że na przedmiotowej nieruchomości realizacja inwestycji związanych z celem wywłaszczenia w postaci budowy osiedlowej infrastruktury technicznej została rozpoczęta pod koniec lat 70-tych ubiegłego wieku i była kontynuowana w latach późniejszych. Dodatkowo organ ustalił, że decyzją Prezydenta Miasta z 17.12.2003 r. znak [...] na działce nr [...] ustanowiono trwały zarząd na rzecz Przedszkola Samorządowego nr [...], natomiast działka nr [...] nie jest obciążona prawami obligacyjnymi ani rzeczowymi na rzecz osób trzecich.
Organ konkludował, że nieruchomość oznaczona jako część działki nr [...] w granicach parceli l. kat. [...] oraz część działki nr [...] w granicach parceli l. kat. [...] została zagospodarowana zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu i doprecyzowanym na podstawie dokumentów powstałych po wywłaszczeniu jako część osiedla mieszkaniowego w postaci budynku przedszkola i zagospodarowanego terenu wokół niego oraz budowa ulicy osiedlowej. Organ przytoczył również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13.03.2014 r., sygn. akt P 38/11, wskazując, że jeżeli realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła przed 2004 r. i po dniu złożenia wniosku o zwrot to w takiej sytuacji organ w celu określenia czy nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia powinien przyjąć stan nieruchomości z dnia złożenia wniosku o zwrot, natomiast jedynie jeżeli realizacja celu nastąpiła po 2004 r. (niezależnie od daty złożenia wniosku o zwrot) konieczne staje się zbadanie czy cel został zrealizowany przed upływem 10 lat od daty wywłaszczenia.
Zawnioskowane do zwrotu parcele zostały wywłaszczone orzeczeniem z 28.04.1951 r. i cel wywłaszczenia został zrealizowany do 1993 r., natomiast wniosek o zwrot przedmiotowych parcel został złożony w dniu 13.10.1997 r. W związku z powyższym zostały spełnione przesłanki odmowy zwrotu nieruchomości bez konieczności zbadania, czy realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła przed, czy też po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia.
Odwołanie od ww. decyzji Starosty złożyli J. T. i R. T., podnosząc m.in., iż organ I instancji nieprawidłowo ustalił cel wywłaszczenia poprzez wskazanie na ogólny zapis o "budowie miasta [...]", czemu sprzeciwia się ratio legis art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nakazujący ścisłe oznaczenie i wykonywanie celu wywłaszczenia. Ponadto odwołujący się wskazali, iż zgodnie z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli spełniona została chociażby jedna z przesłanek wymienionych w tym przepisie, co potwierdzają utrwalone już poglądy orzecznictwa sądowo-administracyjnego. Tymczasem jeszcze w roku 1965 przedmiotowa nieruchomość pozostawała wolna od jakiegokolwiek zagospodarowania, stanowiąc pola uprawne, a zatem nie można uznać, iż działki nr [...] i nr [...] w ustawowych terminach "przyczyniły się do realizacji celu wywłaszczenia - budowy miasta [...]".
Wojewoda decyzją z 19 maja 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że przedmiotowa nieruchomość stanowi nieruchomość wywłaszczoną w rozumieniu przepisów art. 136 ust. 3 w związku z art. 216 ust. 2 pkt 2 u.g.n., o której zwrot wystąpili spadkobiercy jej poprzedniego właściciela J. T., w związku z czym dwie pierwsze przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zostały spełnione. Nie została natomiast spełniona przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.
Zarówno art. 136 jak i art. 137 u.g.n. posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa. Jednakże często zdarzało się tak, iż cel ten jest określony w decyzji lub umowie sprzedaży w sposób ogólnikowy, bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości. Niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Co do zasady będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego.
W orzecznictwie sądowo-administracyjnym zwraca się również uwagę na możliwość - w razie braku innych jednoznacznych dowodów - dokonania koniecznego doprecyzowania celu, na jaki wywłaszczono nieruchomość, w oparciu o następujący po tym zdarzeniu (odjęciu praw do nieruchomości) sposób korzystania z niej, który w razie braku dokumentu powołanego w decyzji wywłaszczeniowej lub umowie sprzedaży winien być co do zasady zgodny z celem wskazanym w akcie wywłaszczeniowym.
Organ odwoławczy wskazał na specyfikę przedmiotowej sprawy, w której przedmiotem ustaleń jest nieruchomość wywłaszczona na podstawie dekretu z 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. W kontekście przepisów ww. dekretu, regulacja ta nie przewidywała konieczności precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia zarówno w dokumentacji wymaganej dla uzyskania pozwolenia na nabycie nieruchomości, dokumentacji sporządzanej na potrzeby procesu wywłaszczeniowego jak i w samym orzeczeniu wywłaszczeniowym. Wywłaszczenie w trybie dekretu następowało w sposób bardzo specyficzny i odmienny niż w przypadku późniejszych ustaw wywłaszczeniowych, zdarzało się, że inwestycja stanowiąca cel wywłaszczenia była faktycznie realizowana, zanim w ogóle doszło do wydania decyzji wywłaszczeniowej. Sytuacja taka była wywołana uwarunkowaniami politycznymi i gospodarczymi lat 50-tych ubiegłego wieku.
Celem precyzyjnego ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości organ I instancji pozyskał do akt sprawy kopię orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 28.04.1951 r. znak [...] oraz dokumentację związaną z postępowaniem poprzedzającym wydanie tego orzeczenia, tj.: wniosek Zakładu Osiedli Robotniczych z 7.06.1950 r. do Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości położonych na terenie zabudowy miasta [...]; zezwolenie pełnomocnika Ministra Budownictwa z 17.04.1950 r. na zgłoszenie przez Zakład Osiedli Robotniczych wniosku o nabycie nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (w którym wskazano, iż nieruchomość jest niezbędna dla realizacji budownictwa mieszkaniowego), określonych na załączonym planie sytuacyjnym linią czerwoną i dużymi literami ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSTUW, z wyłączeniem enklaw oznaczonych na planie cyframi rzymskimi i małymi literami; wniosek Departamentu Inwestycji Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 5.07.1950 r. o udzielenie zezwolenia Zakładowi Osiedli Robotniczych na nabycie nieruchomości oraz zezwolenie zastępcy przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 6.07.1950 r. na nabycie przez Zakład Osiedli Robotniczych pod budowę miasta [...] nieruchomości określonych na załączonym planie sytuacyjnym linią czerwoną i dużymi literami A - W, z wyłączeniem enklaw oznaczonych na planie cyframi rzymskimi i małymi literami, z których wynika, iż przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na obszarze objętym wnioskiem o wywłaszczenie na cele budowy miasta [...] (obejmującym również teren przedmiotowej nieruchomości - w pobliżu wierzchołków oznaczonych literami "A" i "W").
Z kolei z pozyskanego przez organ I instancji dokumentu pn.: "Założenia Projektowe Budowy Miasta [...], Aktualizacja na dzień 1.05.1955 r." (opracowanego przez Dyrekcję budowy Miasta [...] 30 kwietnia 1955 r.) wynika m.in., iż: inwestycję pod nazwą "budowa miasta [...]" podzielono na dwa etapy, przy czym na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot planowano realizację założeń w ramach II etapu (realizowanego na obszarze położonym "za ulicą K."), dla którego ustalono wówczas Jedynie globalne wskaźniki bez lokalizacji na osiedla". Organ II instancji nadmienił, iż realizacja w czasach powojennych inwestycji nazywanej powszechnie "budową miasta [...]" stanowiła przedsięwzięcie o niespotykanej w tamtym okresie skali oraz unikatowe nawet w kontekście unormowań powołanego dekretu z 26.04.1949 r. właśnie z uwagi na rozmiar tego przedsięwzięcia (obszar wywłaszczeń obejmował 1096 ha). Budowa tej późniejszej [...] dzielnicy następowała etapami i zarówno w sferze projektowej jak i wykonawczej bardzo często ulegała pewnym modyfikacjom, zaś w licznych publikacjach historycznych niejednokrotnie znaleźć można informacje o tym, że prace w terenie prowadzone były początkowo na podstawie ogólnych założeń, zaś konkretne plany wykonawcze powstawały "na bieżąco", tj. w toku prowadzonych robót budowlanych.
Ponadto dokonując w przedmiotowej sprawie konkretyzacji celu wywłaszczenia określonego jako realizacja budownictwa mieszkalnego w ramach budowy miasta [...] warto mieć na uwadze okoliczność, iż wnioskodawcą inwestycji stanowiącej podstawę wywłaszczenia był Zakład Osiedli Robotniczych w K., czyli podmiot powołany w powojennej Polsce do realizowania zadań w zakresie budowy osiedli robotniczych.
Organ II instancji podniósł, że z pozyskanych do akt sprawy przez organ I instancji planów sporządzonych we wrześniu i w grudniu 1978 r., w marcu 1981 r. i w kwietniu 1982 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość położona była na terenie przeznaczonym pod realizację budynku przedszkola o charakterystycznej bryle (częściowo jedno- a częściowo dwukondygnacyjnej) wraz z terenem przyległym - parcela l. kat. [...] oraz część drogi wraz z obiektami towarzyszącymi tego rodzaju obiektom (parkingami, chodnikami, pasami zieleni) - parcela l. kat [...] - a więc typową infrastrukturą osiedlową, niezbędną do prawidłowego funkcjonowania osiedla mieszkaniowego.
W kwestii zbędności przedmiotowej nieruchomości na ww. cel jej wywłaszczenia organ II instancji wskazał, iż zgodnie z opracowaniem pt. "Założenia Projektowe Budowy Miasta [...], Aktualizacja na dzień 1955 r.", jak i przywołanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji fragmentami publikacji historycznych, realizacja miejskiego zespołu osiedli robotniczych nazywanego miastem [...] (które miastem nigdy się nie stało, lecz zostało przed jego ukończeniem przyłączone do miasta [...] jako jedna z jego dzielnic), rozpoczęła się już w 1949 r. (powołanie Komisji do Spraw Budowy [...] przy Centralnym Zarządzie Przemysłu Hutniczego oraz początek pozyskiwania gruntów pod inwestycję). Zgodnie z powołanym opracowaniem do 1955 r. powstały obiekty tworzące osiedla położone w południowo-wschodniej, wschodniej i północno-wschodniej części zespołu miejskiego projektowanego w charakterystycznym układzie promienistym wraz z infrastrukturą, które w następnych latach planowano rozbudowywać.
Z kolei zabudowa pozostałego wywłaszczonego terenu (w ramach etapu II - "za ulicą K."), na którym położona jest przedmiotowa nieruchomość, następowała od ok. drugiej połowy lat 70-tych ubiegłego wieku, o czym świadczy m.in. fakt, iż najwcześniejszą dokumentacją planistyczną dotyczącą terenu obecnego osiedla "[...]" w K., jaką udało się organowi I instancji pozyskać, są powołane wyżej plany z 1978 r., jak również to, że ze znajdującego się w aktach sprawy zdjęcia satelitarnego tego terenu z 1965 r. wynika, iż obszar ten przedstawiony jest jako obszar pól uprawnych.
Natomiast na zdjęciu lotniczym z 1982 r. tego terenu widoczna jest zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna os. [...], natomiast jak wynika z ww. zdjęcia, na przedmiotowej części działki nr [...] zrealizowano już wówczas fragment ulicy osiedlowej wraz z parkingami po obu jej stronach. Na zdjęciu pochodzącym z 1987 r. widoczna jest z kolei zrealizowana na działce nr [...] część budynku jednokondygnacyjnego oraz trwająca wówczas na tym terenie budowa części dwukondygnacyjnej tego obiektu.
Z kolei zdjęcie lotnicze przedstawiające sposób zagospodarowania tego terenu w 1993 r. oraz wynik oględzin przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych przez organ I instancji 18.02.2014 r. potwierdzają, że powyższy stan jej zagospodarowania nie uległ zmianie, bowiem na jej terenie znajdują się: budynek przedszkola wraz z infrastrukturą oraz droga o jezdni asfaltowej, parkingi, chodniki i pas zieleni zlokalizowane wzdłuż ul. F. posiadającej status publicznej drogi gminnej - tj. obiekty stanowiące typową infrastrukturę osiedla mieszkaniowego
Dokonując zatem w świetle powyższych ustaleń oceny zbędności przedmiotowej nieruchomości na cele jej wywłaszczenia należało zdaniem organu odwoławczego stwierdzić, iż została ona zagospodarowana zgodnie z tym celem, tj. pod fragment ulicy osiedlowej oraz fragment budynku przedszkola wraz z infrastrukturą towarzyszącą - w ramach realizacji dzielnicy [...] w K.. Powyższy pogląd koresponduje również z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13.03.2014 r., sygn. akt P 38/11.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, iż jakkolwiek słusznym jest stwierdzenie o konieczności precyzyjnego wskazywania w decyzji wywłaszczeniowej celu wywłaszczenia, to jednak podkreślić należy, iż w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości rolą organu jest możliwie precyzyjne ustalenie takiego celu oraz poczynienie niezbędnych ustaleń w zakresie jego realizacji na danej nieruchomości, a nie zaś badanie, czy decyzja wywłaszczeniowa spełnia ww. warunki w omawianym zakresie. Nie jest bowiem rzeczą organów rozpatrujących wniosek o zwrot nieruchomości, w trybie powołanych wcześniej przepisów art. 136 i następne u.g.n., badanie prawidłowości decyzji wywłaszczeniowej.
Ponadto za NSA w Warszawie z 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1417/13 wskazał, że wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane proporcjonalne do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności.
J. T. i R. T. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody domagając się jej uchylenia, jak i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
- 1. naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez:
- a) brak ustaleń organu w zakresie celu wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości, spełnienia celu wywłaszczenia nieruchomości oraz ewentualnej daty osiągnięcia celu, dla którego wywłaszczone zostały przedmiotowe nieruchomości, oraz poprzez
- b) błędne przyjęcie, że do wywłaszczenia działek nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid.
[...] m. K., w granicach parceli l. kat. [...], b. gm. kat [...] oraz część działki nr [...] poi. w obr. [...] jedn, ewid, [...] m, K., w granicach parceli l. kat. [...], gm. kat. [...], doszło orzeczeniem
Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 28.04.1951 na cele budowy miasta [...], podczas gdy z akt wynika, że do wywłaszczenia ww. działek doszło orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 26.03.1954 r., znak [...], dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych;
2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że cel wywłaszczenia wobec działek nr [...] i [...] został zrealizowany;
3. naruszenie prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. w zakresie w jakim organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w której błędnie i nieprecyzyjnie ustalono cel wywłaszczenia nieruchomości objętych wnioskiem o zwrot, opierając się na dokumentacji powstałej wiele lat po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu, co oznacza, że nie istniały żadne konkretne plany zagospodarowania nieruchomości nie tylko w momencie poprzedzającym wydanie orzeczenia wywłaszczeniowego, ale również wiele lat po jego wydaniu, a w konsekwencji, iż obszar ten od samego początku był zbędny na cel wywłaszczenia, zaś jego wywłaszczenie nastąpiło niejako "na zapas";
4. naruszenie prawa materialnego tj. art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła, a zatem, że nie jest do przyjęcia stanowisko, iż nieruchomość staje się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale po upływie wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami terminów;
5. naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 w zw. z art. 127 § 1 oraz art. 140 w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ponownego, całościowego zbadania sprawy administracyjnej i samodzielnej oceny celu wywłaszczenia nieruchomości i stopnia jego realizacji, z jednoczesnym bezkrytycznym i niejako automatycznym potwierdzeniem ustaleń organu pierwszej instancji w tym zakresie, czego konsekwencją jest naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasad oficjalności i prawdy obiektywnej,
6. art. 140 w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zakresie w jakim organ odwoławczy zaniechał wyczerpującego zebrania i przede wszystkim rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie odniósł się w sposób wyczerpujący do zarzutów skarżących podniesionych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej i poprzestał na powtórzeniu fragmentów uzasadnienia decyzji pierwszo instancyjnej.
W uzasadnieniu skargi podano, że organy błędnie przyjęły, że do wywłaszczenia działek nr [...] w granicach parceli l. kat [...], oraz część działki nr [...] w granicach parceli l. kat. [...], doszło orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 28.04.1951, znak: [...] na cele budowy miasta [...]. Z akt wynika, że do wywłaszczenia ww. działek doszło orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 26.03.1954 r., znak [...], dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych. Z orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26.03.1954 r. wynika, że orzeczono o wywłaszczeniu wskazanych nieruchomości. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że "przedmiotowe nieruchomości są niezbędne dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych, co stwierdza zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Błędne podstawowe ustalenia w stosunku do podstawy wywłaszczenia nieruchomości oraz celu wywłaszczenia nie pozwalają na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
Z ostrożności, biorąc pod uwagę, że w rzeczywistości stanowiące przedmiot postępowania nieruchomości zostały wywłaszczone na cele budowy miasta [...] orzeczeniem z 28.041951, skarżący podnieśli, że zgromadzone w sprawie materiały i dowody, nie wskazują, że na przedmiotowych działkach zrealizowano cel wywłaszczenia określony jako budowa miasta [...]. Na podstawie zdjęcia satelitarnego ze strony Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta z 1965 r. m.in. działek nr [...] i [...] wskazano, że przedmiotowe działki w dniu wykonania zdjęcia stanowiły pola uprawne.
Nie sposób zatem uznać, mimo tak ogólnie wskazanego celu, by obejmował on pola uprawne. Co więcej, fakt istnienia pół uprawnych w 1965 r. oznacza, że do tego czasu pomimo upływu 14 lat od wydania orzeczenia o wywłaszczeniu, cel ten nie został zrealizowany, ani nawet nie rozpoczęto prac związanych z realizacja tego celu. Ponadto, nie sposób uznać, że zagospodarowanie w szczególności działki nr [...] realizowało cel wywłaszczenia, skoro do dnia dzisiejszego nic na niej nie wybudowano. Zdaniem skarżących nie wiadomo jakie znaczenie dla ustalenia celu wywłaszczenia ma wskazana przez organ II instancji okoliczność, że prace prowadzone były na podstawie ogólnych założeń, zaś "konkretne plany wykonawcze powstawały na bieżąco, w toku robót budowlanych" (str. 5 uzasadnienia). Organ w ogóle nie sprecyzował, o jaki konkretne plany wykonawcze chodzi, ani nie powołał na to żadnych dokumentów, czy innych dowodów.
Duże wątpliwości budzi doprecyzowanie celu wywłaszczenia przeprowadzonego w roku 1951 w oparciu o postanowienia planów powstałych ponad dwadzieścia lat później oraz o dokumenty i zdjęcia powstałe wiele lat później. Tego typu działanie jest sprzeczne z logiką, gdyż to wywłaszczenie winno być determinowane przez zamierzenie inwestycyjne, a nie odwrotnie. Wreszcie skarżący nie zgodzili się ze stwierdzeniem organów, że określone w art. 137 w punktach 1 i 2 terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności, zaś istota zbędności polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest i nie był zrealizowany. Istotne z punktu widzenia powołanego przepisu jest ustalenie, czy w ogóle rozpoczęto prace mające na celu budowę Miasta [...], czyli czy przystąpiono do rzeczywistej realizacji tego celu, a następnie, czy rozpoczęcie tych prac miało miejsce przed upływem 7 lat od dnia, w którym zawarto umowę, a także, czy inwestycja została zrealizowana przed upływem 10 lat od tego dnia.
Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a już na pewno nie został zrealizowany w terminie, o którym mowa w art. 137 omawianej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a.
W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Na wstępie trzeba wskazać, że uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Oceniając pod tym względem zaskarżoną decyzję Wojewody z 19 maja 2015 r. znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty z 31.10.2014 r., wydaną na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 oraz art. 142 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm, dalej w skrócie u.g.n.), odmawiającą zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] oraz część działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...], na rzecz: W. T., E. T., J. T. i R. T. - Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona przepisów postępowania administracyjnego w sposób wskazany wyżej.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sytuacje, w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzują przepisy art. 137 ust. 1 u.g.n. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 u.g.n. W poddanej sądowej kontroli sprawie Sąd uwzględnił treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. sygn. P 38/11, a także aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, w oparciu o przedłożone akta administracyjne sprawy należy stwierdzić, że wywłaszczenie nieruchomości stanowiących w dacie ich wywłaszczenia własność J. T. nastąpiło orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 28.04.1951 r. znak: [...], na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy miasta [...]. Powyższe potwierdza wprost przedłożona do akt administracyjnych sprawy kserokopia ww. orzeczenia w którym wymienione zostały m. in. parcele l. kat [...] o pow. 1939 m² oraz 847 o pow. 10819 m².
Nadto w aktach sprawy zalega "Zaświadczenie" z 28 lutego 1991 r. wydane przez Dyrektora Krakowskiej Dyrekcji Inwestycji W. T., w którym również wskazano, że przedmiotowe nieruchomości zostały wywłaszczone orzeczeniem Prezydium WRN w K. z 28.04.1951 r. znak: [...], na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy miasta [...]. Ustalenia powyższe są dokonane prawidłowo. Odnosząc się do zarzutu skargi, że do wywłaszczenie w/w. nieruchomości doszło dopiero w 1954 r. na mocy orzeczenia Prezydium WRN w Krakowie z 26 marca 1954 r., znak: [...] dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych należy wskazać, że w postępowaniu dotyczącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie jest dopuszczalne badanie prawidłowości orzeczenia o wywłaszczeniu, a zatem zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Na marginesie można zaznaczyć, że nic nie wskazuje na to aby ww. decyzja Prezydium WRN w Krakowie z 28. 04.1951 r. była wadliwa i nie funkcjonowała w obiegu prawnym, co oznacza, że jeżeli w akcie administracyjnym wydanym później i na skutek błędu ponownie wskazano te same nieruchomości lub ich części, co do których już wcześniej orzeczono o wywłaszczeniu – ja to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie – to można wskazać na wadliwość decyzji później wydanej tj. z 26 marca 1954 r. a nie z 28.04.1951 r.
W ocenie Sądu nie można również uwzględnić zarzutu naruszenia prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ wynik sprawy. Poczynione przez organy ustalenia w postępowaniu wyjaśniającym zostały dokonane prawidłowo. W uzasadnieniach decyzji wskazano, że podstawę wywłaszczenia stanowił dekret z 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, a realizacja inwestycji określanej jako "budowa miasta [...]" była inwestycją o niespotykanej w tamtym okresie skali, nadto budowa miasta [...] - z uwagi na rozmiar tego przedsięwzięcia-była realizowana etapami. Dotyczyło to sfery projektowej oraz wykonawczej, w których wprowadzano modyfikacje i uszczegółowienia, niemniej jednak dokonywane w ramach realizowanego celu. Organy obu instancji wskazały w oparciu o pozyskane dokumenty, że realizacja celu wywłaszczenia na wnioskowanych do zwrotu części dz. nr [...] w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] oraz części działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] nastąpiło w II etapie budowy miasta (realizowanym za ul. K. od lat 70-tych przez wiele kolejnych lat) i obejmowało stosownie do pozyskanych planów z września i grudnia 1978 r., w marcu 1981 r. i w kwietniu 1982 r. realizację budynku przedszkola z terenem przyległym - parcela l. kat. [...] oraz część drogi wraz z obiektami towarzyszącymi tego rodzaju obiektom (parkingami, chodnikami, pasami zieleni) - parcela l. kat [...].
Trzeba podkreślić, że konkretne określenie kiedy zaczęto i ukończono realizację II etapu budowy miasta [...] oraz kiedy zaczęto i ukończono realizację uszczegółowionego celu na wnioskowanych do zwrotu nieruchomościach nie ma decydującego znaczenia w sprawie. Należy przy tym wskazać, że organy zbadały sam sposób korzystania z ww. nieruchomości w oparciu o zdjęcia satelitarne z lat 1965 (gdy obszar ten nie był zabudowany) z r. 1982 i 1987 (na którym widoczna jest budowa) oraz z 1993 r. gdy powyższy teren jest zagospodarowany. W oparciu o oględziny przeprowadzone w dniu 18.02. 2014 r., organy ustaliły, że sposób zagospodarowania pozostaje niezmieniony tj. na obszarze tym znajdują się budynek przedszkola wraz z infrastrukturą oraz droga o jezdni asfaltowej, parkingi, chodniki i pas zieleni zlokalizowane wzdłuż ul. F. posiadającej status publicznej drogi gminnej - tj. obiekty stanowiące typową infrastrukturę osiedla mieszkaniowego.
W ocenie Sądu z ustaleń dokonanych przez organy obu instancji wynika, że zagospodarowanie nieruchomości nastąpiło ponad dwadzieścia lat po jej wywłaszczeniu, a więc niewątpliwie po upływie terminów przewidzianych w art. 137 u.g.n. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności niedostatecznego wyjaśnienia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości w tych okolicznościach trzeba uznać za niezasadne. Za prawidłowe należy uznać ustalenie, iż w ramach ogólnie określonego celu wywłaszczenia "budowa miasta [...]" nieruchomość, której dotyczy postępowanie została przeznaczona pod realizację osiedla mieszkaniowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą - w ramach realizacji II etapu dzielnicy [...] ("za ulicą K.").
Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnej wykładni art. 137 ust. 1 u.g.n. w zakresie terminów rozpoczęcia i realizacji celu wywłaszczenia należy wskazać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. P 38/11 (OTK-A 2014/3/31), zgodnie z którym art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy do wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości doszło w oparciu o decyzję Prezydium WRN w Krakowie z 28 kwietnia 1951 r. – tj. przed 27 maja 1990 r. Wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości złożono 13 października 1997 r. i na ten dzień cel wywłaszczenia odnośnie części działek [...] i [...] został zrealizowany, bowiem nieruchomość została wykorzystana pod realizacje infrastruktury osiedla mieszkaniowego w postaci części budynku przedszkola oraz zagospodarowanego terenu wokół niego (na części działki nr [...] w granicach parceli l. kat. [...]), natomiast na części działki nr [...] poł. w w granicach parceli l. kat. [...] część osiedla mieszkaniowego w postaci ulicy osiedlowej i zagospodarowanego terenu wokół niej.
W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie można było zatem uznać nieruchomości za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a tym samym orzec o jej zwrocie na rzecz poprzednich właścicieli.
Jak wynika z powyższego również te zarzuty skargi, które odnoszą się do naruszenia przepisów prawa materialnego okazały się bezzasadne.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione argumenty skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270)