Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 11 czerwca 2015 roku w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skarżący R. P. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Z danych zawartych w urzędowym formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest dochód w wysokości około 500 zł miesięcznie z tytułu wykonywanych prac artystycznych. Skarżący nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Jest głównym najemcą mieszkania o powierzchni 38,97 m², stanowiącego własność Gminy Miasta [...].
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy R. P. podniósł, że nie posiada rodziny, był wychowywany w rodzinie zastępczej. Nie dysponuje żadnym majątkiem, oszczędnościami, ani przedmiotami o wartości powyżej 10 tys. zł. Skarżący jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako bezrobotny, na dowód czego przedłożył kopię karty zgłoszeń bezrobotnego. Uczęszcza do bezpłatnego Liceum dla [...] w K., co zostało potwierdzone zaświadczeniem z dnia 20 sierpnia 2015 roku. Wydatki skarżącego przedstawiają się następująco: media i czynsz najmu 447 zł, energia elektryczna 187 zł. W przedstawionej sytuacji nie jest zatem w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów prywatnie wynajętego adwokata bez uszczerbku we własnym koniecznym utrzymaniu.
W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego został on wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez:
- - udokumentowanie za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy,
- - przedstawienie historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące wraz z aktualnym saldem,
- - wyjaśnienie jaki rodzaj prac dorywczych skarżący wykonuje,
- - wyjaśnienie z jakich środków pokrywane są koszty przejazdu skarżącego na zajęcia szkolne odbywające się w K.,
- - oświadczenie, czy skarżący jest właścicielem pojazdu mechanicznego – jeśli tak, należało podać jego markę i rok produkcji, oraz
- - oświadczenie, czy strona korzysta z pomocy opieki społecznej.
Jak wynika z zalegającego w aktach sprawy potwierdzenia odbioru wezwanie skierowane na adres skarżącego podany w skardze zostało odebrane przez L. P. (pełnomocnika) w dniu 3 listopada 2015 roku. Tym samym termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem 10 listopada 2015 roku. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie przedłożył żądanych oświadczeń, ani dokumentów.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika z urzędu. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10).
Zdaniem orzekającego R. P. nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez skarżącego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji materialnej, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez stronę wykonane. Wątpliwości orzekającego związane były z faktem, iż wykazana w formularzu "PPF" kwota miesięcznych dochodów strony (około 500 zł) była na tyle niska, iż trudno przyjąć, aby było możliwe pokrycie z niej kosztów utrzymania skarżącego bez jakiegokolwiek wsparcia (chociażby ze strony pomocy społecznej). Tym bardziej, że zadeklarowane przez stronę wydatki za media i czynsz najmu oraz energię elektryczną wynoszą łącznie 634 zł, a zatem przekraczają deklarowany dochód z tytułu wykonywania prac artystycznych. Kwota tych wydatków nie obejmuje m. in. wydatków na żywność, które skarżący musi ponosić oraz dojazdów do szkoły na trasie [...].
Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację wykazanych w formularzu "PPF" dochodów, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej znajduje się skarżący. R. P. nie odniósł się jednak w żaden sposób do skierowanego do niego wezwania, a w rezultacie wątpliwości co do jego oświadczeń pozostały niewyjaśnione
Skoro skarżący nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy, to tym samym nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym we własnym zakresie. W związku z tym wniosek strony należało oddalić na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.