Uzasadnienie
II SA/Łd 722/15
M.N,. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego.
Ze złożonego wniosku oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że wnioskodawca jest studentem, otrzymuje stypendium, posiada udział 3/160 w nieruchomości w P. Z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie wskazał zakresu żądania, a oświadczenie nie było wyczerpujące, strona została wezwana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień na podstawie art. 255 p.p.s.a., w tym m.in. do wyjaśnienia, jaki tytuł prawny przysługuje mu do zajmowanego lokalu, wskazanie źródeł utrzymania skarżącego, dochodów i majątku członków rodziny, na których utrzymaniu pozostaje (rodziców), a także do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, których wnioskodawca jest posiadaczem lub współposiadaczem w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Przesyłka sądowa zawierające stosowne wezwanie została doręczona wnioskodawcy w dniu 7 października 2016 r., a mimo upływu wyznaczonego stronie terminu do nadesłania informacji obowiązek ten nie został wykonany.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Stosownie do art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Przede wszystkim zauważyć należy, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04).
Tymczasem oświadczenie wnioskodawcy, zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za niewystarczające i budzące wątpliwości. Wnioskodawca podał bowiem, że jest studentem i utrzymuje się ze stypendium, jednak nie wskazał konkretnej wysokości tego świadczenia ani kosztów swego utrzymania, których zestawienie pozwoliłoby na ocenę jego zdolności płatniczych. Powyższe uzasadniało wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jego realnych możliwości płatniczych.
Jednakże wnioskodawca, w wykonaniu zarządzenia z dnia 20 września 2016 r. nie przedstawił żadnej z żądanych informacji, na skutek czego pozbawił referendarza możliwości oceny jego sytuacji majątkowej, co wiąże się z brakiem wykazania podstaw do przyznania prawa pomocy. Brak realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf