Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 736/22

Uzasadnienie

II SA/Łd 736/22

Uzasadnienie

W dniu 21.10.2019 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo P.P. zawierające wniosek o przeprowadzenie kontroli w zakresie prawidłowości i zgodności z prawem wykonania nadbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości N., gm. D., której właścicielem jest J.S.

Pismem z dnia 29.10.2019 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie legalności okien w budynku mieszkalnym na działce nr ewid. [...], w ścianie od strony działki nr ewid. [...].

Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ stopnia powiatowego w dniu 12.11.2019 r. na działce nr [...] w N. ustalono, iż według ewidencji gruntów właścicielką budynku mieszkalnego znajdującego się na przedmiotowej działce jest J.S. W pierwotnym kształcie budynek mieszkalny był wybudowany w latach 1971-1972 przez E. i M.S., którzy byli właścicielami w/w nieruchomości. W 2006 r. J.S. uzyskała pozwolenie na rozbudowę przedmiotowego budynku. W zatwierdzonym projekcie budowlanym znajduje się inwentaryzacja budowlana budynku przed rozbudową. Inwentaryzacja przedstawia na rzucie parteru i elewacji budynku okno o wymiarach 142cm x 145cm. J.S. nie dysponuje pozwoleniem na budowę w jego pierwotnym kształcie. Okno jest w pomieszczeniu kuchni. Projekt rozbudowy przewiduje wykonanie otworu o wymiarach 60cm x 90cm w ścianie budynku usytuowanej w granicy z działką nr [...]. Otwór miał być wypełniony -zamurowany luksferami.

J.S. zamiast luksferów zamontowała okno o wymiarach 83cm x 59cm. Nadbudowana ściana budynku w granicy wymurowana jest z pustaków ceramicznych MAK. Więźba dachowa jest wykonana z drewna w konstrukcji płatwiowo - krokwiowej. Nie jest wykonany ogniomur w ścianie usytuowanej w granicy z działką nr [...]. W dniu oględzin nie ustalono, czy ściana budynku usytuowana w granicy spełnia alternatywny wymóg zamiast ogniomuru określony w § 235 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Pomieszczenie w którym wykonano okno na I piętrze jest łazienką, pomieszczenie na parterze budynku, w którym wykonano okno w ścianie usytuowanej w granicy jest kuchnią.

W dniu 25.11.2019r. do organu l instancji wpłynęło pismo P.P., w którym wskazuje, iż w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie legalności i prawidłowości wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce będącej własnością J.S. i przeprowadzonymi w dniu 12 listopada 2019r. oględzinami budynku mieszkalnego wnosi o ustalenie, czy usytuowany w granicy z jego działką budynek spełnia wymogi bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Brzezinach decyzją z dnia 11.02.2020r., Nr 3/2020, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nakazał J.S. wykonanie w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ewid. [...] w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy z działką nr ewid. [...] następujących robót budowlanych: demontaż dwóch okien i zamurowanie otworów okiennych materiałem o klasie odporności ogniowej co najmniej E 30, wymurowanie ogniomuru o wysokości co najmniej 30 cm ponad pokrycie dachu - w terminie do dnia 31 sierpnia 2020 r.

Rozpatrując odwołanie J.S., organ wojewódzki decyzją z dnia 03.04.2020r., Nr 82/2020, uchylił w całości decyzję z dnia 11.02.2020r., Nr 3/2020 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.

W toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego pismem z dnia 01.10.2020r. Kierownik Oddziału w Grodzisku Mazowieckim Archiwum Państwowego w Warszawie poinformował organ l instancji, iż po przeprowadzeniu kwerendy w ewidencji do zespołu nr [...] pn. Urząd Gminy w Dmosinie; 1972-1991, nie wytypowano jednostek archiwalnych, w których mogłoby znajdować się pozwolenie na budowę wraz z projektem budowlanym budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr ewid. [...] w miejscowości N., gmina D. Jednocześnie poinformował, że we własnym zasobie nie przechowuje akt Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Brzezinach oraz Urzędu Powiatowego w Brzezinach. Akta Powiatowej Rady Narodowej i Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Brzezinach (zespół nr [...]) stanowią zasób Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim Oddział w Tomaszowie Mazowieckim.

Przy piśmie z dnia 16.12.2020r. Kierownik Oddziału Archiwum Państwowego w Tomaszowie Mazowieckim przesłał organowi szczebla powiatowego uwierzytelnione zamówione kserokopie z akt Powiatowej Rady Narodowej i Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Brzezinach.

W dniu 20.04.2021r. w siedzibie organu I instancji przesłuchano inż. T.M., który został uprzedzony o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu Karnego. Jak zeznał T.M., jest on projektantem rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego w N., gmina D. Przed wykonaniem dokumentacji projektowej rozbudowy i nadbudowy sporządziłem inwentaryzację budowlaną budynku mieszkalnego. Inwentaryzacja pokazuje stan faktyczny w maju 2006 r., w tym również okno w ścianie szczytowej budynku w granicy z działką nr ewid. gruntów [...]. Nie wie, czy przedstawiony stan faktyczny jest zgodny z pierwotnym projektem budowlanym, ponieważ nie widział pozwolenia na budowę oraz projektu budowlanego. Jako projektant rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego zaprojektował ogniomur o wysokości 30cm ponad połać dachu przy ścianie szczytowej w granicy z działką nr [...]. Okno w ścianie szczytowej w granicy działki nr [...] w pomieszczeniu kuchni na parterze pozostawił bez konieczności zamurowania ponieważ jest ono w części budynku, która już istnieje i uznał, że nie podlega zatwierdzeniu decyzją o pozwoleniu na rozbudowę z dnia 06.07.2006 r., Nr 130/2006 wydaną przez Starostę Brzezińskiego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Brzezinach decyzją z dnia 19.05.2021r., Nr 22/2021, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020r., poz. 256) nakazał J.S. wykonanie w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ewid. [...] w miejscowości N., w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy z działką nr ewid. [...] następujących robót budowlanych: demontaż dwóch okien i zamurowanie otworów okiennych materiałem o klasie odporności ogniowej co najmniej E 30, wymurowanie ogniomuru o wysokości co najmniej 30 cm ponad pokrycie dachu - w terminie do dnia 30.09.2020 r.

Rozpatrując odwołanie J.S. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 08.07.2021r.; Nr 165/2021 uchylił w/w decyzję z dnia 19.05.2021r., Nr 22/2021 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23.09.2021r., sygn. akt II SA/Łd 718/21 po rozpoznaniu sprzeciwu P.P. uchylił decyzję organu wojewódzkiego z dnia 08.07.2021r., Nr 165/2021.

W dniu 31.01.2022r. do tutejszego organu wpłynął w/w wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23.09.2021r., sygn. akt II SA/Łd 718/21 wraz z aktami sprawy.

Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ wojewódzki postanowieniem z dnia 02.03.2022r., Nr 35/1/2022, na podstawie art. 136 § q k.p.a., zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Brzezinach uzupełnienie materiału dowodowego poprzez wezwanie J.S. do przedłożenia planu budowlanego, na który powołuje się w odwołaniu z dnia 02.06.2021r. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brzezinach z dnia 19.05.2021r., Nr 22/2021, przesłanie dokumentów dotyczących zakończenia budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, przesłanie wszelkich dokumentów mających na celu ustalenie daty powstania okna usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, położonego na działce nr ewid. [...] w miejscowości N., gmina D., w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy z działką nr ewid. [...], tj. protokołu z przesłuchania świadków (sąsiadów), zdjęć itp., i przekazanie do tutejszego organu prawidłowo uzupełnionego materiału w terminie do dnia 15.04.2022 r.

W dniu 21.04.2022r. do WINB wpłynął uzupełniony materiał dowodowy, tj.: protokół z przesłuchania strony J.S., protokół z przesłuchania świadka T.F., protokół z przesłuchania świadka J.B., dokumenty dotyczące zakończenia rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w miejscowości N. W dniu 28.04.2022r. P.P. przesłał pismo zawierające stanowisko strony w związku z uzupełnieniem materiału dowodowego, z którego wynika, iż J.S. nie dysponuje żadnymi dokumentami potwierdzającymi legalność istnienia okna usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości N., gm. D. oraz brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających legalność istnienia okna na piętrze w/w budynku mieszkalnego.

Pismem z dnia 23.05.2022r. organ wojewódzki zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, w sprawie odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brzezinach z dnia 19.05.2021r., Nr 22/2021.

W dniu 03.06.2022 r. zgłosiła się J.S. w celu zapoznania się z aktami sprawy. Strona wykonała fotokopie z akt administracyjnych organu I i II instancji i nie wniosła uwag do zgromadzonego materiału dowodowego.

Decyzją z dnia 24 czerwca 2022 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brzezinach z dnia 19 maja 2021 r. i nałożył na J.S., obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ewid. [...] w miejscowości N., gmina D., w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy z działką nr ewid. [...] polegających na: zamurowaniu otworu okiennego o wymiarach 142cm x 145cm, znajdującego się na parterze oraz otworu okiennego o wymiarach 83cm x 59cm, znajdującego się na piętrze materiałem ściennym o klasie odporności ogniowej minimum REI 60 lub materiałem przepuszczającym światło takim jak luksfery, cegła szklana o klasie odporności ogniowej wypełnienia minimum El 30 dla klasy odporności ogniowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego REI 60, wymurowaniu ogniomuru o wysokości co najmniej 30 cm ponad pokrycie dachu - w terminie do dnia 31.10.2022 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawę prawną badanej decyzji stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem przepisów, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach, organ nadzoru budowlanego może nałożyć w drodze decyzji obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając jednocześnie termin ich wykonania. Mocą art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego powyższe unormowanie znajduje swoje zastosowanie również w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane m. in. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę projekcie budowlanym lub w przepisach.

Podstawowym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego w toku postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, pozostaje precyzyjne określenie jakie roboty budowlane zostały wykonane przez inwestora oraz czy wymagały one uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. To z kolei oznacza konieczność prawidłowego ustalenia nie tylko czasu i zakresu wykonanych robót budowanych, lecz również dokonania ich kwalifikacji według definicji legalnych zawartych w ustawie Prawo budowlane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że: "Istota decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego polega na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Stan zgodny z prawem oznacza przy tym zgodność z przepisami prawa administracyjnego materialnego, przede wszystkim z określonymi tam warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2018r., II SA/Łd 711/18, Lex nr 2585758).

Jak ustalił organ l instancji właścicielem działki nr ewid. [...], położonej w miejscowości N. jest J.S. Zlokalizowany na przedmiotowej nieruchomości budynek mieszkalny, wybudowany w latach 1971-1972 przez poprzednich właścicieli, był pierwotnie budynkiem parterowym. Aktualna właścicielka uzyskała w 2006r. pozwolenie na rozbudowę przedmiotowego budynku w oparciu o przedłożony projekt architektoniczno-budowlany, zatwierdzony decyzją Starosty Brzezińskiego z dnia 06.07.2006r., Nr 130/2006, znak: BG.7351/122/2006. Z dokonanych ustaleń wynika, że projekt rozbudowy przewidywał między innymi umiejscowienie w nadbudowanej ścianie budynku, zlokalizowanej w granicy z działką o nr ew. [...] otworu o wymiarach 60x90 cm, zamurowanego luksferami. Jednakże zamiast otworu o wymiarach 60x90 cm, zamurowanego luksferami, Inwestorka wykonała okno o wymiarach 83x59 cm. Projekt przewidywał także wykonanie w tej ścianie ogniomuru o wysokości co najmniej 30 cm ponad pokrycie dachu. Właścicielka nieruchomości nie dysponuje pierwotnym projektem budowlanym. Ponadto nie został wybudowany przewidziany projektem ogniomur.

W aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Brzezinach z dnia 01.06.1973r., znak: B60/512/73, którą zatwierdzono plan realizacyjny do projektu typowego budynku stodoły WB-3357 oraz plan realizacyjny działki położonej w miejscowości N. z dnia 23.04.1973r., należącej wówczas do M.S. Powyższe dokumenty dotyczą budynku stodoły, a nie budynku mieszkalnego objętego niniejszym postępowaniem.

Co prawda organ l instancji pozyskał pozwolenie na rozbudowę przedmiotowego budynku, to niestety nie odnaleziono dokumentacji archiwalnej związanej z pierwotnym powstaniem budynku, tj. pierwotnego pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym.

W aktach sprawy znajduje się protokół z przesłuchania T.M., projektanta rozbudowy i nadbudowy budynku, który zeznał, iż przed wykonaniem dokumentacji projektowej rozbudowy i nadbudowy sporządziłem inwentaryzację budowlaną budynku mieszkalnego. Inwentaryzacja pokazuje stan faktyczny w maju 2006r., w tym również okno w ścianie szczytowej budynku w granicy z działką nr ewid. gruntów [...].

W wyniku uzupełnienia materiału dowodowego organ l instancji w dniu 11.04.2022r. przesłuchał J.S., która uprzedzona o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego zeznała, że budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] w N. w wersji przed rozbudową i nadbudową był wybudowany zgodnie z projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę. Projekt budowlany oraz pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie zachowało się. Do akt sprawy J.S. dołączyła pisemna zgodę P.P. na nadbudowę budynku mieszkalnego według projektu budowlanego z 2006r. i udzielonego pozwolenia na budowę nr 130/2006 przez Starostę Brzezińskiego. Projekt budowlany przewidywał wykonanie otworu wypełnionego luksferami w ścianie szczytowej budynku w pomieszczeniu łazienki. Według J.S. P.P. wyraził zgodę na montaż okna w łazience i rezygnację z ogniomuru w ścianie szczytowej w granicy z jego działką.

Ponadto organ szczebla powiatowego w charakterze świadka przesłuchał w dniu 11.04.2022r. T.F. i w dniu 23.03.2022r. J.B.

Jak wynika z treści protokołu z przesłuchania J.B. zeznał, że na posesji w N. budynek mieszkalny był wybudowany w latach 70-tych XX wieku. Budowa była zakończona ok. 1978r. W tym okresie zostało wykonane okno w ścianie szczytowej budynku, usytuowanej w granicy z działką sąsiednią P.P. Budynek był wybudowany przez rodziców jego żony K.B.

Natomiast T.F. zeznała, iż od urodzenia mieszkała w N. Wielokrotnie przebywała na posesji w N. i pamiętam, że w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na parterze w ścianie szczytowej w granicy z działką P.P. było okno. Okno powstało w trakcie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, czyli około 1978r.

Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Brzezinach pozyskał dokumenty dotyczące zakończenia rozbudowy budynku mieszkalnego, w tym: potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 19.01.2009r., zawiadomienie o zakończeniu budowy z dnia 31.12.2008r., protokół Nr [...] sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, wyłącznik różnicowo- prądowy, dziennik budowy Nr [...], kopia mapy zasadniczej po inwentaryzacji, oświadczenie kierownika robót elektrycznych z dnia 26.11.2008r.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż okno na parterze w ścianie przedmiotowego budynku zlokalizowanego w granicy z działką o nr ew. [...] o wymiarach 142cm x 145cm powstało w latach 70-tych. Fakt powstania omawianego okna potwierdzają zeznania świadków oraz obecnej właścicielki obiektu. Jednakże brak jest pierwotnego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Wreszcie zeznania P.P. są spójne z zeznaniami świadków. Według skarżącego okno na parterze było wykonane w trakcie budowy budynku najprawdopodobniej w latach 80-tych XX wieku.

W toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego zarówno przez organ l instancji, jak i organ II instancji nie stwierdzono istnienia jakichkolwiek dokumentów zezwalających na wykonanie w/w okna w ścianie budynku, zlokalizowanej w granicy z działką o nr ew. [...]. Organ wskazał przy tym, że jest to szczególnie istotne, ponieważ ostateczna decyzja o pozwoleniu budowę, w tym projekt budowlany stanowiący jej integralną część, korzysta z domniemania zgodności z prawem, a co za tym idzie w sposób wiążący kształtuje stan prawny. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie znajduje zastosowania do weryfikacji innej ostatecznej decyzji administracyjnej, a taką niewątpliwie jest decyzja o pozwoleniu na budowę, nawet w przypadku jej oczywistej wadliwości, czy sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. Odmienne działanie, czyli kwestionowanie zgodności obiektu budowlanego z wymogami przewidzianymi w przepisach techniczno-budowlanych oznaczałoby bowiem naruszenie statuowanej w art. 16 Kpa zasady trwałości decyzji administracyjnej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 07.12.2004 r., sygn. akt. IV SA 2590/03, niepubl., LEX nr 175346, wyrok z dnia 26.04.2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 579/04, niepubl., LEX nr 169368, wyrok WSA w Łodzi z dnia 16.11.2007 r., sygn. akt II SA/Łd 738/07).

Natomiast jak ustalił organ l instancji Starosta Brzeziński decyzją z dnia 06.07.2006r., Nr 130/2006, znak: BG.7351/122/2006 zatwierdził projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w N., gmina D. Projekt przewidywał otwór o wymiarach 60x90 cm, zamurowany luksferami, a wykonane zostało okno o wymiarach 83x59 cm.

Tak wykonane okno narusza warunki techniczne w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w N., gmina D. Zgodnie z zarządzeniem Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego w zabudowie zwartej oraz bliźniaczej nie obowiązuje stawianie na granicy nieruchomości ścian przeciwpożarowych w obrębie dopuszczalnych maksymalnych wymiarów stref pożarowych dla danego rodzaju budynków, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Zgodnie z § 80 ust. 2 pkt 3 ww. zarządzenia - jeżeli nie stawia większych wymagań wielkość obciążenia ogniowego pomieszczeń przyległych do granicy nieruchomości dla oddzielenia budynków sąsiadów (...) przy zachowaniu przepisu ust. 1 wystarczy na granicy nieruchomości ściana o odporności ogniowej klasy B, bez otworów i wpuszczonych w nią belek z materiałów palnych, a na poddaszach i w piwnicach, jeżeli ściana jest murowana - ponadto obustronnie otynkowana lub z wyfugowanymi spoinami.

Zgodnie natomiast z § 203 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, otwory w ścianach oddzieleń przeciwpożarowych powinny mieć zamknięcia zapewniające spełnienie wymagań określonych w § 202. Dopuszcza się również wypełnienie płaszczyzn ściany luksferami lub cegłą szklaną, jednak na powierzchni nie większej niż 10 % ściany, przy czym ogólna powierzchnia otworów zamykanych i wypełnianych luksferami nie może przekraczać 25 % powierzchni ściany.

Również obecnie obowiązujące uregulowania prawne nie uprawniają do wykonania otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanego w granicy, które obniżają odporność pożarową budynku, co wynika z treści § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r., poz. 1422).

Zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;

1. 2) 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.

Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.

Dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13,19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej;

2) nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi;

3) budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi.

Usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Zgodnie z § 272 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002r., budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5.

Natomiast zgodnie z § 232 ust. 6 w/w rozporządzenia, w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień, w przypadku przedmiotowego budynku handlowo - usługowego, nie powinna być niższa niż EI30.

Natomiast zgodnie z § 272 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. W § 232 ust. 1 omawianego rozporządzenia znajduje się zapis, iż ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. Zaś w § 235 w/w rozporządzenia wskazano, iż ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wznosić na własnym fundamencie lub na stropie, opartym na konstrukcji nośnej o klasie odporności ogniowej nie niższej od odporności ogniowej tej ściany.

Ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej El 60. W budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej El 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia.

W budynku, z wyjątkiem zabudowy jednorodzinnej, w dachu którego znajdują się świetliki lub klapy dymowe, ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane od nich w odległości poziomej mniejszej niż 5 m, należy wyprowadzić ponad górną ich krawędź na wysokość co najmniej 0,3 m, przy czym wymaganie to nie dotyczy świetlików nieotwieranych o klasie odporności ogniowej co najmniej E 30.

Jak wynika z pkt 7 "Opisu technicznego do projektu rozbudowy budynku mieszkalnego" w ramach ochrony przeciwpożarowej zaprojektowano ściany konstrukcyjne warstwowe cegłowe grub. 43 cm (nierozprzestrzeniające ognia). Natomiast na rzucie więźby dachowej wrysowany został ogniomur, który jak ustalił organ l instancji nie został wykonany.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Brzezinach, w omawianym przypadku prawidłowo przeprowadził postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, którego celem jest doprowadzenie obiektu budowanego do stanu zgodności z przepisami prawa.

Z treści § 232 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019r., poz. 1065 ze zm.), wynika, że klasa odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego, o których mowa w § 213, tj. m.in. w budynkach mieszkalnych: jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej, do trzech kondygnacji naziemnych włącznie powinna być nie mniejsza od określonej w ust. 4 dla budynków o klasie odporności ogniowej "D" i "E", a zatem dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego wynosić REI 60, natomiast zgodnie z § 232 ust. 6 rozporządzenia, w przypadku ściany oddzielenia przeciwpożarowego o ognioodporności REI 60, otwór ścienny może być wypełniony materiałem przepuszczającym światło o ognioodporności El 30.

Zważając na powyższe, korzystając z kompetencji określonych w art. 138 § 1 pkt 2 kpa, organ II instancji uchylił w całości decyzję organu l instancji i orzekł co do istoty sprawy, poprzez nałożenie na J.S. obowiązku wskazanego w sentencji niniejszej decyzji, gdyż pozwoli to na doprowadzenie ocenianych robót budowlanych do zgodności z przepisami prawa, a w szczególności z § 232 ust. 6 rozporządzenia, zgodnie z którym w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% i zostaje zachowana odpowiednia klasa ognioodporności, gdyż jak wskazuje orzecznictwo, "otwory wypełnione luksferami lub cegłą szklaną nie stanowią otworów okiennych. Luksfery nie mają bowiem podstawowej cechy jaką musi zapewniać otwór okienny - cechy przezroczystości, nie dają one możliwości obserwacji terenu na zewnątrz budynku i do wewnątrz budynku.

Luksferów nie można traktować jako wypełnienia okien, ale jako przemurowanie ścian. Fragment ściany częściowo wypełnionej luksferami (pustakami szklanymi) w świetle rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należy traktować tak samo, jak ścianę wypełnioną cegłą szklaną, to jest ścianę pełną, bez otworów okiennych, co za tym idzie, brak jest w tym względzie niezgodności z przepisami § 12 ust. l pkt l rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie." (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2018r., sygn. akt IV SA/Po 314/18, LEX nr 2619042).

W ocenie tutejszego organu wypełnienie otworu okiennego w ścianie cegłami szklanymi/luksferami o odporności ogniowej REI 60, a więc materiałem przepuszczającym światło spełni wymogi jak dla ściany pełnej, a jednocześnie nie doprowadzi do niedoświetlenia pomieszczenia kuchni i łazienki.

Z tego też względu organ II instancji dopuścił, poza zamurowaniem otworu, możliwość jego wypełnienia za pośrednictwem luksferów bądź cegły szklanej, aby zapewnić doświetlenie pomieszczenia, przy jednoczesnym spełnieniu wymogów technicznych wskazanych w rozporządzeniu, gdyż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że powierzchnia ocenianego otworu okiennego nie przekracza 10% powierzchni ściany, w której się znajduje, tym samym możliwe jest jego wypełnienie materiałem szklanym o wskazanej w niniejszej decyzji klasie odporności ogniowej.

Wskazać także należy, że zakaz sytuowania okien w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki związany jest także z koniecznością ochrony prywatności osób trzecich i nie może być wiązany jedynie z kwestią zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa przeciwpożarowego, (wyrok WSA w Warszawie 07.12.2016r., sygn. akt VII SA/Wa 326/16, Lex nr 2185988).

Odnosząc się do treści odwołania tutejszy organ wyjaśnia, iż podnoszone argumenty nie miały wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Wyjaśnić należy, że żeby ściana w granicy spełniała warunek ściany oddzielenia pożarowego, koniecznym jest wypełnienie również okna kuchni materiałem niepalnym lub luksferami bo dopiero wtedy w całości będzie spełniała wymogi warunków technicznych.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.S. zaskarżyła decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24.06.2022 r. w zakresie punktu 2 co do obowiązku zamurowania otworu okiennego o wymiarach 142cm x 145cm znajdującego się na parterze budynku materiałem ściennym o klasie odporności ogniowej min. REI 60 lub materiałem przepuszczającym światło tj. luksfery, cegła szklana o klasie odporności ogniowej wypełnienia minimum El 30 dla klasy odporności ogniowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego REI 60. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że brak dowodu na to, czy otwór okienny na parterze budynku był sprzeczny z prawem i projektem budowlanym z lat 70-tych. Skarżąca przytoczyła również treść uzasadnienia wyroku tut. Sądu o sygn. akt II SA/Łd 718/21.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje

Skarga podlega oddaleniu.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842), powoływanej dalej jako: "ustawa covidowa". W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.

Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 22 listopada 2022 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że skarżąca i uczestnik postępowania nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 27 grudnia 2022 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 22 listopada 2022 r.).

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "p.p.s.a" – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi do tut. Sądu stała się decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 24 czerwca 2022 r., którą organ II instancji:

1. 1. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brzezinach z dnia 19 maja 2021 r., Nr 22/2021;
2. 2. nałożył na J.S., obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ewid. [...] w miejscowości N., gm. D., w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy z działką nr ewid. [...] polegających na:
3. a) zamurowaniu otworu okiennego o wymiarach 142cm x 145cm, znajdującego się na parterze oraz otworu okiennego o wymiarach 83cm x 59cm, znajdującego się na piętrze materiałem ściennym o klasie odporności ogniowej minimum REI 60 lub materiałem przepuszczającym światło takim jak luksfery, cegła szklana o klasie odporności ogniowej wypełnienia minimum El 30 dla klasy odporności ogniowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego REI 60,
4. b) wymurowaniu ogniomuru o wysokości co najmniej 30 cm ponad pokrycie dachu – w terminie do dnia 31.10.2022 r.

Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję w zakresie punktu 2 odnośnie do obowiązku zamurowania otworu okiennego o wymiarach 142cm x 145cm, znajdującego się na parterze budynku materiałem ściennym o klasie odporności ogniowej minimum REI 60 lub materiałem przepuszczającym światło takim jak luksfery, cegła szklana o klasie odporności ogniowej wypełnienia minimum El 30 dla klasy odporności ogniowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego REI 60. Z uwagi zatem na sposób zaskarżenia poddanej kontroli sądowoadministracyjnej decyzji, Sąd poza oceną pozostawia rozstrzygnięcie decyzji odnoszące się do obowiązku w pozostałym zakresie, którego skarżąca nie kwestionuje. Nie posiada bowiem – z uwagi na wnioskowy charakter postępowania przed sądem administracyjnym - uprawnienia do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w tym zakresie.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się zatem do kwestii zasadności nałożenia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane obowiązku zamurowania otworu okiennego w parterowej części budynku mieszkalnego.

Jak ustaliły organy nadzoru budowlanego zlokalizowany na działce nr [...] budynek mieszkalny wybudowany został przez poprzednich właścicieli, był pierwotnie budynkiem parterowym. J.S. uzyskała w 2006 r. pozwolenie na rozbudowę przedmiotowego budynku w oparciu o przedłożony projekt architektoniczno-budowlany, zatwierdzony decyzją Starosty Brzezińskiego z dnia 6 lipca 2006 r., Nr 130/2006.

W aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Brzezinach z dnia 1 czerwca 1973r., znak: B60/512/73, którą zatwierdzono plan realizacyjny do projektu typowego budynku stodoły WB-3357 oraz plan realizacyjny działki położonej w miejscowości N. z dnia 23 kwietnia 1973r., należącej wówczas do M.S. Powyższe dokumenty dotyczą jedynie budynku stodoły, a nie budynku mieszkalnego objętego postępowaniem. Nie odnaleziono dokumentacji archiwalnej związanej z pierwotnym powstaniem budynku, tj. pierwotnego pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym.

J.S. zeznała, że budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] w N. w wersji przed rozbudową i nadbudową był wybudowany zgodnie z projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę. Projekt budowlany oraz pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie zachowało się. Jak natomiast wynika z treści protokołu z przesłuchania J.B. zeznał, że na posesji w N. budynek mieszkalny był wybudowany w latach 70-tych XX wieku. Budowa była zakończona ok. 1978r. W tym okresie zostało wykonane okno w ścianie szczytowej budynku, usytuowanej w granicy z działką sąsiednią P.P. Z kolei T.F. zeznała, iż od urodzenia mieszkała w N., wielokrotnie przebywała na posesji w N. i pamięta, że w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na parterze w ścianie szczytowej w granicy z działką P.P. było okno. Okno powstało w trakcie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, czyli około 1978 r.

Na tej podstawie organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły, że okno na parterze w ścianie przedmiotowego budynku zlokalizowanego w granicy z działką o nr ew. [...] o wymiarach 142cm x 145cm powstało w latach 70-tych XX wieku. Fakt powstania omawianego okna potwierdzają zeznania świadków oraz obecnej właścicielki obiektu. W toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego zarówno przez organ l instancji, jak i organ II instancji nie stwierdzono jednak istnienia jakichkolwiek dokumentów zezwalających na wykonanie w/w okna w ścianie budynku, zlokalizowanej w granicy z działką o nr ew. [...].

W tym miejscu należy podzielić stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, iż chociaż nie zachowały się dokumenty dotyczące budowy budynku parterowego i robót budowlanych wykonanych w latach 70. XX wieku, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że budynek został zrealizowany samowolnie. Uprawnione jest także twierdzenie, że brak jest jednoznacznych dowodów na to, że okno budynku od strony działki sąsiedniej wykonane zostało w sposób samowolny, zwłaszcza że było ono przydatne dla doświetlenia pomieszczenia kuchni.

Tym samym całokształt okoliczności sprawy pozwala na przyjęcie, że sporne okno w parterze budynku mieszkalnego powstało wraz z robotami budowlanymi wykonanymi w w/w okresie, a brak możliwości odtworzenia stanu dokumentacji budowlanej z tamtego okresu nie stanowi podstawy do domniemania nielegalności robót budowlanych. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że nie można tracić z pola widzenia i tej okoliczności, że pozostawała w obrocie prawnym decyzja Starosty Brzezińskiego o pozwoleniu na rozbudowę z dnia 6 lipca 2006 r., Nr 130/2006, podczas gdy przesłanką wydania tejże decyzji o pozwoleniu na przebudowę winno być ustalenie, że obiekt, który ma być przebudowywany został wzniesiony legalnie.

Nie może natomiast budzić wątpliwości, że tak usytuowane okno w parterze budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] narusza warunki techniczne, obowiązujące zarówno w przyjętej dacie budowy budynku mieszkalnego, jak i obecnie.

Sporne okno zrealizowano w budynku usytuowanym w granicy działki, a więc w sprzeczności z przepisami wykonawczymi obowiązującymi w dacie ich wykonania, gdyż w świetle § 20 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 10 poz.

44) odległość do sąsiedniego budynku nie powinna być mniejsza niż 3 m, a w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej nieruchomości, odległość budynku w zabudowie wolnostojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych. W myśl zaś § 80 zarządzenia w zabudowie zwartej oraz bliźniaczej nie obowiązuje stawianie na granicy nieruchomości ścian przeciwpożarowych w obrębie dopuszczalnych maksymalnych wymiarów stref pożarowych dla danego rodzaju budynków, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Jeżeli nie stawia większych wymagań wielkość obciążenia ogniowego pomieszczeń przyległych do granicy nieruchomości dla oddzielenia budynków sąsiadów (...) przy zachowaniu przepisu ust. 1 wystarczy na granicy nieruchomości ściana o odporności ogniowej klasy B, bez otworów i wpuszczonych w nią belek z materiałów palnych, a na poddaszach i w piwnicach, jeżeli ściana jest murowana - ponadto obustronnie otynkowana lub z wyfugowanymi spoinami.

Również obecnie obowiązujące uregulowania prawne nie uprawniają do wykonania otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanego w granicy, które obniżają odporność pożarową budynku, co wynika z treści § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Zgodnie z § 272 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Natomiast zgodnie z § 232 ust. 6 w/w rozporządzenia, w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień, w przypadku przedmiotowego budynku handlowo - usługowego, nie powinna być niższa niż EI30.

Należy zatem przyjąć, że wykonanie okna w parterze budynku (jak i na piętrze oraz niewykonanie ogniomuru wbrew zatwierdzonemu projektowi rozbudowy budynku z 2006 r. oceniane w sposób kompleksowy) stanowi naruszenie przepisów z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, co daje podstawy do uznania, że wystąpiły przesłanki zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Przepisy te upoważniają bowiem organ nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, w sytuacji wykonania robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.

W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru przyjęły w sposób korzystny dla skarżącej, że budynek parterowy, jak i wykonane w ścianie usytuowanej w granicy z działką sąsiednią okno zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę, jednak jak ustalił organ takie sytuowanie okna stanowi okoliczność zagrażającą bezpieczeństwu ludzi, mienia i środowiska. Podkreślenia wymaga, że oczywistym jest, że pozwolenie na budowę nie powinno naruszać przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Doprowadzenia zatem wykonanych w sposób skutkujący stworzeniem zagrożenia dla bezpieczeństwu ludzi czy mienia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oznaczać musi zgodność z przepisami budowlanymi, w tym w szczególności przepisami technicznymi (wyrok WSA w Rzeszowie z 14 września 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 947/21, wyrok WSA w Gdańsku z 3 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 281/20, wyrok WSA w Warszawie z 24 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2212/20, czy wyrok WSA w Gdańsku z 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 569/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA).

Mając na uwadze przepisy § 232 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych należało uznać, że realizacja nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku zamurowania otworu okiennego w parterze budynku wskazanym materiałem ściennym lub materiałem przepuszczającym światło, doprowadzi wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem i odwróci istniejący stan zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska.

Przypomnieć warto ponadto, że istotą decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jest nałożenie na inwestora obowiązku wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a organ nadzoru budowlanego powinien stosować środek najmniej restrykcyjny dla strony, ponieważ w żadnym z trybów (legalizacyjnym czy naprawczym) nie chodzi o wymierzenie stronie dolegliwości za naruszenie przepisów Prawa budowlanego, tylko uzyskanie stanu zgodnego z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 4/20, LEX nr 3052048). Analiza nałożonego obowiązku daje podstawy do uznania, że nie może być on uznany za nadmiernie restrykcyjny i uciążliwy, jako że gestii skarżącej pozostawiony został wybór materiału, który zostanie wykorzystany do zamurowania spornego okna.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

k.ż.