Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] czerwca 2018 r. D. K. wystąpił o ustalenie i wypłatę odszkodowania odpowiadającego wartości poniesionych szkód (tj. odszkodowania w pełnym zakresie obejmującego rzeczywiste straty i utracone korzyści) powstałych w związku z budową na jego nieruchomości, oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr [...] i nr [...] położonych w obrębie R., gm. C., podziemnej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 220 kV. Wyjaśnił, że budowa linii została wykonana na podstawie decyzji Naczelnika Gminy C. z [...]. oraz Wiceprezydenta Miasta C. z dnia [...]., wydanych w trybie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i rybie wywłaszczania nieruchomości. Zdaniem wnioskodawcy zasadności żądania należy upatrywać w art. 129 ust. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, który w orzecznictwie jest uważany jest za odpowiednik art. 35 wcześniej ustawy, a który ma zastosowanie również w sytuacji ograniczenia możliwości korzystania z nieruchomości będącej efektem zlokalizowania na niej urządzeń przesyłowych.
Przepis ten stanowi, że Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Taka sytuacja zdaniem wnioskodawcy ma miejsce w spawie skoro dotychczas nie została wydana decyzja o odszkodowaniu, mimo istotnego ograniczenia w zabudowie działek.
Decyzją z dnia [...]. Starosta C. odmówił ustalenia odszkodowania argumentując, że wnioskodawca nie jest uprawniony do jego żądania. Jego zdaniem z roszczeniem tym mogli wystąpić właściciele nieruchomości, których prawo do nieruchomości zostało ograniczone w momencie budowy linii przesyłowej. Uprawnionym do domagania się odszkodowania nie może być osoba, która nabyła tą nieruchomość w drodze umowy (sprzedaży, darowizny) po wybudowaniu tych urządzeń. Obowiązek zapłaty odszkodowania wiąże się ściśle z faktem doznania uszczerbku w przysługującym danemu podmiotowi prawie własności. Tymczasem D. K. uzyskał tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości w 2006 r. na skutek kolejno spadkobrania oraz darowizny udziałów w prawie własności do nieruchomości. Starosta wskazał ponadto, że nie została wydana decyzja, na podstawie której nastąpiło ograniczenie praw do nieruchomości, za które nie zostało wypłacone odszkodowanie.
Do wniosku dołączono kserokopię postanowienia Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 20 maja 1972 r. bez załącznika i klauzuli ostateczności o przyjęciu wniosku Zakładu Energetycznego Z. dotyczącego lokalizacji linii elektroenergetycznej 220 kV [...], kserokopię decyzji Naczelnika Gminy C. z [...] r., znak: [...]/77, bez załącznika i klauzuli ostateczności, na podstawie której Zakład Energetyczny w Z. uzyskał zezwolenie na budowę linii energetycznej 220 kV przez nieruchomości właścicieli wymienionych w załączniku do tej decyzji, kserokopię decyzji Wiceprezydenta Miasta C. z dnia [...]. orzekającej o ograniczeniu prawa własności nieruchomości wymienionych w części I decyzji z [...]., kserokopię decyzji Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i O. Wiejskich w C. z dnia [...]. o pozwoleniu na budowę i kserokopię decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia [...]. zatwierdzającej projekt realizacyjny na budowę linii WN 220kV Z. – C..
Organ wskazał, że żadne ograniczenia w możliwości korzystania z nieruchomości nie zostały ujawnione w księdze wieczystej. Tymczasem wydanie decyzji o odszkodowaniu jest możliwe jedynie wówczas, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
Decyzją z dnia [...]. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania M. M., J. K. i D. K. uchylił skarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Z kolei po rozpoznaniu sprzeciwu [...] Sieci Elektroenergetycznych S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny L. wyrokiem z dnia 11 lipca 2019r. (II SA/Lu [...]) uchylił decyzję organu odwoławczego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda decyzją z dnia 10 stycznia 2020r. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]. Organ zwrócił uwagę przede wszystkim na treść prawomocnego wyroku z [...] lipca 2019 r., (II SA/Lu [...]), którym sąd zinterpretował przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd stwierdził wówczas, że przepis ten ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania, a zatem również na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64, z późniejszymi zmianami), w oparciu o który została wydana decyzja Naczelnika Gminy C. z [...] r., zezwalająca na budowę linii energetycznej przez nieruchomości właścicieli wymienionych w załączniku do decyzji.
Wskazał również, że roszczenie o odszkodowanie w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter publicznoprawny, co oznacza z jednej strony, że nie podlega przedawnieniu, z drugiej jednak - nie przechodzi na następców prawnych ani w drodze sukcesji syngularnej, ani generalnej (w tym spadkobrania). W aktualnie obowiązujących przepisach prawa brak jest bowiem normy prawnej, która przewidywałaby następstwo prawne w zakresie roszczeń, tak jak ma to miejsce w przypadku roszczeń o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W konsekwencji, odszkodowanie, o którym mowa w art. 129 ust. 5 pkt 3, jest odszkodowaniem należnym tylko podmiotowi wywłaszczonemu. Wojewoda wyjaśnił, że z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.
W konsekwencji organ uznał, że M. M., J. K. i D. K. nie są legitymowani do wystąpienia z roszczeniami odszkodowawczymi co do działek [...] i [...], gdyż nie byli właścicielami tych działek w dacie władczej ingerencji, tj. w dacie wydania decyzji Naczelnika Gminy C. z [...]
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. M., J. K. i D. K. zarzucili decyzji Wojewody naruszenie art. 124 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 4 oraz w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1, § 3 i § 4 kpa oraz art. 9 kpa, art. 10 kpa, art. 14 kpa i art. 80 kpa. Według skarżących doszło także do naruszenia art. 33 § 1 w zw. z art. 47 § 1 w zw. z art. 49, art. 58 § 1 pkt 3, art. 183 § 2 pkt 5 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że wyrok z dnia 11 lipca 2019 r. w zakresie wyrażonej w nim oceny prawnej wiąże w sprawie organ odwoławczy, podczas gdy postępowanie prowadzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obarczone było nieusuniętym brakiem formalnym w postaci przesłanki nieważnościowej, związanym z brakiem poinformowania skarżących o prowadzonym postępowaniu, a nawet o samym fakcie złożenia sprzeciwu przez [...] Sieci Elektroenergetyczne S. A. od decyzji organu II instancji z dnia [...] r. W efekcie skarżący wnieśli o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji Starosty [...] z dnia 22 listopada 2018 r. W uzasadnieniu skargi zakwestionowano przede wszystkim stanowisko, według którego nie posiadają legitymacji czynnej do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie.
Przekonywali, że ich uprawnienie wynika z postanowień spadkowych wydanych po śmierci rodziców (postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie sygn. akt I Ns [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia 28 lipca 2004 r. w sprawie sygn. akt I Ns [...] oraz umowa darowizny z dnia 23 sierpnia 2006 r. w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...]), na podstawie których stali się pełnoprawnymi następcami prawnymi swoich rodziców jako spadkobiercy w drodze sukcesji uniwersalnej. Ostatecznie obecnym właścicielem nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem został D. K.. Według skarżących taki krąg podmiotów legitymowanych jest generalnie charakterystyczny dla żądań (roszczeń) powstających w związku z wywłaszczeniem nieruchomości. Potwierdza to przepis art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który expressis verbis przesądza, że z takim żądaniem może wystąpić poprzedni właściciel lub jego spadkobierca.
Skarżący wskazali, że również w orzecznictwie sądowadministracyjnym nie budzi zastrzeżeń pogląd, zgodnie z którym wystąpienie ze stosownym wnioskiem przysługuje także spadkobiercom osoby wywłaszczonej. W takim wypadku bowiem ma miejsce sukcesja uniwersalna, w ramach której, bez konieczności podejmowania żadnych działań, nabywca wstępuje w ogół praw i obowiązków zbywcy. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący wskazali na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2019 r. (I OSK 1840/19), w którym powrócono do wykładni wskazującej posiadanie legitymacji czynnej przez spadkobierców osób wywłaszczonych w myśl 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, do występowania ze stosownym wnioskami odszkodowawczymi tożsamymi z wnioskiem objętym przedmiotowym postępowaniem. Bezspornym jest, że na nieruchomości objętej postępowaniem zlokalizowane zostały urządzenia przesyłowe w postaci nadziemnej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 220 kV. wybudowanej na podstawie decyzji Naczelnika Gminy C. z dnia [...] oraz Wiceprezydenta Miasta C. z dnia 20 maja 1977 r. wydanych na podstawie art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości.
Odpowiednikiem tego przepisu jest obecnie obowiązujący art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r., regulujący szczególny przypadek wywłaszczenia, polegający na ograniczeniu sposobu korzystania przez właściciela z przysługującego mu prawa. Zarówno w jednej jak i drugiej ustawie przewidziany został obowiązek wypłaty odszkodowania za ograniczenie praw do nieruchomości. Skoro zatem dotychczas nie została wydana decyzja w przedmiocie odszkodowania stosownie do przepisów art. 128 ust. 4, zastosowanie ma art. 129 ust. 5 pkt. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, według którego starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Według ustalonego już orzecznictwa w tego typu postępowaniach stosuje się przepisy obowiązującej obecnie ustawy o gospodarce nieruchomościami do stanu faktycznego zaistniałego przed jej wejściem w życie.
Odnosząc się do naruszenia przepisów kpa skarżący podali, że organy nie przeprowadziły rzetelnego postępowania dowodowego, w uzasadnieniu zaś decyzji nie wskazano faktów, które organ odwoławczy uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż części jej argumentacji nie sposób odmówić racji. Zupełnie niezrozumiały jest zarzut naruszenia przez Wojewodę art. 33 § 1 w zw. z art. 47 § 1 w zw. z art. 49, art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019r. poz. 2325). Co jasne przepisy te nie mogły być stosowane przez organ administracji i jak wskazuje treść zaskarżonej decyzji w żadnym razie nie były. Nie można także zgodzić się ze skarżącymi, utrzymującymi, że postępowanie prowadzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Lu 309/19 "obarczone było nieusuniętym brakiem formalnym w postaci przesłanki nieważnościowej" o jakiej stanowi art. 183 § 2 pkt 5 wspomnianej ustawy, polegającej na pozbawieniu strony możności swoich praw. Pomijając już, że przy rozpoznaniu kolejnej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ma żadnej kompetencji do oceny prawidłowości wcześniejszego, prawomocnego przecież wyroku, to warto zauważyć po stronie skarżących nieuwzględnienie specyficznego postępowania zainicjowanego sprzeciwem wniesionym w trybie art. 64a wspomnianej ustawy.
Istotny jest tutaj przepis art. 64 b § 3, według którego w postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji przepisu art. 33 nie stosuje się. Art. 32 ustawy stanowi, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z kolei w art. 33 wskazuje się, kto jeszcze jest lub może być uczestnikiem postępowania przed sądem administracyjnym na prawach strony. Wyłączenie stosowania art. 33 oznacza więc, że stronami tego postępowania są jedynie wnoszący sprzeciw oraz organ administracji, którego działanie (wydanie decyzji na podstawi art. 138 §2 kpa) jest przedmiotem sprzeciwu, gdyż uczestnikami na prawach strony w tym postępowaniu nie mogą być podmioty wymienione w art. 33 ustawy. Trudno zatem mówić o pozbawieniu możliwości obrony swoich praw przez skarżących, w sytuacji, gdy przepis ustawy wyklucza możliwość ich udziału w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem sprzeciwu przez stronę postępowania.
Mimo to jednak właśnie z uwagi na treść wspomnianego art. 64b § 3 na uwagę zasługuje podnoszone w skardze zastrzeżenie dotyczące związania organu oceną prawną wyrażoną w wyroku z 11 lipca 2019r., zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie ma wątpliwości, że w świetle jej art. 64e zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa nie może obejmować jej oceny w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64 b § 3 nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem. (tak też NSA w wyroku z dnia 7 czerwca 2018 r. (II OSK 1319/18 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jasne jest, że gdyby rozpoznanie sprzeciwu przez Sąd nie odbywało się w granicach dyspozycji art. 138 § 2 kpa, podmioty te zostałyby pozbawione możliwości obrony swoich praw.
Zgodzić się należy z poglądem, wyrażonym m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2019r. (II OSK [...] i podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA), według którego zastosowanie art. 138 § 2 kpa jest wprawdzie uwarunkowane przesłankami procesowymi nie sposób jednak nie zauważyć, że wykazanie ich zaistnienia następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Stąd też w ramach badania przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa, do czego uprawnia wspomniany art. 64e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Zdaniem sądu rozumienie i zastosowanie wspomnianego art. 64e nie może więc być oderwane od okoliczności określonej sprawy, w tym zwłaszcza norm procesowych i materialnych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.
Zasadniczo więc, rozpoznając sprzeciw, sąd administracyjny nie powinien dokonywać bezpośrednio wykładni prawa materialnego, tym niemniej, jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny w ogóle zignorowane. Jednak właśnie na konieczność obrony swoich praw przez podmioty, które nie mogą brać udziału w postępowaniu z uwagi na treść art. 64 § 3 ustawy absolutnie trafne jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 21 sierpnia 2018r. (I OSK [...] opubl. w CBOSA), stosownie do którego przy przyjętym modelu rozpoznania sprzeciwu, wykraczająca poza niego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanym w rozpoznaniu sprzeciwu – nie mogą mieć mocy wiążącej na podstawie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stąd też wywody sądu w sprawie II SA/Lu [...] dotyczące zastosowania przez organ odwoławczy art. 129 ust. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (DZ. U z 2018r. poz. 2204) nie mogły być wiążące dla Wojewody przy ocenie prawidłowości decyzji odmawiającej ustalenia skarżącym odszkodowania, co słusznie wytknęli skarżący.
Nie oznacza to jednak, że zaskarżona decyzja jest wadliwa tylko z tego powodu, że organ błędnie uznał się za związany stanowiskiem sądu i zastosował się do wyrażonej przez niego oceny prawnej. Również bowiem w niniejszej sprawie sąd w składzie rozpoznającym tym razem skargę na decyzję Wojewody, uznaje, że skarżący, jako spadkobiercy byłego właściciela przedmiotowych nieruchomości nie posiadają legitymacji do ubieganie się o przedmiotowe odszkodowanie. Rzeczywiście w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi zastrzeżeń przekonanie, że co do zasady przepis 129 ust. 5 pkt. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami może mieć zastosowanie do przypadków pozbawienia praw do nieruchomości, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania (wyroki NSA z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 2635/14, 13 maja 2016 r, I OSK 91/14, 17 września 2015 r., I OSK 90/14 i 26 sierpnia 2014 r. I OSK 147/13).
Pogląd ten odnosi się jednak do osób wywłaszczonych, będących adresatami decyzji wydanych w minionym okresie. W wyroku z dnia 28 maja 2019r. (I OSK 993/19 opubl. w CBOSA), w którym powielono argumentację zawartą w wyroku z dnia 11 grudnia 2018 r., (I OSK 4191/18 opubl. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 uprawnia starostę do wydania odrębnej decyzji o ustaleniu odszkodowania, w związku z uprzednim wydaniem wobec nieruchomości decyzji wywołującej skutek ograniczenia praw, które do niej przysługiwały. Współczesne regulacje dotyczące administracyjnoprawnego trybu ustalania odszkodowania za skutki decyzji powodującej ograniczenie prawa przysługującego do nieruchomości poprzez założenie na niej określonych urządzeń infrastruktury technicznej (np. art. 128 ust. 4 w zw. z art. 124) stosuje się właśnie wtedy, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości doznał takiego ograniczenia z decyzji wydanej wobec tego podmiotu.
Sąd stwierdził, że powołany przepis został zamieszczony wśród ustanawiających wyjątki od jednoczesnego orzekania o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. Wraz z punktami 1 i 2 ustępu 5 reguluje wyczerpującą grupę takich wyjątków. O obowiązywaniu zasady numerus clausus wyjątków świadczy brak w ustępie 5 sformułowania "w szczególności", co prowadzi do wniosku, że ustęp ten zawiera katalog obejmujący wszystkie sytuacje szczególne. Po myśli art. 922 k.c., w skład spadku wchodzą zaś tylko prawa i roszczenia mające charakter cywilny. Przyjęcie, że roszczenie następcy prawnego osoby dawniej wywłaszczonej ma charakter cywilny powodowałoby, iż podlegałoby ono przedawnieniu, tak jak roszczenie cywilne (art. 118 k.c.). Uznanie natomiast, że roszczenie dotyczące przyznania odszkodowania nie ma w tym wypadku charakteru cywilnego powoduje, że wprawdzie - jako prawo publicznoprawne, realizowane na drodze administracyjnej – nie podlega przedawnieniu, tym niemniej należy w takiej sytuacji wskazać na jakiej podstawie prawnej to prawo przysługuje następcy prawnemu.
W przypadku praw o charakterze publicznoprawnym musi bowiem istnieć podstawa prawna wskazująca na przejście tego prawa na następców prawnych na przykład z mocy przepisów szczególnych – przysługują spadkobiercom (prawo dotyczące żądania zwrotu nieruchomości - art. 136 ust. 2 i 3 ustawy lub prawo do potwierdzenia rekompensaty – art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. z 2017 r. poz. 2097). Natomiast odszkodowanie o którym mowa w art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy jest odszkodowaniem należnym tylko podmiotowi wywłaszczonemu. Do powyższej argumentacji nawiązał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2019r. (I OSK 740/19 opubl. w CBOSA) wskazując, że współczesne regulacje dotyczące administracyjnoprawnego trybu ustalania odszkodowania za skutki decyzji powodującej ograniczenie prawa przysługującego do nieruchomości poprzez założenie na niej określonych urządzeń infrastruktury technicznej (np. art. 128 ust. 4 w zw. z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się właśnie wtedy, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości doznał takiego ograniczenia z decyzji wydanej wobec tego podmiotu.
Okoliczność, że skarżący nie byli właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dacie ograniczenia prawa własności wyklucza dopuszczalność ustalenia odszkodowania w trybie administracyjnym na podstawie współczesnych przepisów ustawy w związku z art. 129 ust. 5 pkt 3 tej ustawy. Zdaniem sądu odszkodowanie o którym mowa w art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy jest odszkodowaniem należnym tylko podmiotowi wywłaszczonemu. Prawo to nie przechodzi co do zasady na następców syngularnych, ani uniwersalnych (także wyrok NSA z 28 sierpnia 2019r. I OSK 2701/17, 11 grudnia 2018 r. I OSK 352/17, 27 lutego 2019r. I OSK 875/17 i 27 listopada 2019r. I OSK 809/18 wszystkie opubl. w CBOSA). Prawdą jest, że pogląd ten nie jest w orzecznictwie przyjmowany bez zastrzeżeń, o czym świadczy powołany w skardze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2019r. (I OSK 1840/19 i podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA), w którym stwierdzono, że żądanie ustalenia i wypłaty odszkodowania w związku z ograniczeniem praw do nieruchomości przysługuje następcom prawnym wywłaszczonego właściciela na zasadzie sukcesji uniwersalnej (podobnie NSA w wyrokach z 16 kwietnia 2020r.
I OSK 4219/18 i 11 grudnia 2019r. I OSK 3110/18 opubl. w CBOSA). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela jednak argumentację skłaniająca do przyjęcia, że prawo to nie przechodzi co do zasady na następców syngularnych, ani uniwersalnych. Skoro skarżący w dacie budowy linii przesyłowej nie byli właścicielami przedmiotowych nieruchomości, a swoje prawa wywodzą z sukcesji uniwersalnej jako spadkobiercy właściciela, odmowa ustalenia odszkodowania ma uzasadnione podstawy.
Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019r. poz. 2325) skargę należało oddalić.