Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 24 marca 2016r. (k.
67) R. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A, Stowarzyszenia B w likwidacji, Stowarzyszenia C i Fundacji D na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. R. K. jako wnioskodawcę wskazał siebie oraz oświadczył, że jest przedstawicielem wskazanych organizacji społecznych. Wniosek ten przesłany został łącznie z podpisanym przez R. K. formularzem PPPr, w którego rubryce nr 2.1., jako wnioskodawcy wskazane zostały strony skarżące. Wniosek ten został następnie ponowiony przez R. K. za pośrednictwem poczty elektronicznej (k. 82-84) oraz tradycyjnie przez operatora pocztowego (k. 87).
Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2016r. referendarz sądowy odmówił przyznania R. K. prawa pomocy. Uzasadnił, że zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego wynika, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się skutecznie jedynie osoba, która jest stroną postępowania przed sądem administracyjnym.
W świetle art. 12 p.p.s.a., rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Stwierdził, że R. K. nie korzysta w niniejszej sprawie ze statusu strony ani uczestnika postępowania - podaje się w niej za przedstawiciela stron skarżących. Jego wniosek złożony we własnym imieniu o przyznanie mu osobiście prawa pomocy jest więc niedopuszczalny (por. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1202/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ustawowym terminie R. K. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniósł, że jest upoważnionym uchwałą, przez wszystkich członków Stowarzyszenia, prezesem i pełnomocnikiem. Stwierdził, że takie dokumenty są już w innych aktach sprawy. Wskazał, że nie rozumie treści wezwań. Podał, że przesłał już regulaminy Stowarzyszenia, upoważniające prezesa Rafała Kosno do reprezentacji na zewnątrz wraz z kopią opłaty skarbowej. Podkreślił, że wnioskodawcą jest on sam oraz organizacje społeczne, których jest przedstawicielem: Stowarzyszenie (zwykłe) A oraz Stowarzyszenie (zwykłe) C, a także Fundacja D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
W myśl art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a. (aktualnie obowiązuje tekst jednolity Dz.U. z 2016r. poz. 718), w brzmieniu znajdującym zastosowanie do wniosków złożonych po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Prawidłowo referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, gdyż R.K. nie przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu. Nie był on stroną w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wniesienie skargi. Poza tym skarga wniesiona została przez R. K. w imieniu organizacji społecznych, których jest członkiem. Przymiot strony przysługuje wskazanym jednostkom organizacyjnym, które same posiadają zdolność sądową. Fakt członkostwa w takiej organizacji nie przyznaje wnioskodawcy odrębnej legitymacji procesowej. Stosownie do treści art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a. jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
Zatem upoważniony członek Stowarzyszenia, czy Fundacji może działać tylko w imieniu i na rzecz jednostki organizacyjnej, której przysługuje przymiot strony. Dlatego bezpodstawny jest wniosek członka organizacji społecznej o przyznanie mu prawa pomocy, w miejsce uprawnionej organizacji społecznej.
W związku z tym orzeczono jak w sentencji postanowienia.