Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 310/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 9 lipca 2012 r.
W dniu 16 lipca 2012 r. (data stempla pocztowego) B. K. wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jej rzecz adwokata. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, wskazując jednocześnie, iż z mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Następnie pismem z dnia 9 sierpnia 2012 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 16 sierpnia 2012 r., Okręgowa Rada Adwokacka w O. poinformowała, iż pełnomocnikiem z urzędu skarżącej została wyznaczona adwokat J.D.
W dniu 29 sierpnia 2012 r. (data stempla pocztowego) skarżąca reprezentowana przez adwokata J. D. wniosła skargę kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącej wskazała, że pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w O. informujące o wyznaczeniu B.K. pełnomocnika z urzędu wpłynęło do jej kancelarii adwokackiej w dniu 16 sierpnia 2012 r., a zatem po upływie 30 – dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, w czasie, gdy przebywała na wcześniej zaplanowanym urlopie wypoczynkowym. Jednakże niezwłocznie zostały podjęte odpowiednie czynności. W dniu 20 sierpnia 2012 r. upoważniona przez nią aplikantka adwokacka dokonała fotokopii kart znajdujących się w aktach sprawy w celu umożliwienia zapoznania się z przebiegiem postępowania i ustaleniem, czy zasadnym jest sporządzenie skargi kasacyjnej. Ze względu na skomplikowany charakter sprawy po przeanalizowaniu dokumentów niezbędne było uzyskanie dodatkowych informacji od skarżącej, z którą adwokat nawiązała kontakt telefoniczny w dniu 22 sierpnia 2012 r. Należy zatem stwierdzić, iż uchybienie terminu do wniesienia kasacji nastąpiło bez winy skarżącej, jak również bez winy wyznaczonej adwokat. Jednocześnie pełnomocnik wskazała, iż brak uwzględnienia niniejszego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pozbawi skarżącą możliwości ochrony jej praw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o nim tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. W doktrynie i orzecznictwie podkreślono, że "brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem" (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo LexisNexis Warszawa 2005r., str. 333, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 14 stycznia 1972r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; 29 października 1999r., I CKN 556/98, LEX nr 50702; 12 stycznia 1999r., II UKN 667/98, OSNAP – 2000, nr 12, poz. 488, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004r.
FZ 13/04 niepubl.). Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a., za dzień, w którym ustała przyczyna do wniesienia skargi kasacyjnej należy uznać dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, co może nastąpić dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, ze stanowiskiem skarżącego co do zakresu kasacji oraz po jej sporządzeniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00, opubl. OSNC 2001/1/7, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, niepubl.).
Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż przepis art. 244 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. stanowi, że ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Tym samym udzielenie przez stronę pełnomocnictwa nie jest konieczne do tego, aby pełnomocnik mógł podjąć konieczne czynności procesowe.
Zatem dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 610/10, LEX nr 742669).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie było przez skarżącą zawinione, bowiem podczas biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zostało jej przyznane prawo pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zaś pełnomocnik został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z kolei pismo informujące adwokat J. D. o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu zostało jej doręczone w dniu 16 sierpnia 2012r. Należy zatem uznać, iż złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną w dniu 29 sierpnia 2012 r. nastąpiło z zachowaniem wskazanego wyżej terminu.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.