Uzasadnienie
D. i J. L. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w sprawie opłaty planistycznej.
Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, skarżący złożyli wniosek o przyznanie im prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 2 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II OZ 1267/11.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Sądu z dnia 22 grudnia 2011 r., skarżący zostali wezwani do wykonania w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 lipca 2011 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącym w dniu 28 grudnia 2011 r. (data i podpisy na potwierdzeniach odbioru wezwań). Termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 4 stycznia 2012r.
Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania, w wyznaczonym terminie wpis nie został uiszczony. Natomiast w dniu 5 stycznia 2012 r. (data nadania pisma) skarżący złożyli wniosek o przyznanie im prawa pomocy.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 30 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił skarżącym przyznania pomocy. W dniu 13 lutego 2012r. skarżący złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym powołali się na okoliczności faktyczne przytaczane dotychczas. We wniosku nie zostały podane żadne nowe okoliczności dotyczące sytuacji materialnej strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Wyjątkiem od tej zasady jest możliwość, przewidziana w art.246 § 1 p.p.s.a. przyznania osobie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Jeśli chodzi o zwolnienie od kosztów sądowych, zważyć należy, iż wniosek taki jest skuteczny od chwili jego wniesienia, a zatem obejmuje opłaty i wydatki, co do których termin na ich uiszczenie jeszcze nie ułynął na dzień złożenia wniosku (H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz" Warszawa 2005, komentarz do art. 243, teza 3, str. 627). Niedopuszczalne jest orzeczenie o zwolnieniu od opłaty, której uiszczenie powinno nastąpić przed datą złożenia wniosku o prawo pomocy.
Upływ terminu do uiszczenia wpisu od skargi prowadzi do przekształcenia sytuacji prawnej strony postępowania, gdyż aktualizuje kompetencję sądu do odrzucenia skargi. Niezasadne zatem jest w niniejszej sprawie zwolnienie skarżących od wpisu od skargi, albowiem na dzień rozpoznania wniosku termin do uiszczenia tej opłaty upłynął a skarżący nie wnosili o jego przywrócenie. Z akt sprawy wynika bowiem, że termin do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 4 grudnia 2011r., natomiast wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi został złożony 5 stycznia 2012r.
Niezależnie od tego, że kolejny wniosek skarżących o zwolnienie od wpisu od skargi został wniesiony po upływie terminu do jego uiszczenia należy zwrócić uwagę na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawie niniejszej rozpoznawał już wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 2 listopada 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. Postanowienie to stało się prawomocnym, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 1267/11 oddalił złożone na nie zażalenie. Także postanowienie tutejszego Sądu z dnia 30 stycznia 2012r. odmawiające skarżącym przyznania prawa pomocy jest prawomocne i nie zachodzą przesłanki do jego zmiany.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Dotyczy to również postanowień wydanych w przedmiocie prawa pomocy. W niniejszej sprawie jednak skarżący składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie przytoczyli żadnych nowych okoliczności istotnych dla oceny ich sytuacji materialnej, nawet nie powoływali się na pogorszenie ich sytuacji a w uzasadnieniu wniosku przytoczyli tę samą, co poprzednio argumentację. Z uwagi zatem na to, że nie nastąpiła zmiana okoliczności w sprawie, nie było podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego prawomocnym postanowieniem.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 245 §1 i § 3 p.p.s.a. oraz art.165 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.