Uzasadnienie
K. M. w skardze na decyzję ustalającą na rzecz spółki A środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na odkrywkowej eksploatacji kruszywa naturalnego (piaski i piaski ze żwirem) ze złoża W., obejmującego wyszczególnione działki, o łącznej powierzchni 16,648 ha, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wobec jej wydania z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie wskutek niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz braku należytego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego decyzji, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 ustawy)
Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania.
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja dotyczy środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Decyzja w tym przedmiocie stanowi wstępny etap procesu inwestycyjnego, dając inwestorowi jedynie możliwość ubiegania się o uzyskanie koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż (art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko), czy też pozwolenia na budowę infrastruktury związanej z eksploatacją kruszywa (art. 72 ust. 1 pkt 1 tej ustawy). Decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania nie stanowi więc aktu, który dawałby podstawę inwestorowi do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji planowanej inwestycji, a tym samym nie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków, które to przesłanki warunkują wstrzymanie wykonania aktu.
Decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań ma charakter wyłącznie deklaratywny i nie należy do aktów administracyjnych, które mogłyby podlegać wykonaniu w powyższym rozumieniu pomimo, że może ona wywoływać określone następstwa prawne.
W postanowieniu z dnia 31 maja 2016r.r., sygn. akt II OSK 1128/16 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał w podobnym stanie faktycznym, wskazując, że wstrzymanie wykonania decyzji dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, gdyż nie podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Na podstawie takiej decyzji inwestor nie może rozpocząć jakichkolwiek robót. Zasadnie NSA dostrzegł też, że wydanie decyzji w omawianym przedmiocie nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Sama obawa, że w przyszłości zostaną podjęte akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie ochrony tymczasowej.
Dopiero w kolejnym postępowaniu wywołującym skutki materialnoprawne strona będzie mogła domagać się ochrony tymczasowej, czy to na etapie postępowania przed organem administracji, czy też na etapie po złożeniu skargi na ostateczną decyzję administracyjną, według przesłanek przewidzianych przez stosowne przepisy procesowe, w tym również z art. 61 § 3 p.p.s.a.