Uzasadnienie
Postanowieniem z "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB lub organ I instancji), na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity na dzień wydania postanowienia organu I instancji – Dz.U. 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej jako: P.b.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity na dzień wydania postanowienia organu I instancji –Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako: k.p.a.), nałożył na B. i K. B. (dalej jako: strona, inwestorzy lub skarżący) – inwestorów robót budowlanych wykonanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym na działce nr "[...]" obręb "[...]" przy ul. L. "[...]" w O., obowiązek uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł z tytułu dobudowania części opisanego wyżej budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił przebieg postępowania w niniejszej sprawie. Podano, że postępowanie w przedmiocie realizacji robót budowlanych we wskazanym budynku mieszkalnym bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej zostało wszczęte 24 maja 2019 r. Jak ustalono decyzją z "[...]" wydano warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę i przebudowę opisanego wyżej budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych 6 czerwca 2019 r. stwierdzono wykonanie od strony ulicy stanu surowego piwnicy, parteru o wymiarach 2,85x8,50 m i wysokości 3,45 m oraz części ścian zewnętrznych pierwszego piętra wraz z płytą balkonową, zaś od strony ogrodu - wykonanie stanu surowego piwnicy, parteru o wymiarach 2,75x8,25 m i wysokości 2,95 m. Inwestorzy oświadczyli, że w zamierzeniu od strony ulicy miał powstać ganek wejściowy oraz od strony ogrodu ganek do drugiego lokalu mieszkalnego (w domku jednorodzinnym dwulokalowym).
Ponadto organ I instancji ustalił, że od strony ogrodu wykonano zabezpieczenia stropu parteru i pierwszego piętra w miejscu rozebranej ściany zewnętrznej. Postanowieniem z "[...]" na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. wstrzymano roboty budowlane przy rozbudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego i zobowiązano inwestorów do niezbędnego zabezpieczenia terenu budowy w sposób uniemożliwiający powstanie szkód oraz przed dostępem osób postronnych. Jednocześnie nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 P.b., tj. zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności rozbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Analizując przedłożony przez stronę projekt budowlany, organ I instancji uznał, że został on sporządzony niezgodnie ze stanem na dzień przeprowadzenia czynności kontrolnych na budowie. Decyzją z "[...]" PINB nakazał inwestorom rozbiórkę elementów dobudowanych części budynku, które zostały wykonane po wydanym przez organ nadzoru budowlanego postanowienia wstrzymaniu robót budowlanych, tj. stropu nad parterem dobudowanej części budynku od strony ogrodu, płyty balkonowej na I piętrze od strony ogrodu, trzech słupów i podciągu w miejscu starej ściany zewnętrznej budynku od strony ogrodu. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez inwestorów "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB, organ odwoławczy lub organ II instancji) uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z "[...]" PINB zwrócił inwestorom cztery egzemplarze przedłożonego projektu budowlanego celem ich uzupełnienia.
Po ponownej analizie zebranego materiału dowodowego organ I instancji uznał, że wbrew oświadczeniu inwestorów oraz nazwy przedłożonego projektu budowlanego prowadzone roboty budowlane polegają na wykonaniu dwóch nowych części budynku mieszkalnego i stanowią jego rozbudowę, a nie dobudowę dwóch przydomowych ganków. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazano, że przy określaniu, czy obiekt budowlany jest gankiem, decydująca powinna być funkcja takiego obiektu. Zatem, gdy jego funkcją jest ochrona wejścia przed deszczem, wiatrem i słońcem, to można mówić o ganku, zaś w przypadku, gdy do ściany, w której są drzwi prowadzące na zewnątrz budynku, dobudowuje się pomieszczenie wykraczające poza taką ochronną funkcję, to brak podstaw, aby przyjąć, że chodzi o budowę ganku.
Należy zatem przyjąć, że ganek jest elementem budynku, który może występować jako: przybudówka z zewnętrznymi schodami przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem podpartym słupkami, otwarta lub zamknięta ścianami z oknami, lub otwarty korytarz (krużganek, balkon lub galeria) na zewnątrz budynku, łączący jego pomieszczenia, mieszczące się od strony podwórza, ewentualnie jako półotwarty taras ud strony ogrodu przyległego do zabudowań. Podkreślono przy tym, że zarówno łazienka, jak i zejście do piwnicy, o ile budynek jest podpiwniczony, są pomieszczeniami zawsze wchodzącymi w skład budynku mieszkalnego. Ich właściwości wpływają na ocenę cech mieszkaniowych, użytkowych budynku, decydują zatem o głównej funkcji, czyli funkcji mieszkalnej.
W ocenie PINB dwie nowe części budynku mieszkalnego nie są gankami, lecz stanowią rozbudowę budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie dobudowana część od strony ulicy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie spełnia funkcji ganku, ponieważ w tej części występuje klatka schodowa prowadząca do pomieszczeń piwnicy oaz na pierwsze piętro budynku. Natomiast w przypadku części budynku zlokalizowanej od strony ogrodu, po dwukrotnym uzupełnianiu projektu budowlanego, nie jest pokazane w jaki sposób można wejść z podwórka do wnętrza ganku. Różnica wysokości pomiędzy terenem działki a poziomem posadzki parteru wynosi 80 cm a w projekcie nie ma przedstawionych schodów prowadzących do nowej części budynku od strony ogrodu i umożliwiających pokonanie powyższej wysokości.
Ponadto w projekcie, od strony ogrodu, występuje balustrada o wysokości 90 cm, która jest zlokalizowana na parterze i pierwszym piętrze na całej długości nowej części budynku (wyłączając elementy konstrukcyjne), co jest kolejną z przeszkód uniemożliwiających wejście do budynku. Wobec tego, że według projektu nie ma możliwości wejścia do budynku (zarówno starej i nowej części budynku) nie można uznać nowej części budynku od strony ogrodu za ganek. Wobec powyższego, PINB uznał, że przedmiotową inwestycję należy zakwalifikować jako rozbudowę budynku mieszkalnego.
Jednocześnie wskazano, że w niniejszej sprawie zostały spełnione warunki określone w art. 49 ust. 1 P.b. Stwierdzono, że projekt jest zgodny z zapisami zawartymi w wydanej przez Prezydenta "[...]" decyzji o warunkach zabudowy z "[...]" i został wykonany przez osoby posiadające uprawnienia budowlane. W związku z tym, że z przepisów P.b. wynika, że rozbudowa budynku mieszkalnego wymaga pozwolenia na budowę, a inwestor takiego pozwolenia nie posiada, w ocenie PINB w przedmiotowym postępowaniu zasadnym jest ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej. Wskazano, że wysokość opłaty legalizacyjnej została ustalona w myśl art. 49 ust. 2 P.b. Organ I instancji podał przy tym stosowne wyliczenia wysokości kwoty nałożonej na inwestorów opłaty legalizacyjnej. Zaznaczono, że w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej zostanie wydana decyzja o rozbiórce dobudowanych części budynku mieszkalnego.
Pismem, zatytułowanym "odwołanie" inwestorzy zakwestionowali decyzję wydaną przez organ I instancji. Podnieśli, że przedłożony projekt nie dotyczy rozbudowy przedmiotowego budynku, lecz obejmuje dobudowę do niego dwóch ganków.
Postanowieniem z "[...]" WINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w rozpoznawanej sprawie oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy P.b. W ocenie organu II instancji zasadnie PINB zastosował procedurę określoną w art. 49 ust. 1 i 2 P.b. w związku z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. i prawidłowo określił kwotę opłaty legalizacyjnej. Podniesiono, że organ prowadzący postępowanie incydentalne w sprawie opłaty legalizacyjnej czuwa nie tylko nad prawidłowością zastosowania przepisów prawa materialnego o wysokości opłaty, ale uwzględnia - aż do dnia wydania ostatecznego postanowienia - wszelkie znane mu nieusuwalne przeszkody prawne uniemożliwiające wydanie w przyszłości decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Kontrola tego postępowania obejmuje także badanie w szerszym aspekcie - czy opłatę nałożono legalnie, tj. w postępowaniu prowadzonym zgodnie z obowiązującymi przepisami - we właściwym trybie i w stosunku do właściwych podmiotów.
Zdaniem WINB w rozpoznawanej sprawie rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej, gdyż przystąpiono do realizacji inwestycji bez uzyskania zgody właściwego organu, przy czym zgodnie z aktami sprawy są warunki do jej legalizacji, bowiem inwestorzy spełnili wymogi wskazane w art. 49 ust. 1 P.b. Wskazano, że z materiału dowodowego wynika, że w rzeczywistości rozpoczęte zamierzenie budowlane polega na rozbudowie istniejącego na tej działce budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenia mieszkalne, dodatkowe pomieszczenia piwniczne, klatkę schodową z dwubiegunowymi schodami o konstrukcji żelbetowej oraz o dodatkowe pomieszczenia mieszkalne i tarasy. Powyższe potwierdza część rysunkowa przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego. Zgodnie z dokumentacją projektową rozbudowa ta ma na celu powstanie dwóch odrębnych lokali mieszkalnych na parterze oraz na I piętrze.
Dobudowując pomieszczenia wykraczające poza funkcję ochronną brak jest zatem podstaw, aby przyjąć, że chodzi o budowę ganku przydomowego. Tym samym, jak stwierdził WINB, organ I instancji zasadnie zastosował procedurę określoną w art. 48 P.b., a mianowicie nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów i następnie, na podstawie art. 49 ust. 2 P.b., określił kwotę opłaty legalizacyjnej. Zaznaczono przy tym, że organ II instancji nie ma możliwości miarkowania tej opłaty, bowiem przepisy P.b. przewidują, że tylko takie cechy jak kategoria obiektu, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu, mają wpływ na wysokość opłaty legalizacyjnej. Wskazano również, że organem właściwym miejscowo i rzeczowo w sprawach opłaty legalizacyjnej nałożonej w trybie art. 59f P.b. jest Wojewoda "[...]", do którego należy kierować wnioski dotyczące umorzenia, odroczenia spłaty lub rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej.
W skardze na powyższe postanowienie inwestorzy, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, podnieśli zarzut naruszenia art. 83 ust. 2 w zw. z art. 49 ust. 2 P.b. poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący realizowali roboty budowlane w przedmiotowym budynku mieszkalnym jednorodzinnym bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym zarzutem wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w sprawie lub ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia adwokata, według norm przepisanych, o ile nie zostanie złożony spis kosztów. W uzasadnieniu pełnomocnik zakwestionował zasadność zaskarżonego postanowienia.
Podkreślono, że skarżący nigdy nie realizowali żadnych robót budowlanych w przedmiotowym budynku mieszkalnym bez wymaganej zgody. Kwestionowana rozbudowa budynku również nie nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej. Podniesiono, że inwestorzy dobudowali tylko i wyłącznie dwa ganki do budynku już istniejącego. Ganki te są trwale z tym budynkiem związane i pełnią w stosunku do niego funkcję służebną. Tym samym, tego rodzaju obiekt nie wymaga pozwolenia na budowę. Funkcją dobudowanych pomieszczeń jest ochrona wejścia przed deszczem, wiatrem i słońcem. Ustalenia organu w ocenie strony skarżącej są w tym zakresie całkowicie dowolne. Przedmiotowe pomieszczenia to ganki, z których będzie się wchodzić do pomieszczeń mieszkalnych, a nie pomieszczenia mieszkalne.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko oraz argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie WINB w przedmiocie nałożenia na skarżących opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł w związku z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie organy uznały, że roboty budowlane, wynikające z przedłożonego projektu budowlanego i częściowo wykonane, stanowią rozbudowę istniejących w tym budynku pomieszczeń mieszkalnych a nie jak twierdzą skarżący – dobudowę dwóch ganków przydomowych.
Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia roboty budowlane, co do zasady, można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500m² powierzchni działki (art. 29 ust. 1 pkt 2) P.b.
Należy przy tym zauważyć, że przepisy P.b. nie zawierają legalnej definicji pojęcia "ganek". Uwzględniając jednak powszechne rozumienie tego pojęcia, przyjmuje się, że "ganek jest elementem budynku, który może występować jako: przybudówka z zewnętrznymi schodami przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem podpartym słupkami, otwarta lub zamknięta ścianami z oknami, lub otwarty korytarz (krużganek, balkon lub galeria) na zewnątrz budynku, łączący jego pomieszczenia, mieszczące się od strony podwórza, ewentualnie jako półotwarty taras od strony ogrodu przyległego do zabudowań" (Artur Kosicki w: Komentarz do art. 29 Prawa budowalnego pod red. Alicji Plucińskiej – Filipowicz, baza LEX).
W świetle powyższych definicji, ganek nie jest ani obiektem budowlanym samym w sobie, ani koniecznym elementem takiego obiektu i pełni jedynie funkcję służebną do budynku mieszkalnego (por. wyrok WSA w Białymstoku z 16 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 484/17, dostępne w CBOSA). Tym samym, przy określaniu, czy obiekt budowlany jest gankiem, decydująca powinna być funkcja takiego obiektu. Gdy jego funkcją jest ochrona wejścia przed deszczem, wiatrem i słońcem, to można mówić o ganku. Jednakże, jeżeli do ściany, w której są drzwi prowadzące na zewnątrz budynku dobudowuje się pomieszczenie wykraczające poza taką ochronną funkcję, to brak podstaw, aby przyjąć, że chodzi o budowę ganku (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1566/17, CBOSA).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w pełni podzielając stanowiska wskazane w powołanych wyżej orzeczeniach, uznał, że analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego prowadzi do wniosku, że wbrew nazwie przedłożonego projektu budowlanego stwierdzona w toku postępowania rozbudowa przedmiotowego budynku mieszkalnego nie polega na dobudowaniu przydomowych ganków, lecz w istocie stanowi rozbudowę tego budynku o dodatkowe pomieszczenia. Należy bowiem zauważyć, że z treści opisu budowlanego inwestycji zawartego w projekcie budowlanym wynika, że ganek A (od frontu budynku) ze schodami wewnętrznymi na wysunięty balkon nad parterem zajmuje 31,2m², natomiast ganek B (od ogrodu) zajmuje 33,3m² razem z wysuniętym balkonem. Podano również, że przebudowa budynku obejmuje wykonaną rozbiórkę schodów wewnętrznych i ścian działowych, zaś po przebudowie w budynku powstaną dwa odrębne lokale mieszkalne na parterze oraz na I piętrze.
Zaznaczono, że w projektowanych obu przydomowych gankach nie występuje stolarka okienna i drzwiowa, zaś w ganku A wykonane są schody wewnętrzne, dwubiegunowe o szerokości biegu 105 cm, konstrukcji monolitycznej, żelbetowej. Ponadto z rysunków przedstawiających widoki elewacji projektowanych budynków i ich rzutów poziomych jasno wynika, że odnośnie do ganku B na parterze przedmiotowego budynku rozebrano ściany wewnątrz budynku i wykonano słupy żelbetowe, zaś na I piętrze rozebrano ścianę między dwoma pokojami a gankiem (tą samą ścianę, co na parterze) i zaplanowano balkon wraz z balustradą.
Z kolei z drugiej strony budynku zdemontowano schody w dotychczasowym miejscu i przeniesiono je do dobudowanej części, nazwanej gankiem A, w którym na I piętrze również zaplanowano balkon z balustradą. Z dołączonych do akt zdjęć budynku jednoznacznie wynika, że zaprojektowane "ganki" nie mają charakteru przybudówki z funkcją ochronną przed deszczem, wiatrem i słońcem, lecz ewidentnie stanowią rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego, gdyż prowadzą do powiększenia powierzchni użytkowej pokoi znajdujących się zarówno na I piętrze, jak i na parterze. Nie ulega wątpliwości, że dobudowana część została połączona na wszystkich trzech poziomach w funkcjonalną całość z istniejąca częścią budynku mieszkalnego.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, trudno jest zatem uznać przedmiotowe roboty budowlane za zgodne z definicją zawartą w art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych, dołączona do akt dokumentacja zdjęciowa oraz rysunkowa przeczą, aby zamiarem skarżących była budowa przydomowych ganków w rozumieniu powołanego przepisu.
Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że skarżący pod pozorem budowy ganków zamierzali przebudować istniejący budynek mieszkalny poprzez dobudowanie do niego dodatkowych pomieszczeń. Faktyczny charakter stwierdzonej w toku postępowania rozbudowy budynku mieszkalnego jest zatem całkowicie odmienny od podawanego przez skarżących. Charakter i funkcja przydomowego ganku wskazują, że musi on być trwale związany z budynkiem przeznaczonym do zamieszkiwania osób i pełnić funkcję służebną, pomocniczą do budynku mieszkalnego, aby mógł być uznany za obiekt budowalny nie wymagający pozwolenia na budowę. Jeżeli zatem funkcją dobudowanych pomieszczeń byłaby ochrona wejścia przed deszczem, wiatrem i słońcem, to można mówić o ganku. Natomiast w tym przypadku trudno mówić o budowie ganku, który spełnia typowe dla niego funkcje.
Należy zatem stwierdzić, że w niniejszej sprawie prawidłowo organy nadzoru budowlanego dokonały kwalifikacji przedmiotowych robót budowlanych jako rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego. W myśl bowiem art. 3 pkt 6 P.b. pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Pod pojęciem zaś rozbudowy należy rozumieć powiększenie parametrów istniejącego obiektu budowlanego takich, jak kubatura, wysokość, długość, szerokość, czy granice obiektu – zwiększenie powierzchni zabudowy. Zatem rozbudową będzie powiększenie istniejącego obiektu, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenia tj. pokój, wiatrołap, werandę wykusz czy taras (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1294/15; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 870/11, CBOSA).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie bezsporne jest również, że rozbudowa opisanego na wstępie budynku mieszkalnego wymagała pozwolenia na budowę, którego skarżący nie uzyskali. Zgodnie zaś z art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania postanowienia przez PINB, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowalnego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przy czym, stosownie do art. 48 ust. 2 P.b. w sytuacji, gdy budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i jednocześnie ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 P.b.
Po upływie wyznaczonego terminu organ nadzoru budowlanego powinien dokonać sprawdzenia wykonania nałożonych obowiązków i w przypadku wykonania ich, ustalić w drodze postanowienia opłatę legalizacyjną.
W niniejszej sprawie organy prawidłowo uznały, że przedmiotowa rozbudowa budynku mieszkalnego nie naruszała przepisów, w tym techniczno-budowlanych i tym samym, możliwe jest wszczęcie procedury legalizacyjnej na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. Odnośnie zaś do nałożonej na skarżących opłaty legalizacyjnej należy wskazać, że jej wysokość została ustalona w oparciu o art. 59f ust.1 P.b., przy czym, stawka opłaty, w sytuacji legalizacji samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego, podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2). Zgodnie zaś z art. 59g P.b. organem właściwym miejscowo i rzeczowo w sprawach opłaty legalizacyjnej nałożonej w trybie art. 59f P.b. jest w tym przypadku Wojewoda "[...]". Zgodnie z art. 49c ust. 1 P.b. do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.
Zatem kwestia możliwości umorzenia, odroczenia spłaty lub rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej leży w gestii Wojewody "[...]", zaś ewentualne złożenie wniosku do wojewody, o którym mowa w art. 67a o odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty lub umorzenie zaległości podatkowych na wniosek podatnika spowoduje zawieszenie dalszych czynności organu I instancji (wydania z art. 48 Pb decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego) do czasu uiszczenia opłaty.
Zauważyć przy tym należy, że postępowanie legalizacyjne poprzedza wydanie nakazu rozbiórki, a skorzystanie z możliwości legalizacji obiektu jest prawem inwestora. Jeżeli inwestor nie wykona nałożonych na niego obowiązków w toku postępowania legalizacyjnego, przyjmuje się, że rezygnuje z możliwości legalizacji obiektu, co skutkuje wówczas wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki.
Reasumując powyższe rozważania, zarzuty podnoszone przez skarżących należy ocenić jako niezasadne. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a. organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych. W oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny zastosowano odpowiednie normy prawne i wszczęto procedurę legalizacyjną określoną w art. 48 ust. 2 i 3 P.b. Celowość zastosowania wskazanej procedury nie budzi wątpliwości Sądu. Nie wykazano bowiem, aby w niniejszej sprawie miała miejsce budowa przydomowego ganku w rozumieniu art.29 ust. 1 pkt 2 P.b.
Z powyższych przyczyn zaskarżonemu postanowieniu nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego, w szczególności zarzutu naruszenia przepisów wskazanych przez pełnomocnika skarżących w skardze.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.