Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, iż decyzją ‘[...]" z dnia "[...]" Dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących orzekł o nadaniu F. B. stopnia nauczyciela kontraktowego "z dnia 01.09.2003r." wskazując, iż posiada on wykształcenie wyższe bez przygotowania pedagogicznego. Decyzja ta wydana została w następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2008r. sygn. akt I OSK 472/07, który uchylił wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2006r. sygn. akt II SA/Ol 101/06 oraz decyzje organów I i II instancji, odmawiające F. B. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W uzasadnieniu wyroku NSA wyjaśniło, że stosownie do art. 9a ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela nauczyciel legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej uzyskuje z mocy prawa z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego
Powyższa decyzja o nadaniu stopnia awansu zawodowego doręczona została F. B. w dniu 16 lipca 2008r. W odwołaniu do Starosty strona zarzuciła nieprawidłowe sformułowanie odnośnie daty nadania stopnia awansu zawodowego, które winno brzmieć "nadaję z dniem 1 września 2003 r." Nadto odwołujący zarzucił, iż w wydanym akcie nadania stopnia awansu nie wskazano jakiego przedmiotu dotyczy posiadane przez niego wykształcenie wyższe. Wskazał, iż zdecydowanej zmianie winno ulec uzasadnienie decyzji, z którego powinno wynikać, że jest wieloletnim nauczycielem oraz że przez okres roku nauczał języka angielskiego w szkole średniej w wymiarze 8 godzin tygodniowo.
W związku z przedmiotowym odwołaniem Starosta, pismem z dnia 29 lipca 2008r., zwrócił się do organu I instancji o dokonanie zmian w akcie poprzez zamianę wyrażenia "nadaję... stopień nauczyciela kontraktowego z dnia 1.09.2003r." na wyrażenie "nadaję... stopień nauczyciela kontraktowego z dniem 1.09.2003r.".
W konsekwencji Dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w dniu 11 sierpnia 2008r. doręczył stronie poprawiony akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dnia "[...]" nr "[...]", w którym podano prawidłowo "z dniem 1 września 2003 r.".
W odpowiedzi pismem z dnia 21 maja 2010r. F. B. wystąpił do Starosty o rozpatrzenie jego odwołania z dnia 18 lipca 2008r. i stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia "[...]" jako niezgodnej z prawem i niewykonalnej.
Starosta decyzją z dnia "[...]" r., działając na podstawie art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących z dnia "[...]" z uwagi na okoliczność, że kwestionowana decyzja nie została zmieniona, lecz poprawiona stylistycznie. Nadto wskazano, iż decyzja ta jest konsekwencją wydanego w dniu 18 marca 2008r. wyroku NSA (sygn. akt I OSK 472/07). Kurator Oświaty decyzją z dnia "[...]" r. Nr "[...]" uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, wskazując, że w sprawie zostały spełnione warunki formalne do wszczęcia postępowania i Starosta winien takie postępowanie wszcząć, a dopiero po jego przeprowadzeniu orzec co do stwierdzenia nieważności. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta decyzją z dnia "[...]" jeszcze raz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących z dnia "[...]" r. Kurator Oświaty decyzją z dnia "[...]" r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia "[...]" r. Wyrokiem z dnia 17 maja 2011r. sygn. akt II SA/Ol 209/11 WSA w Olsztynie uchylił powyższe decyzje Starosty i Kuratora Oświaty, wskazując, że organy nie mogły prowadzić postępowania nadzorczego, gdyż decyzja Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących jest nieostateczna, wobec nierozpatrzenia wniesionego od niej odwołania.
Postanowieniem z dnia "[...]" Nr "[...]" Dyrektor wymienionego Zespołu Szkół, na podstawie art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, sprostował w powołanej decyzji - akcie nadania stopnia awansu zawodowego błąd pisarski, poprzez zmianę sformułowania: " z dnia 01.09.2003r." na "z dniem 01.09.2003r." W uzasadnieniu organ wskazał, że w akcie nadania użyto błędnej formy wyrazu "dzień" dla określenia daty nadania tegoż awansu. Wyjaśniono, że akt ten wydany został dnia 24 czerwca 2008r., lecz na skutek orzeczenia NSA obowiązywał z mocą wsteczną od dnia 1 września 2003r. Stąd też należało zmienić sformułowanie "z dnia" na "z dniem" z powodu niezamierzonego, niewłaściwego użycia wyrazu w niepoprawnej formie.
W zażaleniu na to postanowienie F. B. wnosił o jego uchylenie zarzucając, że postanowienie zostało wydane dopiero po trzech latach od daty wydania aktu nadania stopnia awansu zawodowego. Ponadto podnosił, iż Dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących nie wskazał w uzasadnieniu postanowienia o tym, że istniały dwie wersje decyzji, różniące się nie tylko określeniami daty, ale także innymi szczegółami, przy czym żadna z nich nie była uchylona ani przez niego, ani organ II instancji. Ponadto strona kwestionowała, że organ sugeruje, iż akt obowiązuje z datą wsteczną, bez rozważenia ewentualnego zadośćuczynienia finansowego za uszczerbek w wynagrodzeniu. Zdaniem strony postępowanie w sprawie powinno być umorzone, ponieważ decyzja Nr "[...]" z dnia "[...]" została uznana za niewykonalną i utraciła moc prawną w wyniku prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 maja 2011r. sygn. akt II SA/Ol 209/11, a tym samym została usunięta z obrotu prawnego. Nadto wydanie wymienionego aktu nadania nastąpiło nie na wniosek strony, lecz na wniosek Starosty.
Po rozpatrzeniu zażalenia Starosta decyzją z dnia "[...]" r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących z dnia "[...]" W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że przepis art. 113 § 1 k.p.a. nie określa terminu, w jakim organ może prostować błędy pisarskie i oczywiste omyłki. Zatem upływ trzech lat od wydania decyzji do jej sprostowania nie powoduje, iż postanowienie w przedmiocie sprostowania obarczone jest wadą prawną. Organ podniósł, że potrzeba wydania takiego postanowienia wynikała między innymi z faktu, że - co podkreślała strona w zażaleniu - istniały dwie wersje przedmiotowej decyzji. Organ odwoławczy zaprzeczył, jakoby decyzja z dnia "[...]" r. została usunięta z obrotu prawnego. Ponadto postanowienie zostało wydane przez Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących z urzędu a nie na polecenie Starosty.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, F. B. wniósł o uchylenie decyzji Starosty z dnia "[...]" r. oraz stwierdzenie nieważności utrzymanego nią w mocy postanowienia organu I instancji z dnia "[...]"r. Zdaniem skarżącego przedmiotowy akt nadania został usunięty z obiegu prawnego wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 17 maja 2011r., sygn. akt II SA/Ol 209/11. W związku z tym skarżący podniósł, że zabiegiem absurdalnym i niezgodnym z prawem jest przywracanie bytu prawnego decyzji, poprzez prostowanie jej treści. Ponadto stwierdził, iż dopiero z uzasadnienia postanowienia w przedmiocie sprostowania dowiedział się, że decyzja z dnia "[...]"r. o nadaniu stopnia awansu zawodowego obowiązywała od 1 września 2003r. F. B. zarzucił organowi II instancji, iż powodem wydania postanowienia przez organ I instancji z dnia "[...]" r. nie było w istocie sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej, skoro to na pozór drobne sprostowanie zostało zaprezentowane jako konsekwencja wyroku NSA z dnia 18 marca 2008r. i stało się istotnym elementem uzasadnienia decyzji Starosty z dnia "[...]".
W ocenie strony skarżącej postanowienie organu I instancji nie było w istocie sprostowaniem, lecz korektą treści decyzji z przyczyn merytorycznych. Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z akt sprawy I OSK 472/07 na okoliczność, że organ I instancji nie dopełnił obowiązku nadania mu z urzędu w trybie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dniem zatrudnienia, czyli w dniu 1 września 2003r., a nadto, że wskazany wyrok NSA z dnia 18 marca 2008r. nie zawierał nakazu albo zezwolenia do wydania skarżącemu decyzji o nadaniu stopnia zawodowego nauczyciela kontraktowego z mocą wsteczną od 1 września 2003r.
Skarżący domagał się też przeprowadzenia postępowania dowodowego z akt sprawy II SA/Ol 209/11 na okoliczność nieprawidłowości w działaniu organów orzekających. Podał, że decyzją z dnia "[...]"r. Starosta utrzymał w mocy decyzję organu I instancji Nr "[...]" z "[...]"r. Ponadto skarżący nie zgodził się z twierdzeniem Starosty, że istnieją nadal dwie wersje tej decyzji różniące się określeniami: "z dnia 01.09.2003r." i " z dniem 01.09.2003r." i podniósł, że takie ustalenie organu powoduje niejasność, która wersja jest prawidłowa. Zdaniem strony skarżącej organ II instancji nie był uprawniony do wydania w niniejszej sprawie decyzji, ponieważ zaskarżone postanowienie dotyczyło kwestii wynikłej w toku postępowania i nierozstrzygającej o istocie sprawy. Wobec tego Starosta, zgodnie z art. 123 - 126 k.p.a., powinien wydać postanowienie.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podkreślił, że art. 113 § 1 k.p.a. nie określa terminu w jakim może być sprostowany oczywisty błąd pisarski w akcie administracyjnym. W niniejszej sprawie dokonano tego jeszcze przed rozpatrzeniem odwołania od decyzji organu I instancji
Nr "[...]" z dnia "[...]". Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, że nie było to sprostowanie, ale merytoryczna korekta decyzji, ponieważ zmiana formułowania "z dnia" na "z dniem" nie wprowadza żadnej zmiany w treści aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela, lecz poprawia jego formę. Organ ponownie zaznaczył, że w obiegu istniały dwie wersje decyzji, żadna z nich nie została uchylona. Dlatego zaistniała potrzeba wydania postanowienia o sprostowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżone rozstrzygnięcie jedynie wówczas, gdy narusza on przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.)
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Przy czym przez pojęcie "sprawa" należy rozumieć przedmiot zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (por. uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997r. sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3 poz. 104).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli jest decyzja utrzymująca w mocy postanowienie organu
I instancji o sprostowaniu uprzednio wydanej decyzji Nr "[..]" z dnia "[...]"r.– aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela – nadającej skarżącemu "stopień nauczyciela kontraktowego z dnia 1 września 2003r." Sprostowanie polegało na zmianie gramatycznej formy wyrażenia "z dnia", na prawidłowe "z dniem". W ten sposób sprostowana sentencja decyzji otrzymała brzmienie "nadaję stopień nauczyciela kontraktowego z dniem 1 września 2003r."
Przede wszystkim wskazać trzeba, że nie ma racji skarżący, iż decyzja Nr "[...]" z dnia "[...]"r. utraciła byt prawny na skutek wyroku WSA w Olsztynie z dnia 17 maja 2011r., który w ogóle nie oceniał legalności tej decyzji. Sąd ustalił jedynie, że decyzja ta nie była ostateczna, ponieważ Starosta nie rozpatrzył wniesionego od niej odwołania strony. Sąd we wskazanym wyroku kontrolował jedynie prawidłowość prowadzonego przez Starostę i Kuratora Oświaty postępowania nadzorczego o stwierdzenie nieważności przedmiotowego aktu nadania i wykazał bezpodstawność prowadzenia tego postępowania wobec potrzeby rozpatrzenia wniesionego odwołania.
Skarżący podał, że jego odwołanie rozpatrzone zostało dopiero decyzją Starosty z dnia "[...]"r., którą również zaskarżył do tutejszego Sądu. Wbrew przekonaniu skarżącego sprawy te nie podlegają łącznemu rozpatrzeniu, skoro przedmiotem skargi, jak już zasygnalizowano powyżej, może być konkretny akt lub czynność organu administracji publicznej. Wniesione skargi dotyczą zaś różnych aktów podlegających odrębnemu zaskarżeniu, choć powiązanych ze sobą i wydanych przez ten sam organ. W związku z obowiązkiem działania w granicach sprawy, której dotyczy skarga, Sąd nie może się wypowiadać na temat podnoszonej przez skarżącego kwestii prawidłowości nadania skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego z mocą wsteczną. Ocena bowiem tego zagadnienia wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania, którym jest konkretnie rozstrzygnięcie o sprostowaniu kwestionowanej decyzji – aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela.
Dopiero rozpatrując skargę na tę decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny będzie uprawniony do jej merytorycznej oceny i analizy podstawy materialnoprawnej jej wydania. Zauważyć też można, że w stanie faktycznym i prawnym analizowanej sprawy nie budzi wątpliwości wadliwość działania organów sprzed wydania kontrolowanego postanowienia o sprostowaniu, co też wykazał WSA w Olsztynie w powoływanej sprawie sygn. akt II SA/Ol 209/11. Bezspornie wadliwym działaniem organu I instancji było doręczenie stronie poprawionego aktu nadania bez wydania uprzednio wymaganego w tym względzie postanowienia. Abstrahując tutaj jednak od ważności takiego dokumentu, którego skarżący formalnie nie zakwestionował i sam przyznaje, że jest to tylko zmieniona wersja doręczonej mu uprzednio decyzji, stwierdzić należy, że organ I instancji dokonał sprostowania konkretnie decyzji w wersji doręczonej skarżącemu 16 lipca 2008r., co wynika wprost z porównania treści wydanych rozstrzygnięć.
Natomiast brak jest przeszkód prawnych, aby negować możliwość sprostowania jednego z egzemplarzy konkretnej decyzji administracyjnej (tak: NSA w wyroku z dnia 12 sierpnia 2010r., sygn. akt II GSK 669/09).
Reasumując, podkreślić trzeba, że w rozpatrywanym przypadku rozstrzygnięciu podlega jedynie kwestia procesowa, polegająca na ustaleniu czy organ I instancji mógł sprostować decyzję Nr "[...]" z dnia "[...]"r. w trybie art. 113 § 1 k.p.a. w dokonanym zakresie.
Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przepis ten nie ogranicza przedmiotu sprostowania do niektórych tylko składników decyzji administracyjnej. Możliwe jest sprostowanie sentencji, uzasadnienia i innych składników decyzji. Dokonywanie powyższych czynności jest możliwe zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. Możliwość sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek nie jest ponadto ograniczona jakimkolwiek terminem, co oznacza możliwość dokonania powyższego w dowolnym czasie.
Ustawodawca przewidując możliwość prostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, nie wskazuje ustawowej definicji tych pojęć. W związku z tym, stosując ten przepis, należy mieć na uwadze ich potoczne znaczenie oraz ukształtowane na tym tle stanowisko doktryny i judykatury. Powszechnie przyjmuje się, że "błąd pisarski" oznacza widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, a "błąd rachunkowy" - omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia. "Inne oczywiste omyłki" są to omyłki co do swej istoty stojące na równi z błędami pisarskimi, a zatem omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną przez organ, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa.
Ponadto w orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjęta jest teza, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Nie jest więc dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu lub mylne zastosowanie przepisu prawnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2009r., sygn. akt V SA/Wa 113/09, LEX nr 533291).
Odnosząc powyższe rozważania do zaskarżonego rozstrzygnięcia należy stwierdzić, iż przedmiotem sprostowania była forma gramatyczna wyrazu, wyrażająca pierwotną myśl organu nadania skarżącemu decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]"r. stopnia nauczyciela kontraktowego z dniem 1 września 2003r., a nie jak to zapisano najpierw z dnia 1 września 2003r. Organ wykazał okoliczność, iż taki był w istocie jego zamiar, a dostrzeżona uprzednio przez samego skarżącego nieprawidłowość wynikła z użycia nieprawidłowej formy wyrazu. Mianowicie organ I instancji powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oceniając prawidłowość odmowy nadania skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego, wskazał, że nauczyciel legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej uzyskuje z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Jak już wyjaśniono powyżej okoliczność, czy organ I instancji prawidłowo wykonał wyrok NSA, w tym nadając stopień nauczyciela kontraktowego z datą wsteczną, rozważana może być w postępowaniu ze skargi na ten akt nadania.
Tutaj istotnym jest natomiast, że intencją organu było nadanie uprawnienia z konkretną datą. Tak też zrozumiał to skarżący, gdyż sam zarzucił organowi w odwołaniu od tej decyzji użycie niewłaściwej formy "z dnia" zamiast "z dniem". Zatem w sprawie nie budzi wątpliwości, że dostrzeżony najpierw przez samego skarżącego błąd nosił znamiona oczywistej omyłki, bowiem oczywistym (prawidłowym, niepodważalnym i logicznym) jest nadanie uprawnienia "z dniem", jeżeli jest to związane ze zdarzeniem prawnym poprzedzającym wydanie decyzji, a nie "z dnia". Wprowadzone sprostowanie nie powodowało merytorycznej zmiany orzeczenia administracyjnego. O ingerencji w meritum rozstrzygnięcia można byłoby mówić wówczas, gdyby organ poprawił datę, od której skarżący nabył uprawnienia nauczyciela kontraktowego, co w sprawie nie miało miejsca.
W tym stanie rzeczy organ II instancji prawidłowo nie uwzględnił zażalenia skarżącego i utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Przy czym zgodzić należy się ze skarżącym, że organ II instancji błędnie określił formę rozstrzygnięcia jako "decyzję" zamiast "postanowienie" i błędnie powołał podstawę prawną, pomijając treść art. 123 § 2 k.p.a. i art. 144 k.p.a, w myśl których rozpatrując zażalenie na postanowienie organ II instancji winien rozstrzygnąć postanowieniem. Są to jednak uchybienia, które nie miały wpływu na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia. Bez wpływu dla oceny legalności postanowienia o sprostowaniu pozostaje okoliczność rozpatrzenia zażalenia dopiero po rozpatrzeniu odwołania od kwestionowanego jednocześnie aktu nadania oraz podnoszony argument niedoręczenia skarżącemu aktu nadania uwzględniającego wprowadzoną zmianę. Jedynym kryterium wykonywanej przez sąd administracyjny kontroli jest bowiem ocena zgodności rozstrzygnięcia ze stanem prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji publicznej.
W tym stanie rzeczy, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.