Uzasadnienie
Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Kluczborskiego z dnia [...] o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Kluczborskiego z dnia [...], nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. S.A. pozwolenia na rozbudowę hali produkcyjnej w K., na działce nr A., k.m. [...].
Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 19 maja 2009 r. M. D., B. i W. D., E. i J. R., I. C. (obecnie G.), I. G., A. K., A. K., J. L.(obecnie K.), J.. G., A. T., A. Ł., S. M., A. C., T. i E. R., Z. B., wystąpili do Starosty Kluczborskiego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Kluczborskiego z dnia [...], nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono A. S.A. pozwolenia na rozbudowę hali produkcyjnej w K., na działce nr A., k.m. [...]. Jako przesłankę wznowienia postępowania wnioskodawcy wskazali art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. podnosząc, iż bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu objętym decyzją ostateczną. W uzasadnieniu zarzucili, iż pomimo, że są właścicielami działek graniczących z działką nr A., która należy do spółki A., a na której zlokalizowana jest hala produkcyjna oraz właścicielami działek, które wprawdzie nie graniczą bezpośrednio z tą działką, ale na które również oddziaływuje hałas, drgania i zapylenie pochodzące z działki inwestora, w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie ostatecznej decyzji z dnia [...], nie zapewniono im prawa czynnego udziału.
Dodatkowo podali, iż w wyniku wykonania prac budowlanych związanych z wykonaniem głębszych wykopów, niż to zostało przyjęto w dokumentacji rozbudowy hali (1.4 metra głębokości), objętej skarżoną decyzją, naruszona została struktura ich budynków, a cały teren sąsiadujący z działką inwestora został wskutek tych prac odwodniony. Jednocześnie zaznaczyli, że o możliwości wniesienia wniosku o wznowieniu postępowania dowiedzieli się w dniu 25 kwietnia 2009 r. od Zarządu [...], które uzyskało dostęp do pełnej treści decyzji z dnia [...], nr [...] z akt znajdujących się u Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i po zasięgnięciu opinii prawnej w związku z czym zachowany został przez nich termin jednego miesiąca na wniesienie przedmiotowego wniosku.
Decyzją z dnia [...], nr [...], z uwagi na niezachowanie miesięcznego terminu z art. 148 § 1 K.p.a., Starosta Kluczborski odmówił I. G. wznowienia postępowania w sprawie objętej ostateczną decyzją z dnia [...] W uzasadnieniu organ wskazał, iż z dokumentów znajdujących się w posiadaniu organów wynika, że wnioskodawczyni dowiedziała się o treści decyzji ostatecznej w dniu 27 grudnia 2006 r.
W stosunku do pozostałych wnioskodawców Starosta Kluczborski zwrócił się pismem z dnia [...] o podanie daty, kiedy dowiedzieli się o decyzji ostatecznej z dnia [...]
Pismem z dnia 22 czerwca 2009 r. wnioskodawcy oświadczyli, że o decyzji ostatecznej dowiedzieli się w dacie podanej przez nich we wniosku tj. 25 kwietnia 2009 r., a wniesione przez nich podanie złożone zostało z zachowaniem ustawowego terminu (art. 148 § 1 K.p.a.).
Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2009r., nr [...], Starosta Kluczborski, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, 149 § 1,2 K.p.a., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]
W związku ze wznowieniem przedmiotowego postępowania Starosta Kluczborski wezwał A. S.A. do przedłożenia dokumentacji danych technicznych obiektu budowlanego charakteryzujących wpływ rozbudowy hali na środowisko i jego wykorzystanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie oraz o dostarczenie dokumentacji geologicznej gruntu, jak również zwrócił się z zapytaniem czy na etapie robót związanych z wykonaniem stóp fundamentowych hali wystąpiła konieczność wykonania odwodnienia terenu. Jednocześnie Starosta zwrócił się z zapytaniem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie k. dotyczącym wybudowania w rozbudowanej hali fundamentów pod urządzenia produkcyjne oraz o udzielenie informacji czy podczas kontroli organ ten stwierdził występowanie innych szkodliwych instalacji. Z zapytaniem dotyczącym prowadzenia działalności zakładu produkcyjnego A. S.A., z zaznaczeniem występowania ewentualnych zagrożeń związanych z działalnością tego zakładu (hałasu, drgań), Starosta zwrócił się również do Wydziału Rolnictwa, Ochrony Środowiska i Leśnictwa.
Ustosunkowując się do powyższego pisma A. S.A. w dniu 6 października 2009 r. przedłożył charakterystykę ekologiczną: "Wpływ rozbudowy hali na środowisko i jego wykorzystanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie" sporządzoną przez biegłego i członka Wojewódzkiej Komisji do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko w O. - mgr. inż. H. J., dokumentację geologiczną wraz z oświadczeniem projektanta A. A. pełniącego funkcje inspektora nadzoru, o braku konieczności odwodnienia terenu na etapie budowy środkowej części hali.
W odpowiedzi na zapytanie Starosty Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 15 września 2009 r., oświadczył, iż nie prowadził postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego fundamentu w części objętej pozwoleniem budowlanym dotyczącym rozbudowy hali, jak również nie prowadził badań dotyczących emisji hałasu oraz drgań na tym terenie.
Pismem z dnia 10 września 2009 r. Wydział Rolnictwa i Rolnictwa, Ochrony Środowiska i Leśnictwa przedłożył kopie sprawozdań nr [...] oraz nr [...] z przeprowadzanych w porze dziennej w dniu 17 czerwca 2008r. oraz w dniu 18 listopada 2008 r. pomiarów poziomu hałasu emitowanego do środowiska przez instalacje i urządzenia zlokalizowane na terenie A. S.A.
Pismem z dnia 8 października 2010 r. Starosta Kluczborski zawiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego podjętego na wniosek z dnia 19 maja 2009 r. Jednocześnie organ poinformował o możliwości zapoznania się z zebranym w przedmiotowej sprawie materiałem dowodowym.
Pismem z dnia 22 października 2009 r. wnioskodawcy szczegółowo odnieśli się do opracowania zawierającego charakterystykę ekologiczną: "Wpływ rozbudowy hali na środowisko i jego wykorzystanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie". Nie zgodzili się z zawartymi w niej zapisami i zarzucili, że zawiera ono wiele nieścisłości i nie przedstawia rzeczywistego oddziaływania inwestycji na zabudowę chronioną. Jednocześnie wnioskodawcy zakwestionowali treść oświadczenia projektanta A. A. wskazując, iż nie jest ono zgodne z treścią protokołu przesłuchania świadka M. K. z dnia 11 maja 2009 r. W przedmiotowym piśmie przez wnioskodawców zawnioskowany został również dowód w postaci przeprowadzenia wizji lokalnej na posesjach sąsiadujących z terenem zajmowanym przez A.. Jako dowód wnioskodawcy załączyli również na płycie DVD dokumentację świadczącą o oddziaływaniu produkcji z rozbudowanej hali na działki sąsiednie.
Na wezwanie Starosty Kluczborskiego do ustosunkowania się przez autorów w/w opracowania do uwag zawartych w piśmie z dnia 22 września 2009 r., pismem z dnia 27 listopada 2009 r. podtrzymana została zasadność dokonanej oceny na środowisko.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta Kluczborski działając na podstawie art. 151 §1 pkt 1 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Starosty Kluczborskiego z dnia [...], nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. S.A. pozwolenia na rozbudowę hali produkcyjnej w K., na działce nr A., k.m. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ zrelacjonował stan faktyczny sprawy w tym ustalenia poczynione w toku postępowania i wywiódł, że o posiadaniu przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym postępowania zawiązanego z udzieleniem pozwolenia na rozbudowę hali produkcyjnej decyduje treść art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane oraz art. 28 K.p.a., w stanie obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania.
Jednocześnie zaznaczył, że decyzja ostateczna dotycząca uzyskania pozwolenia na rozbudowę hali produkcyjnej w K., w której stroną postępowania był tylko inwestor poprzedzona została decyzją o warunkach zabudowy z dnia 12 stycznia 2000 r. Wskazał, że zgodnie z przedłożoną do tej decyzji dokumentacją projektową hala produkcyjna "[...]" składała się z trzech części, w których w części I oraz III wykonywana została produkcja. Opisując halę nr II znajdującą się w części środkowej, (objętą kwestionowanym pozwoleniem budowlanym), wskazał, iż według w/w dokumentacji, miała ona zostać przeznaczona jako dojrzewalnia wyprodukowanych rur i studzienek służąca do transportu elementów gotowych (rur i studni) oraz betonu za pomocą wózków widłowych.
Odnosząc się do przedłożonego przez inwestora opracowania zawierającego charakterystykę ekologiczną: "Wpływ rozbudowy hali na środowisko i jego wykorzystanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie", Starosta argumentował, że z jego treści wynika, iż przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie było zakwalifikowane do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi lub mogących pogorszyć stan środowiska. Zaznaczył, iż autor przedmiotowego opracowania dokonał szczegółowej analizy wpływu obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie. Cytując poszczególne fragmenty przedmiotowego opracowania organ wywiódł, iż w związku z tym, iż projektowane przedsięwzięcie nie przekracza dopuszczalnych norm w środowisku w zakresie emisji hałasu stężeń pyłu i gazów i wibracji, a gospodarka odpadami jest zgodna z ustawą Prawo ochrony środowiska, nie spowoduje ono także zwiększenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz nie ograniczy w zagospodarowaniu tych terenów.
Nadto podał, że zakład A. znajduje się pod stałym dozorem organów Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska w O. i właściwej stacji sanitarno epidemiologicznej, natomiast zgromadzone przez niego sprawozdania z pomiarów hałasu nie potwierdzają braku przekroczeń w emisji hałasu do środowiska. Ustosunkowując się do zgłoszonych przez wnioskodawców uwag i zastrzeżeń zawartych w piśmie z dnia 22 października 2009 r., organ wskazał, iż po zwróceniu się do autora opracowania o wyjaśnienie zaistniałych rozbieżności, autor podtrzymał w całości zasadność dokonanej oceny na środowisko, uzasadniając, że standardy środowiskowe będą utrzymane pod warunkiem prowadzenia prawidłowej eksploatacji obiektu i placu (tj. przy pracy przy zamkniętych bramach, zraszaniu placu podczas braku opadów oraz systematycznym sprzątaniu, oraz prowadzeniu uciążliwych prac tylko w porze dziennej tj, od 6.00 do 22.00).
Odnosząc się natomiast do kwestionowanego oświadczenia złożonego przez inspektora nadzoru: A. A. organ zauważył, iż zawnioskowany przez wnioskodawców świadek: M. K., w swoich zeznaniach jednoznacznie nie określił, jakiego typu odwodnienie zostało zastosowane i co rozumie pod pojęciem odwodnienia terenu, wskazany zaś przez wnioskodawców otwór nr [...] znajduje się od strony południowej przy węźle betoniarskim, a nie jak podali zainteresowani w pobliżu stóp fundamentowych projektowanej hali w związku, z czym w ocenie organu nie ma podstawy do uznania go za dokument niewiarygodny.
Podsumowując całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ wskazał, iż rozważył kwestie dotyczące rozbudowy hali produkcyjnej i jej wpływu na środowisko. Z przedłożonej bowiem charakterystyki ekologicznej wynika, że przy zachowaniu wytycznych zawartych w projekcie budowlanym przedsięwzięcie nie wpłynie na stan otoczenia. Nadto podkreślił, że w wyniku przeprowadzonych obliczeń nie stwierdzono przekroczenia obowiązujących norm czystości powietrza, poziomu hałasu, zasięgu wibracji, który jest ograniczony tylko do terenu inwestycji.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli: I. G. (C.), M. D., A. K., J.. K. (L.), B. i W. D., E. i J. R., A. T., A. Ł., A. C., T. i E. R., Z. B.. Odwołujący zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7 – 10, art. 28, art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a. Wskazując na przepis art. 28 K.p.a. oraz art. 5 i 28 Prawa budowlanego nie zgodzili się z ustaleniem dokonanym przez organ, w zakresie pominięcia ich jako strony postępowania. Podnieśli, iż ochrona ich interesów wymagała, aby zostali powiadomieni o toczącym się postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego na działce sąsiedniej.
Nadto zarzucili, iż brak uznania ich, właścicieli działek graniczących z A. oraz właścicieli działek, na które oddziaływuje hałas, emisja spalin, zapylenie, za stronę postępowania, spowodował naruszenie przez organ art. 7,8,9,10, 28 K.p.a. oraz art. 5 i 28 Prawa budowlanego. Nie zgodzili się z argumentacją organu, iż w związku z tym, że w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu poprzedzającej decyzję o pozwoleniu na budowę stroną postępowania był jedynie inwestor, zostali oni pominięci przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odwołujący podnieśli, iż organ nie przeprowadził również zawnioskowanej przez nich wizji lokalnej oraz nie wziął pod uwagę dokumentacji przedstawionej przez strony na płycie DVD, która świadczy o oddziaływaniu produkcji z rozbudowanej hali na działki sąsiednie. Argumentowali, iż produkcja, jaką zaplanował inwestor jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, w którym wskazane zostało, iż od strony zabudowy mieszkaniowej działalność powinna być prowadzona w sposób nieuciążliwy i nie może wykraczać poza teren działki nr A. k.m. [...], gdy tymczasem działalność inwestora należy do bardzo uciążliwych i wskutek jej poszerzenia wykracza poza jego teren. Zarzucili także zapadłej decyzji rażące naruszenie przepisów prawa ochrony środowiska w zakresie oddziaływania na ich posesje poprzez emisję hałasu i spalin oraz zapylania. W szczególności wskazali, że w związku z rozbudową hali i poszerzeniem produkcji inwestor nie zastosował żadnej ochrony przeciwko emisji hałasu na działki sąsiadujące.
Nadto wytknęli organowi, iż wbrew zawartym w decyzji twierdzeniom, że rozbudowa hali wykorzystywana jest wyłącznie jako miejsce dojrzewania wyprodukowanych rur i studzienek, zarówno w projekcie budowlanym (str.
15) widnieje zapis, o tym iż "planuje się w części II prowadzić dotychczasową produkcję tzn. rury i studnie" jak również w przedstawionym przez inwestora opracowaniu w punkcie 3.2.2. "Stan projektowy" wskazane zostało, iż "dodatkowo zaplanowano także przeniesienie produkcji części dolnych studni żelbetonowych z części III hali (...)". Wreszcie nie zgodzili się z tym, że zawarte w decyzji stwierdzenia Starosty Kluczborskiego zostały podjęte bez przeprowadzenia rzetelnej analizy podstaw prawnych, z naruszeniem ich interesu prawnego, pomijając sprawę ochrony własności i uprawnień, osób trzecich, o których mowa w art. 5 Prawa budowlanego. Odnosząc się do przedstawionego przez inwestora opracowania zarzucili, iż zawiera ono wiele nieścisłości, a dokonana w nim ocena jest teoretyczna i nie ma nic wspólnego z realiami odbywającego się na co dzień procesu produkcji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda Opolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania przed organem I instancji oraz wskazał, że ustalając strony postępowania w przedmiotowej sprawie należało wziąć pod uwagę przepis art. 28 K.p.a. oraz art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kwestionowanej decyzji ([...]). Odnosząc treść w/w przepisów do przedmiotu niniejszej sprawy Wojewoda wywodził, że w związku z tym, iż kwestionowane pozwolenie na budowę obejmuje jedynie rozbudowę hali produkcyjnej nr II, która zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy charakterystyką inwestycji i opisem technicznym została zaprojektowana jako dojrzewalnia wyrobów gotowych (rur, kręgów i studzienek betonowych) oraz przeznaczona została na przygotowanie zbrojenia, a z projektu budowlanego nie wynika, aby w hali odbywała się w niej produkcja, przedmiotowa inwestycja nie narusza uzasadnionego interesu prawnego wnioskujących o wznowienie postępowania.
Nadto Wojewoda stwierdził, iż przedmiotowa hala jest łącznikiem pomiędzy halą nr I i III, (w których jedynie odbywa się produkcja) w związku z czym nie będzie zwiększać oddziaływania na tereny sąsiednie. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, iż z treści wniosku o wznowienie postępowania wynika, że istnieje interes faktyczny wnioskodawców w żądaniu uchylenia kwestionowanego pozwolenia na budowę, jednakże interes ten nie jest interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a. Z posiadanych, bowiem przez organ dokumentów nie wynikają żadne prawa lub obowiązki wnioskujących związane z przedmiotową inwestycją, których występowanie stanowi warunek istnienia interesu prawnego.
Nadto organ ten zaznaczył, że wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego w omawianej sprawie, ani przepisu prawa, z którego interes taki by wynikał. Stąd brak jest podstaw do uznania, że decyzja Starosty Kluczborskiego z dnia [...], nr [...] o pozwoleniu na budowę dotyczy interesu prawnego lub obowiązku wnioskujących o pozwolenie na rozbudowę hali produkcyjnej o wznowienie postępowaniu. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ stwierdził, iż w związku z tym, że produkcja odbywała się również przed wydaniem kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę w pomieszczeniach (halach I i III), brak jest podstaw do uznania, iż ewentualne uciążliwości wynikające z prowadzonej przez inwestora działalności są efektem zrealizowania inwestycji objętej decyzją ostateczną z dnia [...]
Z treścią powyższego rozstrzygnięcia nie zgodzili się: I. G., J.. K. reprezentowana przez I. G., M. D., B. i W. D., E. i J. R., A. Ł., reprezentowana przez I. G., A. T., Z. B., T. i E. R., S. M., reprezentowana przez K. Z. W wywiedzionej skardze wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wstrzymanie jej wykonania. Decyzji zarzucili naruszenie: art. 28 K.p.a poprzez błędne przyjęcie, iż inwestycja spółki A. nie wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu pobliskich terenów, a tym samym nie wpływa na prawa i obowiązki skarżących; art. 7 – 10 K.p.a. poprzez podjęcie zaskarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, bez należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, bez zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania; art. 75 § 1 K.p.a. poprzez niedopuszczenie przedstawianych przez skarżących dowodów, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie były sprzeczne z prawem, art. 80 K.p.a. poprzez niezbadanie całego materiału dowodowego w sprawie i błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazali istnienia interesu prawnego związanego z przedmiotową inwestycją, art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez nie wznowienie postępowania pomimo, iż skarżący, jako strona bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu; art.156 § 1 pkt 2 i 7 poprzez stwierdzenie nieważności decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo, iż została ona wydana w postępowaniu bez udziału właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że oddziaływanie kwestionowanej inwestycji w postaci produkcji emisji hałasu, zapylenia spalin ponad przeciętną miarę na ich własność daje im podstawę do bycia stroną postępowania, a to z uwagi na naruszenie ich interesu prawnego. W ocenie skarżących nie budzi, bowiem żadnych wątpliwości, że interes prawny ma w tym postępowaniu podmiot, który wykaże prawa rzeczowe do gruntu, a wiec właściciele, współwłaściciele bądź tez użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadującej z działką, na której ma być wznoszony obiekt budowlany. Ochrona zaś tego interesu wymaga, aby podmioty te były powiadamiane o toczącym się postępowaniu, zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego na działce sąsiedniej.
Wobec powyższego skarżący wskazali, iż swój interes prawny wywodzą z prawa własności nieruchomości, który został naruszony przez inwestora co wynika z: ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska - art. 6, 76 ust. 2 i 3, 112, 141, 143 ust. 5 i 8, 144 ust. 2 oraz 180 ust. 4; ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 6 ust. 2 pkt 2; uchwały nr X/89/03 Rady Miejskiej w K. w sprawie planowania i zagospodarowania przestrzennego odnoszącej się do działki nr A. k.m. - § 12 ust 10 pkt 3 lit. f; decyzji starosty Kluczborskiego z dnia 9 czerwca 2006 r. na emitowanie hałasu do środowiska z instalacji zlokalizowanej na działce nr A.; rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagań w zakresie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji - załącznika nr 8, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r.) § 206 ust. 2, § 323 ust. 1, § 324, § 327 ust. 1 i 4; norm: PN-N-01307 – dopuszczalne wartości hałasu w środowisku pracy, PN-83/B-02154, 01 – 07 akustyka budowlana Ochrona i pomiary hałasu oraz izolacyjność przegród.
Brak zatem uznania właścicieli działek graniczących z A. oraz właścicieli działek, na które oddziaływuje hałas, emisja spalin, zapylenie, za stronę postępowania, spowodował naruszenie przez organy obu instancji art. 7,8,9,10, 28 K.p.a. oraz art. 5 i 28 Prawa budowlanego. Nadto nie zgodzili się z twierdzeniami organów, że rozbudowa hali wykorzystywana jest wyłącznie jako miejsce dojrzewania wyprodukowanych rur i studzienek, wskazując na zapis projektu budowlanego (str. 15), iż "planuje się w części II prowadzić dotychczasową produkcję tzn. rury i studnie" oraz punktu 3.2.2. "Stan projektowy" opracowania: "Wpływ rozbudowy hali na środowisko i jego wykorzystanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie", iż "dodatkowo zaplanowano także przeniesienie produkcji części dolnych studni żelbetonowych z części III hali (....)".
Jednocześnie zakwestionowali, twierdzenia obu organów w zakresie nie odbywania się procesu produkcji w rozbudowanej hali nr II, objętej kwestionowanym pozwoleniem na budowę podnosząc, iż produkcja taka rozpoczyna się już od godziny 5.00 każdego rana i trwa także w porze obowiązywania ciszy nocnej. Skarżący nie zgodzili się również z przyjętymi w w/w opracowaniu pomiarami hałasu wskazując, iż dokonane zostały one w sposób teoretyczny przy błędnym założeniu, że produkcja w hali odbywa się przy drzwiach zamkniętych, gdy w rzeczywistości jej proces odbywa się przy drzwiach otwartych. Jako fikcję określili, także obowiązek inwestora w postaci zraszania placu oraz jego systematycznego sprzątania, wskazując, iż hali tej nikt nie zrasza, a wózki spalinowe emitują trujące spaliny i wzniecają tumany kurzu. Podkreślając związane z rzeczywistą produkcją uciążliwości, skarżący podnieśli, iż pozostaje ona niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do postawionego w uzasadnieniu twierdzenia Wojewody dotyczącego, trwającej przed wydaniem kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę produkcji, skarżący wskazali, iż produkcja ta miała wówczas całkowicie inny charakter, przede wszystkim w tamtym okresie produkowano jedynie rury, a sama produkcja elementów studni, która jest najbardziej uciążliwa, odbywała się w bardzo ograniczonym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę: I. G., M. D., B. D., W. D., A. Ł., A. T., Z. B., T. R., E. R., S. M..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż Sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Poza tym, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.,Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), a także innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Dokonując pod tym kątem oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego.
Przedmiotem rozpoznania stanowi zaskarżona decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Kluczborskiego z dnia [...] o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej Starosty Kluczborskiego z dnia [...], nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. S.A. pozwolenia na rozbudowę hali produkcyjnej w K., na działce nr A., k.m. [...]. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach niniejszej sprawy, kontrola legalności decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja wydana w trybie wznowieniowym nie odpowiada przepisom prawa.
Na wstępie zauważyć należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszeniem decyzji ostatecznych, jaką jest w niniejszej sprawie decyzja Starosty Kluczborskiego z dnia [...], nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca A. S.A. pozwolenia na rozbudowę hali produkcyjnej w K., na działce nr A., k.m. [...].
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej K.p.a.) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 K.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej.
Granice wznowionego postępowania wyznaczone są zakresem sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie ostatecznej decyzji (postanowienia) podlegającej weryfikacji. Wszczęcie tego postępowania następuje w drodze postanowienia, przy czym wznowienie postępowania z powodu braku udziału strony bez jej winy w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), które dopuszczalne jest jedynie na żądanie strony, następuje niezależnie od tego, czy naruszenie to miało wpływ na treść decyzji, czy też nie. Celem postępowania wznowieniowego jest natomiast stwierdzenie wystąpienia bądź nie przesłanek wznowienia postępowania i następnie w razie pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny – przeprowadzenie postępowania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji. Jak stanowi bowiem art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Po wznowieniu postępowania organ dokonuje, zatem najpierw ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie postępowania przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Stwierdzenie w pierwszym etapie, braku ustawowych przesłanek wznowienia wyłącza dopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Jak stanowi bowiem art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a. W tym przypadku nie dochodzi więc do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.
W niniejszej sprawie postępowanie wznowieniowe dotyczące ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę wszczęte zostało na wniosek skarżących, którzy jako przesłankę wznowienia podnieśli okoliczność, iż bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu jako jego strona. Wobec stwierdzonej dopuszczalności weryfikacji decyzji we wnioskowanym trybie, za prawidłowe uznać zatem należy dokonanie w niniejszej sprawie wznowienia postępowania. Jednocześnie stwierdzić przyjdzie, iż wobec podniesienia we wniosku jako przesłanki wznowienia okoliczności z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., we wznowionym postępowaniu w pierwszej kolejności zasadnicze znaczenie miało ustalenie czy skarżący winni być stroną postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na rozbudowę hali produkcyjnej w K., na działce nr A., k.m. [...]. znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością skarżących, a tym samym określenie, czy w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Stosownie do tego, podkreślić należy, że organy procedujące w przedmiotowej sprawie zobowiązane były do przeprowadzenia w tym zakresie wnikliwego postępowania wyjaśniającego i ustalenie w sposób odpowiadający zasadom postępowania administracyjnego, czy skarżący legitymują się interesem prawnym czy też nie, a tym samym czy winni być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na rozbudowę hali produkcyjnej w K., na działce nr A., k.m. [...].
Zgodnie, bowiem z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie tylko wówczas, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Powyższe oznacza, iż tylko i wyłącznie podmiot legitymujący się przymiotem strony uprawniony jest do wniesienia żądania wznowienia postępowania w sprawie.
W tym miejscu przypomnieć należy, że w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia postępowania jest orzekanie według stanu prawnego i faktycznego z dnia zakończenia wznowionego postępowania. Regułą jest jednocześnie, że ustalenie, co do istnienia podstawy wznowieniowej odbywa się na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji (rozstrzygnięcia) objętej postępowaniem wznowieniowym, natomiast orzekanie, co do istoty sprawy następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny, który obowiązuje w dacie orzekania (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 1984 r., sygn. akt I SA 86/84; ONSA 1984/1/59 wraz z glosą aprobującą J.Borkowskiego; OSPiKA 1985, nr 5, z. 95). Przenosząc powyższe na grunt niniejszego postępowania stwierdzić należy, że organ zobowiązany był ocenić przymiot strony w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji Starosty Kluczborskiego z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia i udzielenia pozwolenia na budowę.
Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U z 2010 r., Nr 243, poz. 1623; zwanej dalej ustawą) do dnia 11 lipca 2003 r. nie określały stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Dopiero dokonana zmiana art. 28 ustawy (Dz.U. 2003, Nr 80, poz. 718) poprzez dodanie m.in. ustępu 2 stanowiącego, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu zmieniła ten stan.
W poprzednio obowiązującym stanie prawnym interes prawny m.in. właścicieli nieruchomości graniczących z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja wyprowadzany był z art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym do [...] oraz art. 28 K.p.a. Zgodnie z przepisem art. 28 K.p.a. przymiot strony przysługuje każdemu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Treścią pojęcia interesu prawnego jest publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym poprzez uprawnienie do żądania orzeczenia o nich przez wydanie decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego reprezentowany jest jednolity pogląd, że art. 28 K.p.a. ma również zastosowanie w postępowaniach prowadzonych w trybach nadzwyczajnych.
Dodatkowo wskazano, że stroną takiego postępowania jest nie tylko podmiot występujący jako strona w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym oraz skutki stwierdzenia nieważności (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 12.01.1994r. II SA 2164/92, oraz z 15.09.2000r.IV SA 2328/99 nie publ.). W orzecznictwie dominuje również pogląd, że podstawę interesu prawnego stanowi przepis prawa materialnego, przy czym szczególną cechą tego interesu jest bezpośredniość między sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny (tak m.in. wyrok NSA z 8.10.1987r. IV SA498/87, GAP 1988, Nr 16). Na gruncie wykładni przepisu art. 28 K.p.a. wskazuje się zatem, że stroną będzie osoba fizyczna lub prawna lub też jednostka organizacyjna, która na podstawie obowiązującego prawa może, czy też powinna uzyskać konkretne korzyści, albo może bądź powinna być obarczona powinnością konkretnego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem skonkretyzowanym w indywidualnej decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej.
Interesowi prawnemu strony przeciwstawić należy interes faktyczny, który zachodzi w sytuacji, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże brak jest normy prawnej mającej stanowić podstawę skierowania żądania wydania przez organ administracji publicznej decyzji administracyjnej ustalającej prawo lub obowiązek takiego podmiotu lub podjęcia przez ten organ określonej czynności. Przymiot strony ma, zatem ta osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub, w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Jedną, bowiem z podstawowych zasad Prawa budowlanego było i jest to, że obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.).
Art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego stanowił, że obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.
Ustęp zaś 2 przewiduje, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w ust. 1 pkt 6, obejmuje w szczególności zapewnienie dostępu do drogi publicznej (pkt 1), ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności oraz dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (pkt 2), a także ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie (pkt 3), jak i ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby (pkt 4).
Przypomnieć w tym miejscu należy, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Tak rozumiany interes prawny ma niewątpliwie właściciel działki występujący o pozwolenie na budowę. Nie budzi też żadnej wątpliwości, że mają go właściciele działek sąsiednich i że wynika on w tym przypadku z normy art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.). Przywołany przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego w zestawieniu z przepisem art. 5 ust. 2 tego Prawa zapewnia ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich w szerokim zakresie i to zarówno przedmiotowym, jak i podmiotowym (por. wyrok NSA z dnia 8 września 1998 r.; sygn. akt IV SA 170/97; Lex 43797).
Mając, zatem powyższe na uwadze stwierdzić należy, że bez wątpienia, do grona "osób trzecich" w rozumieniu ustawy Prawo budowlane należeli właściciele działek graniczących z działką, na której ma być wznoszony obiekt budowlany. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich wymagała więc, aby osoby te były powiadomione o toczącym się postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego na sąsiedniej działce. Celem tego było umożliwienie "osobom trzecim" wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli uważają, że sprawa dotyczy również ich "uzasadnionych interesów". W wyroku z dnia 8 marca 2005 r. NSA stwierdził, wprost, że właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 Kodeksu cywilnego do uczestniczenia jako strona (art. 28 K.p.a.) w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości, że będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości (por. OSK 682/04; Lex 176144;).
Podobnie wypowiedział się w wyroku z dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt IV SA 6/00 (Lex 80656), gdzie wyraził pogląd, że przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje (poza inwestorem) także i przede wszystkim właścicielom nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę. Zatem "osoby trzecie", uprawnione były do żądania, zarówno od inwestora, jak i od organu udzielającego pozwolenia na budowę, zapewnienia im ochrony uzasadnionych interesów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego. Ponieważ także status strony "osób trzecich" w postępowaniu administracyjnym musi mieć oparcie w prawie materialnym, to oprócz powołanego art. 5 Prawa budowlanego musiało on wynikać z tytułu prawnego tych osób do nieruchomości sąsiedniej i w stosunku do skarżących wynikało ono z prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr ewid. [...] k.m. [...], obręb K., która bezpośrednio graniczy z działką inwestora.
W świetle powyższego niemożliwym jest zaakceptowanie i uznanie za zgodny z prawem stanowiska zajętego przez organ odwoławczy, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę, które toczyło się na podstawie przepisów obowiązujących na dzień [...] i z tego względu zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu.
Na gruncie niniejszej sprawy legitymację skarżących (E i J. R.) ocenić należało w oparciu o art. 28 K.p.a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do [...] (data wydania decyzji o pozwoleniu na budowę).
Przypomnieć trzeba, iż w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności badaniu podlegała podmiotowość wnioskodawców, w tym zaś zakresie w celu ustalenia podmiotów postępowania zakończonego wydaniem weryfikowanej decyzji, organ obowiązany był uwzględnić okoliczności, które miały wpływ na dokonywane w tej materii ustalenia w chwili wydania decyzji objętej wznowieniem. Wznowienie postępowania miało na celu, bowiem zbadanie, czy w tym zakresie zakończone już postępowania przeprowadzone zostało wadliwie, tj. naruszało obowiązujące wówczas przepisy w zakresie okoliczności stanowiących przesłankę wznowienia.
Zatem w przedmiotowej sprawie niezbędnym było ustalenie i danie temu wyrazu w sposób jednoznaczny w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, czy skarżący legitymują się przymiotem strony, a w szczególności czy legitymują się interesem prawnym, czy też tylko faktycznym oraz czy ten interes prawny uległ naruszeniu poprzez wydane pozwolenie na rozbudowę hali produkcyjnej w K., na działce nr A., k.m. [...]. na terenie inwestora, które to pozwolenie mogłoby godzić w ich prawa, czy chronione interesy. Powyższe nie znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, pomimo obszernego materiału dowodowego, i z tego względu również i ta decyzja podlegała uchyleniu.
Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do zastępowania organów administracji i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego. Decyzja ta nie zawiera także analizy złożonego projektu pod kątem przepisów wynikających z art. 32 do 35 ustawy, a tym samym niemożliwym jest dokonanie oceny czy złożony projekt odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa, w tym i warunków technicznych, czy też planu zagospodarowania przestrzennego.
Ustalenie, że skarżący posiadali przymiot strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę obligował organy administracji do przejścia do drugiego etapu postępowania wznowieniowego i merytorycznej oraz formalnej oceny złożonego przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę według stanu prawnego i faktycznego z dnia zakończenia wznowionego postępowania. Organy, zatem zobowiązane były zastosować przepisy art. 32 do 35 ustawy oraz przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690) i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.
Odrzucenie skargi wniesionej przez J. K. znajdowało oparcie w art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. Skarżąca, bowiem pomimo prawidłowego wezwania do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi nie uiściła go i tym samym złożona skarga podlegała odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 P.p.s.a.