Uzasadnienie
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 lipca 2017 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu przez skarżącą M. K. do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Nyskiego z dnia 29 marca 2017 r., nr [...], w sprawie zatrzymania prawa jazdy kat. B ze względu na nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego.
Zaskarżone postanowienie organ wydał na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r. poz. 1257, z późn. zm. - dalej: K.p.a.)
Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 29 marca 2017 r. Starosta Nyski orzekł na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 978, z późn. zm.) o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącej ze względu na nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.
Przedmiotowa decyzja wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia została doręczona osobiście skarżącej w dniu 31 marca 2017 r., o czym świadczą data i podpis strony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Pismem datowanym na dzień 13 kwietnia 2017 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 18 kwietnia 2017 r., skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji.
W omówionym na wstępie postanowieniu po zrelacjonowaniu stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy dostrzegł że decyzja Starosty zawierała pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia odwołania oraz o trybie i terminie złożenia tego środka zaskarżenia. Następnie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z przepisem art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wskazało, że termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji rozpoczął, zatem bieg w następnym dniu, po dniu jej doręczenia, czyli 1 kwietnia 2017 r. i upłynął w dniu 14 kwietnia 2017 r. Tymczasem, odwołanie z dnia 13 kwietnia 2017 r. od ww. decyzji zostało złożone za pośrednictwem poczty, w dniu 18 kwietnia 2017 r., zatem termin do wniesienia odwołania od decyzji został zatem przekroczony.
Wobec tego Kolegium na zasadzie art. 134 K.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreśliło, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zauważyło też, że w związku ze stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania sprawa nie mogła zostać rozpatrzona merytorycznie przez organ odwoławczy, albowiem art. 134 K.p.a. ma charakter bezwarunkowy, w tym znaczeniu, że stwierdzenie uchybienia terminowi zobowiązuje organ do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie odwołania.
W skardze skarżąca powieliła argumenty mające przemawiać przeciwko zatrzymaniu jej prawa jazdy i skierowaniu na badanie lekarskie. W żaden sposób natomiast nie odniosła się do faktu złożenia odwołania z uchybieniem terminu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.- dalej: P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zaś art. 135 P.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte zgodnie z wymogami prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane na podstawie art. 134 K.p.a., w którym stwierdzono, że odwołanie skarżącej od decyzji Starosty z dnia 13 marca 2017 r. o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącej, zostało złożone z uchybieniem terminu, którym mowa w art. 129 § 2 K.p.a.
Wskazać należy, że stosownie do treści art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to jest ostateczne. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 Działu II K.p.a. zostanie ono złożone, po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a., terminu, tj. czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu już stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy nastąpiło uchybienie terminowi, to - gdy strona nie zwróci się z prośbą (wniosek) o przywrócenie terminu - organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 K.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Termin określony w art. 129 § 2 K.p.a. jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania podjęte przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne.
Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 K.p.a. zamyka postępowanie odwoławcze. Jednocześnie konsekwencją wniesienia odwołania po upływie 14-dniowego terminu, zgodnie z art. 134 K.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por.: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 952/16, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przyjdzie jeszcze raz dostrzec, że fakt zaistnienia okoliczności uchybienia terminu wiąże organ administracji, co jednoznacznie wynika z treści bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 134 K.p.a., chyba że strona domaga się przywrócenia terminu stosownie do art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., i wniosek ten zostanie uwzględniony. Termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. Trafnie Kolegium zauważyło, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej wystąpienia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania, lecz ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 134/16, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie bezspornie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 31 marca 2017 r. Przesyłka została odebrana osobiście przez skarżącą, o czym świadczy podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Należy zaznaczyć, że doręczenie pisma zostało dokonane skutecznie, zgodnie z przepisami K.p.a. Termin do wniesienia odwołania mijał, więc w dniu 14 kwietnia 2017 r., podczas gdy odwołanie złożone zostało w dniu 18 kwietnia 2017 r., a więc z czterodniowym uchybieniem terminu.
W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu prawidłowo uznało, że odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu. Poza tym w skardze do Sądu skarżąca nie zakwestionowała legalności tego rozstrzygnięcia.
Podsumowując, organ odwoławczy ma obowiązek z urzędu uwzględnić upływ terminu do wniesienia odwołania, i w razie stwierdzenia tej okoliczności nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania, lecz zobowiązany jest zastosować się do dyspozycji art. 134 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.