Uzasadnienie
M. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 lipca 2017 r., nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zatrzymania prawa jazdy.
Uzasadniając wniosek podała, że jest osobą schorowaną i nie wyobraża sobie swego życia bez możliwości korzystania z samochodu. Oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m², o wartości 20.000 zł, a także zgromadzone oszczędności w wysokości 100 zł oraz samochód osobowy o wartości 1.000 zł (18-letni, zniszczony). Jedynym źródłem jej dochodu jest emerytura w wysokości 1.730 zł netto. Skarżąca wykazała także, że jest zadłużona na kwotę 3.000 zł (w ramach karty kredytowej) i spłata ją w ratach, po 130 zł miesięcznie.
Na skutek zarządzenia referendarza sądowego wzywającego skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku, M. K. nadesłała kopie wyciągów z rachunków bankowych oraz kopie kart informacyjnych z leczenia szpitalnego. W piśmie z dnia 8 stycznia 2018 r. oświadczyła także, że nigdy nie korzystała ze wsparcia pomocy społecznej, jest samotną wdową od 15 lat. Stwierdziła, że w czerwcu 2017 r. za uzyskaną kwotę pożyczki w wysokości 2.000 zł dokonała remontu samochodu. Stwierdziła, że utrzymuje specjalną dietę żywieniową i jest pod stałą opieką poradni [...] oraz [...]. Podała, że na utrzymanie samochodu ponosi wydatki w wysokości ok. 150 zł miesięcznie (ubezpieczenie, przegląd i sezonowa wymiana kół), a na koszty zakupu ubrań – ok. 100 zł. Z wyciągów bankowych wynika, że skarżąca ponosi miesięcznie wydatki mieszkaniowe w łącznej wysokości ok. 406 zł (opłata za energię, za wodę i odprowadzanie ścieków, z tytułu dzierżawy gruntu pod wiatę oraz za ogródek), a także spłaca kartę kredytową i spłaca kredyt na kwotę łączną ok. 136 zł.
Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) referendarz zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, a zatem stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w tym zakresie, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane).
Skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej, która uprawnia ją do przyznania prawa pomocy. Referendarz ocenę taką przyjął po dokonaniu analizy sytuacji przedstawionej we wniosku, a także wynikającej z dokumentów przedłożonych przez skarżącą. Referendarz uwzględnił zatem status rodzinny skarżącej, dochody oraz jej stan majątkowy i uznał o konieczności udzielenia pomocy. Za takim poglądem przemawia przede wszystkim niski dochód skarżącej uzyskiwany z tytułu emerytury, kształtujący się na poziomie 1.730 zł miesięcznie, przy 800 zł wysokości wykazanych miesięcznych wydatków mieszkaniowych. Uwzględnić przy tym należy także wydatki związane z kosztem zakupu żywności, leków, środków czystości – których skarżąca nie podała, a które przecież jest zmuszona ponosić w celu prawidłowej egzystencji. Zdaniem referendarza, który posiada wiedzę życiową co do przeciętnych, niezbędnych kosztów utrzymania mieszkańca kraju, wysokość dochodu uzyskiwana przez skarżącą, nie gwarantuje jej zaoszczędzenia środków na dodatkowe, inne cele, takie jak opłaty sądowe.
Wykazane niskie dochody, brak zgromadzonych oszczędności, a także zły stan zdrowia skarżącej wskazują na trudności z wygospodarowaniem środków z podanego tytułu, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania. Referendarz uznał zatem, ze skarżąca spełnia przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Mając na względzie wyżej przedstawione okoliczności sprawy, referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.