Uzasadnienie
Skarżący M. G. w dniu 8 grudnia 2008 r. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę, zawartą w piśmie z dnia 2 grudnia 2008 r., na Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w przedmiocie przyznania mu odszkodowania w kwocie 150000 zł za zniszczenia domu. Wniósł ponadto w piśmie z dnia 2 grudnia 2008 r. o przyznanie mu prawa pomocy w całości poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu działając na podstawie art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., zwrócił się do organu o udzielenie odpowiedzi na skargę oraz o nadesłanie akt administracyjnych. Na podstawie art. 252 § 2 P.p.s.a., stanowiącego, że wniosek o prawo pomocy obligatoryjnie składa się na urzędowym formularzu, tut. Sąd przesłał skarżącemu taki formularz w celu wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni od dnia otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Skarżący w dniu 23 grudnia 2008 r., (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) przesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczył, że chce przyznania mu prawa pomocy w całości, to jest zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że obecnie nie ma żadnych dochodów, posiada majątek w postaci domu o wielkości 280 m 2, mieszkanie o powierzchni 150 m 2, a także samochodu marki Polonez, który zakupił w styczniu 2008 r. za 500 zł, samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe.
Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu udzielił odpowiedzi na skargę pismem z dnia 15 stycznia 2009 r. Wniósł w niej o oddalenie skargi, wskazując, że przepisy art. 1 ustawy Prawo budowlane znajdują zastosowanie do działalności obejmującej sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji państwowej w tych dziedzinach, natomiast art. 83 Prawa budowlanego wskazują zakres przedmiotowy dla działań podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego. Organ II instancji podniósł, że przepisy powyższe nie mogą stanowić podstawy do naliczenia i wypłaty odszkodowania za zniszczone mienie. Stosownie do art. 417 § 1 i 4171 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Jak wynika z powyższego przepisy o charakterze cywilnoprawnym umożliwiają stronie postępowania ubieganie się o odszkodowanie za niezgodne z prawem działania. Organem właściwym do rozpatrzenia takiego żądania jest jednakże sąd powszechny, o czym skarżący został poinformowany w decyzji organu z dnia [...], dotyczącej oceny legalności części drogi dojazdowej. W tut. Sądzie zawisła sprawa ze skargi na powyższą decyzję, zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Op 547/08.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje
Skargę należało odrzucić.
Wniesiona skarga dotyczy żądania wypłaty odszkodowania za zniszczone mienie od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu.
Zgodnie z art. 3 §2 ustawy sąd orzeka w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy).
Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania spraw, które nie zostały wymienione w cyt. przepisie. W szczególności nie jest on uprawniony do rozpoznawania skarg nie należących do właściwości sądu administracyjnego.
Zasada ta obowiązuje także w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy M. G. domaga się w skardze wypłaty odszkodowania w kwocie 150000 zł od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, który nie jest właściwy w tej sprawie. Nie mieści się też w zakresie działania przedmiotowego sądów administracyjnych. Pozew bowiem o odszkodowanie za zniszczone mienie, jak to wskazano w odpowiedzi organu na skargę powinien być złożony do sądu powszechnego i opierać się na przepisach Kodeksu cywilnego.
W związku z powyższym skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jako nie należąca do właściwości sądu administracyjnego, ulega odrzuceniu.
Odnośnie złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, należy zauważyć, iż wprawdzie stosownie do art. 243 §1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, jednakże zgodnie z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy bez potrzeby analizy stanu faktycznego i prawnego jest oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 320 i nast.)
W świetle powyższego należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 P.p.s.a., a to z uwagi na brak właściwości sądów administracyjnych do rozpatrywania sprawy odszkodowania będącej przedmiotem skargi.
Z tego względu skargę, jako podlegającą odrzuceniu, należało uznać za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 P.p.s.a. również w zakresie rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko takie jest zbieżne z poglądami wyrażanymi zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym przyjęto, iż o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona, w szczególności w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych np. gdy strona nie wyczerpała toku instancji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2007r. sygn. akt II OZ 294/07; z dnia 24 stycznia 2007r. sygn. akt I OZ 35/07; z dnia 27 października 2005r. sygn. akt II FZ 652/05 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 stycznia 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 2222/06 - nie publ.), jak i w literaturze przedmiotu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz" Wyd. Zakamycze 2005, s. 596), gdzie podkreślono, iż potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (art. 58 § 1 P.p.s.a.).
Zauważyć również należy, że z uwagi na okoliczność, skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu, stosownie do art. 222 P.p.s.a. nie żądano od skarżącego uiszczenia stosownego wpisu sądowego, a tym samym nie powstał na obecnym etapie postępowania obowiązek poniesienia żadnych kosztów sądowych. Sam zaś fakt odmowy przyznania stronie prawa pomocy nie stanowi przeszkody w złożeniu stosownego wniosku, w sytuacji gdyby wobec zamiaru skorzystania przez skarżącego z przysługujących mu środków zaskarżenia, zaistniała konieczność poniesienia przezeń ewentualnych wydatków, których nie byłby on w stanie ponieść samodzielnie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 247 P.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzeczono, jak sentencji.