Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę T. R. i J. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r., Nr [...], w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza Nysy. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącym w dniu 27 marca 2017 r., co wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru przesyłki znajdującego się w aktach sprawy (k. 45 i 46 akt sąd.).
W dniu 5 kwietnia 2017 r. wpłynęły do Sądu pisma z dnia 3 kwietnia 2017 r., sporządzone osobiście przez T. R. i J. M., zatytułowane: "Skarga kasacyjna od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 69/17", w których skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości lub ewentualnie o jego unieważnienie. Jednocześnie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Pisma skarżących z dnia 3 kwietnia 2017 r. ze względu na zakwestionowanie zasadności postanowienia z dnia 20 marca 2017 r., uznano za skargi kasacyjne na to postanowienie.
Na skutek rozpoznania wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 11 kwietnia 2017 r. ustanowiono skarżącej radcę prawnego z urzędu i zwolniono ją od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 26 kwietnia 2017 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu poinformowała, że pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej wyznaczono radcę prawnego P. S. Postanowieniem z dnia 16 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił sporządzone osobiście skargi kasacyjne T. R. i J. M., uznając je za niedopuszczalne.
Następnie, w dniu 7 czerwca 2017 r. (data nadania pisma) pełnomocnik J. M. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 maja 2017 r., a w odrębnym piśmie - z dnia 10 czerwca 2017 r., nadanym w dniu 12 czerwca 2017 r. - złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tut. Sądu z dnia 20 marca 2017 r.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika skarżącej, postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1242/17, uchylił postanowienie tut. Sądu z dnia 16 maja 2017 r. w zakresie dotyczącym odrzucenia skargi kasacyjnej wniesionej osobiście przez J. M. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, NSA zgodził się z wyrażonym w zażaleniu stanowiskiem, wedle którego odrzucenie skargi kasacyjnej J. M. nastąpiło przedwcześnie. W sytuacji bowiem, gdy skarżąca miała ustanowionego postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r. pełnomocnika z urzędu, to "odrzucenie skargi kasacyjnej mogło nastąpić do dnia upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej liczonego ponownie od chwili zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu i ewentualnego braku podjęcia przez niego w imieniu strony działań naprawczych poprzez podpisanie złożonej samodzielnie przez skarżącą skargi kasacyjnej".
Pełnomocnik z urzędu odebrał postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2017 r. w dniu 13 września 2017 r. i do dnia wydania niniejszego postanowienia nie podjął wskazanych przez NSA działań naprawczych w celu uzupełnienia braku skargi kasacyjnej wniesionej osobiście przez J. M., poprzez jej podpisanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez J. M. podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę tę może wnieść zarówno strona, jak i prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 173 § 2 P.p.s.a.).
Możliwość osobistego wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę postępowania została jednak ograniczona brzmieniem art. 175 § 1 P.p.s.a. Przepis ten wprowadza tzw. przymus adwokacko-radcowski, co oznacza, że podmiotami uprawnionymi do sporządzania skargi kasacyjnej są adwokat i radca prawny, a także - po myśli § 2 art. 175 P.p.s.a. - inne wskazane ustawą osoby, czyli sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem. Omawianego przymusu adwokacko-radcowskiego nie stosuje się także gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Z kolei, z mocy § 3 art. 175 P.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona przez doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, jak również przez rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej.
W treści skargi kasacyjnej J. M. nie wskazała, aby należała do określonego w przytoczonym powyżej przepisie kręgu podmiotów. Nie wynika to również z akt administracyjnych i sądowych sprawy. W tym miejscu odnotować należy trafne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wedle którego skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu wniesienia jej z naruszeniem art. 175 P.p.s.a., bez wzywania do usunięcia braków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2004 r., FSK 3/04, dostępne: System Informacji Prawnej LEX nr 83280).
Ustanowiony dla J. M. pełnomocnik z urzędu, pomimo wniesionego zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 16 maja 2017 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej osobiście przez skarżącą, nie uzupełnił braku tej skargi poprzez jej podpisanie. W aktach sprawy znajduje się natomiast opinia pełnomocnika z dnia 10 czerwca 2017 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tut. Sądu z dnia 20 marca 2017 r.
W świetle powyższego stwierdzić przyjdzie, że w rozpoznawanej sprawie sporządzenie skargi kasacyjnej osobiście przez skarżącą i niepodpisanie jej przez pełnomocnika z urzędu, skutkować musi uznaniem jej za niedopuszczalną, a w konsekwencji podlegającą odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 178 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Jak wskazano już wcześniej, w niniejszej sprawie wystąpił jeden z przypadków określonych tym przepisem, tj. niedopuszczalność skargi kasacyjnej z "innych przyczyn".
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 178 P.p.s.a.