Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania D. F., utrzymało w mocy decyzję burmistrza [...] i Gminy K. z dnia [...] maja 2021 r., [...], którą ustalono wobec odwołującego się jako wcześniejszego właściciela działki [...], obręb K., gmina K. (powierzchnia 5,5868 ha), jednorazowej opłaty w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem wymienionej nieruchomości.
Pismem z dnia [...] marca 2022 r. D. F. wniósł skargę na powyższą decyzję Kolegium domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania.
Niezależnie od powyższych żądań D. F. zwrócił się także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W motywach wniosku wyjaśnił, że niebezpieczeństwo znacznej szkody, o którym mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") może być łączone z realnym zagrożeniem dla aktualnej sytuacji ekonomicznej osoby.
Przenosząc powyższe na realia sprawy skarżący wywodził, że nałożona na niego opłata jest znaczna, a żeby ją uiścić zmuszony byłby on do zadłużenia się w instytucjach finansowych, to z kolei rodziłoby koszty kredytowe, których poniesienie byłoby nieodwracalne. Nie zmieniłby tego nawet zwrot nałożonej na niego opłaty przez gminę (jeżeli w przyszłości okazałoby się, że decyzja byłaby uchylona – uw. Sądu).
Na marginesie skarżący dodał, że w jego ocenie w sprawie sporządzony operat jest wadliwy, a nałożona opłata za wysoka. To także przemawiałoby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawiera usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu skargi sądowi, sąd ten może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, w tym aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warto zauważyć, iż okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności podlegają ocenie Sądu, jednakże stosownie do powołanego art. 61 § 1 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu (tu: decyzji) lub czynności może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2006 r., II OZ 76/06, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez skarżącego okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do zdarzeń, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i czyniły wstrzymanie wykonania uzasadnione. Należy zauważyć, iż w art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiona z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji ekonomicznej (gospodarczej) strony postępowania administracyjnego. Przy czym, w obu przypadkach chodzi o zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt I GZ 1/06 i z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie D. F., krótko, aczkolwiek przekonująco uprawdopodobnił wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody a zarazem nieodwracalnych skutków, do których mogłoby dojść w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji.
D. F. jest osobą, która – jak wynika ze znajdującego się w aktach aktu notarialnego – sprzedała nieruchomość jako osoba prywatna, nie jako przedsiębiorca. Uzyskał on wprawdzie za nią znaczący przychód w wysokości 2,9 mln. zł, jednakże miało to miejsce w grudniu 2020 r. i nie ma powodów, żeby zaprzeczyć, iż uzyskane środki mogły zostać do dziś przekazane, wydatkowane albo zainwestowane. Sąd w każdym razie dał wiarę skarżącemu, który podnosi, że obecnie natychmiastowa zapłata nałożonej na niego kwoty opłaty w wysokości [...] zł wiąże się z koniecznością zaciągnięcia kredytu.
Skarżący ma wobec tego rację twierdząc, że podpisał umowę kredytową poniósłby znaczne wydatki oraz został obciążony kosztami tego rodzaju operacji. Gdyby w późniejszym czasie miało dojść do uchylenia decyzji nakładającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (Sąd oczywiście w niniejszym postanowieniu tego nie przesądza – jest to założenie czysto hipotetyczne), to faktycznie koszty kredytu nie mogłyby być zwrócone.
Z wymienionych wyżej powodów Sąd uznał obowiązek uiszczenia nałożonej na D. F. opłaty, gdyby został wykonany przed zakończeniem postępowania sądowego, może wiec spowodować niebezpieczeństwo znacznej szkody jak też nieodwracalne skutki, które wyrażałyby się w utracie środków poniesionych na pokrycie zobowiązania kredytowego.
Na marginesie Sąd chciałby dodać, że wydając niniejsze postanowienie miał świadomość, iż w orzecznictwie sądowym rzadko kiedy uznaje się, że wynikające z decyzji administracyjnej zobowiązanie finansowe może prowadzić do niebezpieczeństwa znacznej szkody, a już tym bardziej do trudnych do odwrócenia skutków (uchylenie decyzji przez sąd powoduje wszakże zwrot uiszczonych kwot od organu). Nie jest to jednak stanowisko, od którego nie występują wyjątki. W niniejszej sprawie wystąpiła właśnie taka szczególna sytuacja, która uzasadnia przyznanie skarżącemu ochrony tymczasowej. Chodzi bowiem o znaczną kwotę opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, nałożoną na osobę prywatną, a Sąd nie ma powodów, aby nie dać wiary skarżącemu, iż ten w celu wykonania decyzji musiałby zawrzeć umowę kredytową.
Z tych powodów Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.