Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 maja 2008r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówiła E. S. przyznania prawa pomocy, stwierdzając, że prawo pomocy nie może być przyznane, gdy postępowanie w sprawie zostało zakończone.
Od powyższego postanowienia sprzeciw wniosła E. S., przedstawiając w uzasadnieniu swoją sytuację materialną.
Wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu – na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) - postanowienie z 8 maja 2008r. utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. A contrario nie można przyznać prawa pomocy stronie, która złożyła wniosek po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie.
Zważyć należy, iż prawo pomocy, polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, ma na celu umożliwienie stronie dochodzenia swoich praw w procesie toczącym się, jak też realizację zasady czynnego udziału strony w procesie, gdy jej sytuacja finansowa nie pozwala w pełni skorzystać z przysługujących uprawnień. Dlatego powołany przepis wyłącza możliwość skutecznego złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub zwolnienie od kosztów sądowych po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia kończącego postępowanie.
W niniejszej sprawie postępowanie zakończyło się wyrokiem z dnia 4 września 2007r., który uprawomocnił się z dniem 6 listopada 2007r. (k. 102 I tomu akt sądowych). Skarżąca E. S. wniosła zaś o przyznanie prawa pomocy w dniu 1 kwietnia 2008r., a więc niespełna pięć miesięcy od zakończenia postępowania.
Mając powyższe na względzie oraz treść art. 243 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. wniosek skarżącej należało uznać za bezprzedmiotowy i w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postępowanie z wniosku z dnia 1 kwietnia 2008r. umorzyć (por. postanowienie NSA z 14 kwietnia 2005r., sygn. akt I OZ 241/05, niepubl.).
/-/ B. Drzazga