Uzasadnienie
W załatwieniu wniosku K. i Z. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...], postanowieniem referendarza sądowego WSA w Rzeszowie z dnia 2 sierpnia 2011 r. zwolniono ich od kosztów sądowych ponad kwotę 150 zł. Wyrokiem tegoż Sądu z dnia 19 stycznia 2012 r. wniesiona przez nich skarga została oddalona.
Po sporządzeniu i doręczeniu stronom wnioskującym uzasadnienia tego wyroku, ponownym wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF K. K. i Z. K. zwrócili się o ustanowienie dla nich adwokata wskazując na już poniesione przez nich związane z przedmiotową sprawą bardzo duże wydatki oraz brak środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Wskazali przy tym na swój podeszły wiek i zły stan zdrowia, co wymusza na nich odpłatne korzystanie z pomocy osób trzecich.
W zawartym we wniosku oświadczeniu jako posiadany majątek wykazali dom o pow. 90 m² oraz samochód osobowy Renault Megane (rok prod. 1996), zaś jako jedyne źródło dochodów pobierane przez siebie emerytury w wysokości odpowiednio 767 i 1461 zł.brutto.
Wg złożonego przez wnioskodawców w wyniku wezwania dodatkowego oświadczenia, miesięcznie na zakup żywności przeznaczają 1000 – 1200 zł. Kolejne 900 – 1000 zł. pochłania utrzymanie domu, m.in. opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz śmieci, ubezpieczenie, podatki, leczenie, środki czystości. Koszt opału to 3 - 3,5 tys./rok, utrzymanie samochodu (wykorzystywanego tylko w niezbędnych sytuacjach, jak zakupy czy dojazdy do lekarzy) 1-1,2 tys. rocznie, pomocy świadczonej przez inne osoby – 50 zł./m-c. Ponoszone wydatki niejednokrotnie zmuszają ich do zaniechania lub odraczania w czasie wykupu recept lekarskich.
Wśród dołączonych przez skarżących do dodatkowego oświadczenia załączników znalazły się kserokopie decyzji o przyznaniu im zasiłków pielęgnacyjnych, dowodów opłat za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzenie ścieków, wywóz nieczystości, telefon, składek ubezpieczenia na życie, decyzji wymiarowej w/s podatku od nieruchomości za 2012 r., faktur za zakup leków, niezrealizowanych recept, wyciąg z rachunku bankowego z saldem na 24 lutego 2012 r. 725 zł. oraz potwierdzenia odbioru emerytur za luty 2012 r. na kwoty netto 684 i 1263 zł. (zasiłki pielęgnacyjne płatne są odrębnie na rachunek bankowy).
Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Złożenie przez skarżących wniosku o ustanowienie adwokata należy wiązać z zamiarem wniesienia przez nich od wydanego w sprawie wyroku skargi kasacyjnej, której sporządzenie objęte jest tzw. przymusem adwokackim.
Ponieważ K. K. i Z. K. zostali w sprawie zwolnieni od kosztów sądowych tylko w części, to mimo tego że zwolnienie to dotyczy większości tych kosztów, rozpoznanie wniosku o ustanowienie zastępcy prawnego także wymaga rozpatrzenia pod względem spełnienia przez nich przesłanki do przyznania częściowego prawa pomocy, a więc wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Ocena zdolności płatniczych wnioskodawców oparta na uzyskiwanych przez nich dochodach i ponoszonych wydatkach generalnie nie pozostawia wątpliwości, że wobec tylko symbolicznych możliwości partycypacji w kosztach sądowych, nie będą oni w stanie ponieść również kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru. Mimo że suma ich dochodów netto oscyluje w granicach 2250 zł. miesięcznie (łącznie z zasiłkami pielęgnacyjnymi) i nie wydaje się najniższa względem zaspokojenia niezbędnych potrzeb 2 osób, to w ich przypadku warunkowane jest to ponoszonymi stosunkowo wysokimi wydatkami wynikającymi z kosztów utrzymania siebie i domu, na których wysokość bez wątpienia niebagatelny wpływ ma ich wiek i stan zdrowia. Charakter większości tych wydatków nakazuje uznać je jako służące zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, a pozostałe niespełniające tego kryterium nawet przy ich zaniechaniu lub ograniczeniu (np. telefon - ok. 46 zł./m-c, opłacanie składek w ubezpieczeniu na życie – ok. 115 zł.). nie są na tyle znaczące, aby w krótkim okresie czasu dawały możliwość wygospodarowania wystarczających środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
Nie bez znaczenia są także sygnalizowane przez wnioskodawców trudności finansowe związane z realizacją wszystkich wypisywanych im przez lekarzy recept, nawet jeżeli problemy z tym związane mają charakter przejściowy.
W tej sytuacji trudno wymagać od skarżących, aby wobec uprzedniego uznania ich zdolności do partycypacji tylko co do niewielkiej części związanych ze sprawą kosztów sądowych, przy praktycznie niezmienionej sytuacji materialno – bytowej byli oni w stanie samodzielnie pokryć koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) celem zamierzonego wniesienia od zapadłego w sprawie wyroku skargi kasacyjnej. Powyższe skutkuje zatem uwzględnieniem złożonego wniosku i ustanowieniem dla nich w ramach prawa pomocy zastępcy prawnego w osobie adwokata. Odmienne uznanie pozbawiłoby ich możliwości skorzystania z pełni przysługujących stronom postępowania uprawnień, w tym do kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.