Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 793/10
I. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. II SA/Rz 793/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) oddalił skargę A. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie skierowania na badania psychologiczne.
Adwokat I. P., substytut adwokata T. P. wyznaczonego do reprezentowania w sprawie o sygn. II SA/Rz 793/10 skarżącego A. P., w trakcie rozprawy w dniu 12 stycznia 2011 r., wniosła o przyznanie wynagrodzenia za wykonanie nieopłaconej pomocy prawnej stronie skarżącej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W treści wniosku zapisanego w protokole z rozprawy, zostało zawarte wyraźne oświadczenie o tym, iż pomoc prawna nie została opłacona w całości jak i w części przez stronę skarżącą.
II. Wyznaczony przez organ samorządu adwokackiego adwokat ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej zwana p.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa zostały uregulowane przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348; dalej zwane rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości).
Stosownie do treści przepisu § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
- 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz
- 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata.
Stawki minimalne, o których mowa w powołanej wyżej regulacji określa natomiast § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. W niniejszej sprawie stawka minimalna wynosi 240 zł, co wynika z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, tego rozporządzenia. Praca pełnomocnika polegała na zapoznaniu się z aktami sądowymi i administracyjnymi sprawy oraz udziałem w rozprawie przed Sądem pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę nakład pracy adwokata ustanowionego z urzędu, referendarz WSA przyznaje wnioskodawcy od Skarbu Państwa kwotę 240 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie art. 250, art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Ustalona w powyższy sposób opłata podlega podwyższeniu zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości o stawkę podatku od towarów i usług, czyli o 23 % ustalonej kwoty wynagrodzenia. Stawka 23 % ma w niniejszej sprawie zastosowanie z uwagi na chwilę powstania obowiązku podatkowego, który ustawa podatkowa wiąże z chwilą wykonania usługi /art. 41 ust. 14a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.)/. W myśl tej regulacji: W przypadku czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem, która została wykonana przed dniem zmiany stawki podatku, dla której obowiązek podatkowy powstaje w dniu zmiany stawki podatku lub po tym dniu, czynność ta podlega opodatkowaniu według stawek podatku obowiązujących dla tej czynności w momencie jej wykonania. Pomoc prawna została wykonana przez adwokata na rzecz skarżącego po dniu 1 stycznia 2011 r., czyli po wejściu w życie nowych stawek podatku VAT. Wobec tego stawka 23 %, jest stawką obowiązującą w dniu orzekania o należnej adwokatowi opłacie.
Opłata skarbowa opłacona z tytułu udzielonego pełnomocnictwa substytucyjnego nie podlega zwrotowi. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, że ustanowienie dalszego pełnomocnika było konieczne do właściwego reprezentowania strony skarżącej. Stosownie do treści § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, podlegają zwrotowi wyłącznie wydatki o charakterze niezbędnym, przez które należy rozumieć koszty wywołane obiektywną potrzebą ochrony interesów prawnych strony. Ciężar wykazania owej niezbędności obciąża wnoszącego o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zob. W. Maciejko, M. Rojewski, Zarys metodyki pracy referendarza sądowego, Warszawa 2009 r., s. 269 i 268).
W opisany sposób koszty nieopłaconej pomocy prawnej zostały ustalone na łączną kwotę 295,2 zł.