Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 895/09
Skarżący J. P. do sprawy o sygn. II SA/Rz 895/09 złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Żądanie strony polega na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu radcy prawnego. Dokładne granice wniosku zostały doprecyzowane przez stronę na wezwanie referendarz sądowego wyznaczonego do rozpoznania wniosku. Sprawa o sygn. II SA/Rz 895/09 nie została zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Skarżący zobowiązany jest do uiszczenia 200 zł wpisu sądowego. Opłata w podanej kwocie jest opłatą należną z tytułu złożenia skargi sądowoadministracyjnej.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został uzasadniony następującymi względami: J. P. oraz D. P. zamieszkują w domu jednorodzinnym o pow. 100 m². Dwuosobowa rodzina utrzymuje się z kwoty renty w wysokości 1012,65 zł netto. Poza tą kwotą rodzina nie otrzymuje żadnych innych dochodów. Do wydatków niezbędnych zaliczono w szczególności: gaz 47,5 zł, ratę kredytu 316 zł, energię elektryczną 100 zł, wywóz śmieci 34,5 zł, telefon stacjonarny 50 zł, podatek o nieruchomości 37 zł, lekarstwa 20 zł, opał 200 zł. Łączna kwota wydatków niezbędnych w skali miesiąc to 804,40 zł. Pozostałą część J. P. przeznacza na zakup odzieży, żywności środków czystości oraz na komunikację.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony, zasługuje na częściowe uwzględnienie.
J. P. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów postępowania sądowego (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych oraz wynagrodzenia radcowskiego), jest niemożliwie gdyż spowoduje obniżenie zdolności ponoszenia wydatków koniecznych przez członków gospodarstwa domowego. Według treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie dysponuje jakimkolwiek środkami na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stanowi najszerszą pomoc, jaką państwo może udzielić podmiotom uczestniczącym w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Dlatego sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskujących o prawo pomocy powinna być ustalona ze szczególną wnikliwością. Budżet państwa nie może być w sposób nieuzasadniony pozbawiany należnych dochodów. Należy podkreślić w tym miejscy, że to na wnioskodawcy ciąży ciężar udowodnienia, czyli nie uprawdopodobnienia, takiej sytuacji majątkowej, która uniemożliwia choćby częściowe uczestniczenie w kosztach finansowych postępowania sądowego.
Strona wnioskująca nie jest wystarczająco zdolna do pokrycia wszelkich wiążących się ze sprawą o sygn. II SA/Rz 895/09 opłat i kosztów. Niewątpliwie, poniesienie tych ciężarów spowodowałoby istotny uszczerbek na poziomie utrzymania niezbędnego członków gospodarstwa domowego. Spośród członków gospodarstwa domowego, dochody otrzymuje wyłącznie skarżący. Ich wysokość nie może zostać uznana za dostateczną dla podtrzymania skromnych standardów życia rodziny. Brak dodatkowych źródeł utrzymania udowadnia nadesłany wraz z wnioskiem PPF wyciąg z rachunku bankowego. Ponieważ J. P. posiada niewielkich rozmiarów grunt można założyć, że pewne pożytki dostarcza rodzinie gospodarstwo rolne.
W lipcu 2010 r. rentę strukturalną spodziewa się otrzymać żona skarżącego. Takie oświadczenie złożył wnioskodawca we wniosku PPF rubryce nr 10. Ponieważ poziom życia rodziny P. ulegnie w nieodległej przyszłości poprawie, skarżący na obecnym etapie postępowania może otrzymać wyłącznie prawo pomocy w zakresie częściowym. Nie sposób dostrzec zarówno potrzeby a także braku jakichkolwiek możliwości skorzystania przez skarżącego z usług pełnomocnika wykonującego zawód radcy prawnego. Wynagrodzenie należne fachowemu pełnomocnikowi strona będzie mogła wypłacić po otrzymaniu przez D. P. prawa do renty strukturalnej. Wypada wyjaśnić stronie, iż kwestie wypłaty wynagrodzenia radcowskiego można uregulować w treści umowy zlecenia pomiędzy skarżącym a pełnomocnikiem. Występowanie przed sądem administracyjnym za pośrednictwem radcy prawnego nie jest koniecznością, albowiem Sąd nie jest związany granicami skargi.
Pomoc fachowego pełnomocnika jest rzeczywiście niezbędna (instytucja przymusu adwokackiego), dopiero na etapie sporządzania środków odwoławczych od orzeczeń kończących postępowanie przed sądem pierwszej instancji. Poza tym rodzina ma zagwarantowany lokal mieszkalny oraz możliwość czerpania pożytków z gospodarstwa rolnego.
Z przedstawionych powodów, wystarczające złagodzenie obciążeń fiskalnych wobec J. P. będzie stanowić zwolnienie od kosztów sądowych w postaci pełnego wpisu od skargi oraz opłat kancelaryjnych do wysokości 50 zł. Jeżeli pomimo uzyskania prawa do renty strukturalnej przez D. P. skarżący nie będzie w stanie podołać kosztom finansowym prowadzonego postępowania, służy mu prawo złożenia wniosku o zmianę lub uchylenie niniejszego postanowienia na podstawie art. 165 p.p.s.a.
Wobec powyższych okoliczności orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.