Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1303/14

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Starosta na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 3, 4, 6 i 7 oraz art. 132 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014, poz. 518) – zwanej dalej "u.g.n." i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – zwanej dalej "K.p.a.", na wniosek Spółki A., orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości obejmującej działkę nr [...] ha, położonej w obr. gmina (), stanowiącej własność H. R., A. K.i M. R., poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez tą część nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia [...]przebiegającej w pasie o szerokości 15 m (po 7,5 m z każdej strony od osi linii). Obszar oddziaływania linii elektroenergetycznej wynosić będzie [...] m2. Na nieruchomości będzie posadowiony jeden słup energetyczny o pow. [...] m2, który posadowiony będzie w miejscu istniejącego słupa (wymiana).

Po przebudowie i modernizacji przebieg linii będzie pokrywał się z trasą istniejącej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia zgodnie z mapą projektową i decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (pkt 1 decyzji).

W punkcie 2 organ zobowiązał Spółka A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania.

W pkt 3 organ orzekł, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że wnioskodawca Spółka A. realizując przebudowę i modernizację odgałęzienia napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia kV, relacji GPZ I - linia 110 kV - m.in. na działce o nr ewid. [...] położonej w obrębie, gm. w celu poprawy parametrów technicznych tej linii elektroenergetycznej, wystąpiła z wnioskiem z dnia 12 maja 2014 r. o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z ww. części nieruchomości, stanowiącej własność H. R., A. K. i M.R. Wnioskodawca jest przedsiębiorcą, którego głównym przedmiotem działalności jest dystrybucja energii elektrycznej, jest przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym, którego przedmiotem wykonywanej działalności gospodarczej jest m.in. wytwarzanie, dystrybucja i przesyłanie (...) energii elektrycznej. Linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia relacji I - linia - będzie przebudowywana w celu poprawienia stabilności systemu elektroenergetycznego, niezawodności dostaw energii elektrycznej do odbiorców oraz pokrycia stale rosnącego zapotrzebowania odbiorców na dostawy energii elektrycznej.

Przebudowa i modernizacja linii ma na celu poprawienie bezpieczeństwa energetycznego województwa ego i obszarów ościennych. W związku z planowaną modernizacją tej linii elektroenergetycznej na wniosek Spółka A. Burmistrz wydał decyzję nr [...] z dnia [...]o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Projektowany przebieg linii energetycznej po przebudowie wynika z załączonych do wniosku mapy z projektem przebiegu linii energetycznej oraz decyzji Burmistrza o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W celu uzyskania pozwolenia na budowę konieczne jest uzyskanie tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również uzyskanie uprawnienia do korzystania z nieruchomości na potrzeby budowy i utrzymywania tej linii. Właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na ustanowienie na działce o nr ewid. [...], położonej w obrębie odpłatnej służebności przesyłu na warunkach proponowanych przez wnioskodawcę, która obejmowałaby uprawnienie wnioskodawcy do utrzymywania na tej nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia, ani na dysponowanie przez wnioskodawcę nieruchomości na cele budowlane w celu dokonania przebudowy i modernizacji tej linii na warunkach proponowanych przez wnioskodawcę.

W związku z czym Spółka A. wystąpiła z wnioskiem o wydanie na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzji ograniczającej sposób korzystania z opisanej wyżej części nieruchomości. Zgodnie z art. 124. ust. 3 u.g.n Spółka A. przeprowadziła rokowania z właścicielami przedmiotowej części nieruchomości w celu uzyskania zgody na ustanowienie służebności przesyłu lub co najmniej wyrażenia zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane w związku z obecnie planowaną przebudową linii elektroenergetycznej. Rokowania te zakończyły się niepowodzeniem z uwagi na brak porozumienia przede wszystkim w kwestii wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu o czym świadczą dołączone do wniosku dokumenty: notatki służbowe, protokoły z rokowań oraz korespondencja stron. Pismem z dnia 7 listopada 2011 r. Spółka A. zwróciła się do H.R. - ówczesnego właściciela nieruchomości oznaczonej nr [...] o zawarcie notarialnej umowy służebności przesyłu na nieruchomości.

Za uzyskanie zgody na ustanowienie służebności przesyłu zaproponowała właścicielowi nieruchomości jednorazowe wynagrodzenie w wysokości [...] zł, oszacowane przez rzeczoznawcę majątkowego. Spółka A. wraz z pismem z dnia 17 stycznia 2012 r. przesłała stronie operat szacunkowy. Dalsza korespondencja w sprawie prowadzona była z M. R. synem i spadkobiercą zmarłego H. R.. W piśmie z dnia 21 stycznie 2013 r. ustosunkował się on do propozycji ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu, podważając przede wszystkim kwestie związane z wyceną nieruchomości. Uznał, że dane przyjęte do sporządzenia operatu nie są zgodne ze stanem faktycznym i nie wyraził zgody na zaproponowaną kwotę, proponując kwotę tytułem wynagrodzenia za stanowienie służebności przesyłu i odszkodowania w wysokości [...] zł, a także proponując, w przypadku odmowy zaakceptowania zaproponowanych warunków finansowych, wykupienie działki [...] za ww. kwotę.

Do tego pisma dołączony został akt poświadczenia dziedziczenia Rep. nr [...] z którego wynika, że spadek po H. R. dziedziczą na podstawie ustawy po [...] części H. A. R., A.W. K. i M. K. R. M. K. R. został upoważniony przez pozostałych spadkobierców do reprezentowania ich w tej sprawie (akt notarialny Rep. A nr [...]). W piśmie z dnia 22 marca 2013 r. proponowana przez właściciela kwota wzrosła do [...] zł.

W odpowiedzi na zarzuty dotyczące sporządzenia wyceny Spółka A. odpowiedziała w piśmie z dnia 25 kwietnia 2013 r., przypominając jednocześnie M. R., że sprawę związaną ustanowieniem służebności przekazano Spółka B.. Z dokumentów załączonych do wniosku wynika również, że wykonawca inwestycji Spółka B. przeprowadziła z właścicielami rokowania w celu uzyskania zgody na wejście w teren w celu wykonania prac. Świadczą o tym załączona notatka z negocjacji z [...] jak również załączona do wniosku pozostała korespondencja. Z notatki z negocjacji wynika, że podejmowane były kroki w celu skontaktowania się z właścicielami.

Zakład Wykonawstwa Sieci Elektrycznych Spółka C. wystosowała pismo z dnia 16 stycznia 2013 r. do właścicieli z prośbą o wyrażenie jako wykonawcy inwestycji zgody na wejście i wjazd na rzeczoną nieruchomość, celem przeprowadzenia prac opisanych w piśmie. W piśmie tym zawarto opis planowanych prac, termin ich realizacji oraz informację o tym, że podpisanie oświadczenia nie wiąże się z ustanowieniem służebności przesyłu i nie zamyka drogi do dalszego dochodzenia swoich praw w tym zakresie. Do pisma dołączony został również załącznik mapowy z naniesioną trasą linii relacji od I do linii -, z zaznaczeniem stanowiska słupowego, na którym prowadzone będą prace remontowe. Z protokołu z rokowań z dnia [...] wynika, że podczas rozmowy telefonicznej z M. R., poinformował on wykonawcę, że nie wyraża zgody na wejście na jego nieruchomość do czasu uregulowania sprawy przez Spółkę A. Wykonawca zaproponował właścicielowi kwotę [...] zł za wyrażenie takiej zgody, na co właściciel się nie zgodził, informując, że oczekuje przyjęcia swoich żądań, które przedstawił w korespondencji do Spółki A..

W dniu 9 kwietnia 2014 r. odbyło się spotkanie z M. R. (pełnomocnikiem pozostałych właścicieli działki do sprawy o ustanowienie służebności przesyłu). Z notatki służbowej spisanej na tę okoliczność wynika, że M. R. wraz z pozostałymi właścicielami nieruchomości był skłonny do ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu na zaproponowanych przez siebie warunkach. M. R. stwierdził, że służebność obniży wartość rynkową nieruchomości, a co za tym idzie znacznie ograniczy jej funkcjonalność i pozbawi część nieruchomości walorów użytkowych. Na tę okoliczność został sporządzony również protokół z rokowań z [...] którego podpisania odmówili właściciele.

Zdaniem Starosty, z analizy przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, iż została spełniona przesłanka art. 124 ust. 3, a przeprowadzone rokowania zakończyły się niepowodzeniem ponieważ strony nie porozumiały się co do wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu od czego uzależniona była zgoda właściciela na przebudowę linii oraz wejście na nieruchomość. Przepisy nie określają formy prowadzenia rokowań, jednakże spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.

Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (wyrok WSA

. z 31 grudnia 2007 r., sygn. II SA/Go 579/07-LEX nr 357505).

Organ podkreślił dalej, że rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, chociażby gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć.

W związku z tym, że rokowania z właścicielami nieruchomości zakończyły się niepowodzeniem, Spółka A.. wystąpiła z wnioskiem o wydanie ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowych nieruchomości.

Stosownie do art. 10 § 1 K.p.a. strony zostały powiadomione o możliwości zapoznania się z dokumentami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia.

M. R. nie zgodził się z treścią wniosku Spółka A., że właściciel nie wyraża zgody na ustanowienie służebności przesyłu, ponieważ wyraża zgodę na ustanowienie służebności przesyłu za odpowiednim i zasadnym wynagrodzeniem zawartym w korespondencji do Spółka A. z dnia 22 marca 2013 r. Nie zgodził się również z notatką służbową z dnia 9 kwietnia 2014 r., twierdząc, iż w czasie spotkania zadeklarował chęć negocjacji nie ograniczając ich słowami "niewielkiej negocjacji", wnosząc jednocześnie do protokołu informację, iż nie otrzymał jakichkolwiek propozycji ze strony w czasie tego spotkania.

Ponadto M. R., H. R. i A.K. wystosowali do organu pismo z dnia 23 czerwca 2014 r., w którym poinformowali, że nie wyrażają zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość obejmującą dz. nr [...] linii wysokiego napięcia 110 kV, dopóki nie zostaną spełnione zasadne warunki zawarte w piśmie z dnia 22 marca 2013 r. oraz że słup wraz z linią 110 kV znajdujący się na tej działce należący do Spółka A. nie posiada uregulowanego stanu prawnego w stosunku do działki.

W odpowiedzi na powyższe Spółka A. w piśmie z dnia 1 lipca 2014 r. wyjaśniła, iż przeprowadziła z właścicielem rokowania w celu uzyskania zgody na ustanowienie służebności przesyłu lub co najmniej wyrażenia zgody na dysponowanie nieruchomością na cele związane z przebudowa linii. W toku rokowań strony składały sobie wzajemne propozycje, jednakże strony nie porozumiały się w kwestii wynagrodzenia, co obrazują załączone do wniosku dokumenty.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli M. R., H. R. i A.K., w którym zarzucili rażące naruszenie:

1. - art. 107 § 1 K.p.a. w związku z art. 113 ust. 1 u.g.n. poprzez niewskazanie wprost w rozstrzygnięciu decyzji na czyją rzecz przechodzą uprawnienia wynikające z ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości,
2. - art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 113 ust. 1 u.g.n. poprzez błędne wskazywanie w uzasadnieniu decyzji, bez podania dokładnej podstawy prawnej uzasadniającej takie twierdzenia, iż Spółka A. może być beneficjentem postępowania wywłaszczeniowego, skoro nie zostało wykazane, że jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego albo organem właściwym do występowania w ich imieniu i na ich rachunek,
3. - art. 124 ust. 2 i 3 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że Spółka A. jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w treści powyższego przepisu i jest podmiotem uprawnionym do przeprowadzenia rokowań będących elementem niezbędnym w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1,
4. - art. 112 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie oraz bezpodstawne przyjęcie, że cele publiczne, o których mowa w zaskarżonej decyzji nie mogły być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie prawa do nieruchomości, a prawa te nie mogły być nabyte w drodze umowy,
5. - przepisów regulujących kompetencje starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez przekroczenie przez Starostę swoich ustawowych kompetencji polegających na zawarciu w pkt 3 rozstrzygnięcia decyzji normy abstrakcyjnej i generalnej, do której nie był kompetentny.

Wojewoda decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 - 6 u.g.n., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art. art. 112 ust. 2 i 3, 124 ust. 1, 124 ust. 3 u.g.n. oraz wskazał, że dla uznania inwestycji jako celu publicznego mają znaczenie przepisy art. 6 u.g.n. oraz art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2012, poz. 647).W art. 6 pkt 2 u.g.n. stwierdzono, iż celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Niewątpliwie inwestycja polegająca na przebudowie i rozbudowie linii energetycznej mieści się w zakresie objętym pojęciem celu publicznego, a nadto ze względu na swój zasięg niewątpliwie ma znaczenie przynajmniej lokalne. Istniejąca jednotorowa linia elektroenergetyczna 110 kV - wybudowana została w 1965 r. i przebiega przez teren miasta i gminy.

Organ II instancji wskazał dalej, że z powołanych przepisów wynika, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielami nieruchomości, które, zgodnie z wolą ustawodawcy, przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony.

W ocenie organu orzekającego, organ I instancji prawidłowo przyjął, iż rokowania się odbyły. W tym miejscu organ wymienił dokumenty stanowiące załącznik do wniosku, a świadczące o próbach negocjacji z właścicielami nieruchomości. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że ustawodawca nie wskazał w ustawie o gospodarce nieruchomościami formy, w jakiej ma zostać zawarte porozumienie pomiędzy stronami rokowań. W świetle jednak Kodeksu cywilnego, wnioskować można, że celem rokowań przewidzianych w art. 124 ust. 3 u.g.n. jest skorzystanie z dyspozycji art. 3051 kc, a zatem ustanowienie w drodze umowy cywilnoprawnej służebności przesyłu. Chociaż ustawa mówi o "wyrażeniu zgody", to w istocie chodzi w tym przypadku o zawarcie umowy cywilnoprawnej. Do osiągnięcia porozumienia pomiędzy stronami nie doszło, lecz wystarczające dla uznania, że rokowania miały miejsce, jest stwierdzenie jednej ze stron, że do porozumienia w tym przedmiocie nie dojdzie.

Wniosek taki wypływa ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawionego w wyroku z dnia 22.02.2012 r., sygn. akt I OSK 357/11, LEX nr 1136695. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie umowa cywilnoprawna nie została zawarta, zatem należało przyjąć, iż współwłaściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na realizację przedmiotowej inwestycji.

Następnie organ podał, że zgodnie z art. 128 ust. 1 u.g.n., wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. W myśl art. 128 ust. 4 odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeśli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Odnosząc się do odwołania, organ II instancji stwierdził, że na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 112 ust. 3 i 113 ust. 1 u.g.n., gdyż przepisy te regulują kolejno przebieg postępowania, od zainicjowania postępowania wywłaszczeniowego, aż po uregulowanie dotyczące skutków ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej. Natomiast instytucja z art. 124 u.g.n. została przez ustawodawcę uregulowana odrębnie. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości pozostaje poza zakresem uregulowania art. 112-123 u.g.n., a przepisy dotyczące przebiegu postępowania wywłaszczeniowego nie mają do niego zastosowania.

Ponadto organ wskazał, że w art. 124 ust. 2 u.g.n. ustawodawca znacznie poszerzył krąg podmiotów, które mogą wnioskować o wydanie zezwolenia (tj. o wywłaszczenie polegające na ograniczeniu sposobu korzystania z praw do nieruchomości) w porównaniu z możliwością złożenia wniosku o wydanie decyzji o wywłaszczeniu powodującej pozbawienie takich praw.

Wniosek o wydanie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń może bowiem złożyć nie tylko organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, ale także inna osoba lub jednostka organizacyjna. Choć z przepisu to wprost nie wynika, to należy zakładać, że chodzi o osobę lub jednostkę mające realizować cel publiczny, dla którego realizacji wydawane jest omawiane zezwolenie.

W ocenie organu odwoławczego obecnie zgodnie przyjmuje się, że podmiotami, na których rzecz może zostać wydana omawiana decyzja, jest ten sam podmiot, który może wystąpić o wydanie zezwolenia - przedsiębiorca przesyłowy (bez względu na formę organizacyjnoprawną, w jakiej działa, i bez względu na to, czy udział w jego kapitale mają Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego), ale także jednostka samorządu terytorialnego i Skarb Państwa. (E. Bończyk - Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, wyd. II, Lex 2013). Zdaniem organu odwoławczego, z wnioskiem o wydanie decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. wystąpiła jednostka, mająca do tego uprawnienia. Ponadto Spółka A. wchodzi w skład holdingu SPÓŁKA A., w którym Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, posiadając [...] % udziałów.

W tych okolicznościach należy uznać, że zostały wyczerpane przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ odwoławczy zaznaczył, że Starosta wyjaśnił podstawę prawną i przesłanki wydania decyzji, zobowiązał inwestora do przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu na niej prac, a przywołana przez Starostę decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie linii napowietrznej 110 kV relacji - w sposób precyzyjny określa przebieg inwestycji przez ww. nieruchomość. Także zakres uszczuplenia władztwa właściciela został jednoznacznie określony poprzez wskazanie w zaskarżonej decyzji, iż zezwolenie ogranicza się do czynności niezbędnych dla przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Starosta wskazał ponadto, że przebieg modernizowanej linii będzie pokrywał się z trasą istniejącej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia, a także że na wskazanych działkach nastąpi wymiana słupa, tzn. nowy słup posadowiony będzie w miejsce istniejącego.

Organ odwoławczy podkreślił nadto, że brak wskazania w pkt 1 rozstrzygnięcia decyzji Starosty, że ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości obejmującej działkę nr o pow. ha, położonej w obrębie, gmina, następuje na rzecz Spółka B., niewątpliwie stanowi uchybienie ze strony organu I instancji, jednakże nie ma ono wpływu na wynik sprawy. Jak bowiem wynika z pozostałej części orzeczenia zaskarżonej decyzji, postępowanie zostało wszczęte na wniosek Spółka A., a także zobowiązano Operatora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania. Wszelkie pisma w tej sprawie, a także sama decyzja zostały skierowane do Spółka A., co oznacza, że jest ona jedynym beneficjentem takiego ograniczenia.

Ponadto zamieszczenie przez organ I instancji zapisu w pkt 3 zaskarżonego rozstrzygnięcia, stwierdzającego, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej, nie było konieczne, gdyż wynika to z samego przepisu prawa, należy jednak uznać, że nie stanowi to podstawy do uchylenia tej decyzji.

M. R., H. R., A.K. wnieśli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody ego zarzucając jej naruszenie art. 6 i 7 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez:

1. - utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy na skutek błędnego przyjęcia, że naruszenie art. 107 §1 kpa w związku z art. 113 ust 1 u.g.n. przez organ

I instancji poprzez niewskazanie wprost w rozstrzygnięciu decyzji na czyją rzecz przechodzą uprawnienia wynikające z ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji w przedmiotowej sprawie,

1. - utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy na skutek błędnego przyjęcia, że nie nastąpiło naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 113 ust 1 u.g.n. przez organ I instancji, który przyjął iż Spółka A. może być beneficjentem postępowania wywłaszczeniowego, skoro nie zostało wykazane, że jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego albo organem właściwym do występowania w ich imieniu i na ich rachunek,
2. - utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy na skutek błędnego przyjęcia, że nie nastąpiło naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 124 ust 2 u.g.n., który przyjął, że Spółka A. jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w treści powyższego przepisu,
3. - utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy na skutek błędnego przyjęcia, że nie nastąpiło naruszenie przez organ I instancji art. 124 ust 3 u.g.n., który błędne przyjął, że Spółka A. jest podmiotem uprawnionym do przeprowadzenia rokowań będących elementem niezbędnym w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji, o której mowa w art. 124 ust 1 u.g.n.,
4. - utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy na skutek błędnego przyjęcia, że nie nastąpiło naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 112 ust 3 u.g.n., który błędnie przyjął, że prawa, o których mowa w treści powyższego przepisu, nie mogły zostać nabyte w drodze umowy,
5. - utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy na skutek błędnego przyjęcia, że naruszenie przez organ I instancji przepisów regulujących kompetencje starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez przekroczenie swoich ustawowych kompetencji polegających na zawarciu w pkt 3 rozstrzygnięcia decyzji normy abstrakcyjnej i generalnej, do której utworzenia nie był kompetentny, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji w przedmiotowej sprawie.

Skarżący podnieśli także zarzut naruszenia art. 6, 7, 8 oraz 77 § 1 w zw. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji do zarzutu skarżących, iż organ I instancji naruszył art. art. 112 ust 3 u.g.n. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. nie wykazując oraz błędnie przyjmując, że przedmiotowe cele publiczne nie mogły być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie prawa do nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że nie zgadzają się ze stwierdzeniem Wojewody, iż brak wskazania w pkt 1 rozstrzygnięcia Starosty, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje na rzecz Spółka A., stanowi uchybienie ze strony organu I instancji, jednakże nie ma wpływu na wynik sprawy. Skoro bowiem ustawa wyraźnie wskazuje możliwych beneficjentów takiego uprawnienia (art. 124 ust. 2 z w zw. z art. 113 ust 1 u.g.n.), to niedopuszczalnym jest, by decyzja administracyjna ograniczająca prawa właściciela nie wskazywała na kogo przechodzą korzyści wynikające z takiego ograniczenia. Wnioskowanie o powyższym pośrednio z treści uzasadnienia decyzji nie spełnia standardów przewidzianych w art. 107 § 1 K.p.a. w stosunku do rozstrzygnięcia decyzji, które winno być kompletne. Dodatkowym argumentem wspierającym powyższe rozumowanie jest fakt, iż art. 124 ust 7 u.g.n. nadaje powyższej decyzji przymiot bycia podstawą do dokonania wpisu w księdze wieczystej nieruchomości.

Z całą pewnością natomiast takie konstruowanie rozstrzygnięcia narusza art. 6 i 7 K.p.a. powodując, że podmiot zobowiązany jest zmuszony wnioskować o tym, na czyją rzecz pozbawiono go określonego prawa. Z punktu widzenia zasady demokratycznego państwa prawnego, ujętej w art. 2 Konstytucji RP, wynika, że organy administracji publicznej winny działać w na podstawie i w granicach prawa.

Następnie skarżący podnieśli, że organ wyższego stopnia popełnia błąd formalny powołując się na orzeczenie WSA z dnia 18.07.2012 r., sygn. akt II SA/Gd 291/12 jako rozstrzygające w materii wyłączenia instytucji zawartej w art. 124 u.g.n. poza zakres zastosowania 112-123. W powyższej sprawie rozważania dotyczyły zupełnie innej kwestii, a mianowicie tego, czy art. 117 ust. 1 i 118 ust. 1 u.g.n. znajdowały zastosowanie do przebiegu procedury opisanej w art. 124 u.g.n.

W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych raczej dość jednolicie przyjmuje się bezpośredni związek instytucji zawartych w art. 112 ust 2 i art. 124 u.g.n. Skarżący podali, w tym miejscu, orzeczenia sądów administracyjnych na poparcie swojej tezy.

Skarżący nie zgodzili się również ze stanowiskiem organu II instancji, że podmiotem, na którego rzecz może zostać decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, może być, oprócz jednostki samorządu terytorialnego i Skarbu Państwa, przedsiębiorca przesyłowy bez względu na formę organizacyjnoprawną w jakiej działa, i bez względu na to, czy udział w jego kapitale mają Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Zdaniem skarżących, z powoływanego przez Wojewodę wyroku NSA I SA 668/00 wynika, że należy zawęzić krąg podmiotów, które mogą uzyskać zezwolenie na przeprowadzenie ciągówi przewodów oraz budowę obiektów lub urządzeń na cudzej nieruchomości. Jak wynika z rozważań Sądu, zakres podmiotowy zastosowania instytucji zawartej w art. 124 u.g.n., w stosunku do art. 113 ust 1 u.g.n., został zmodyfikowany, ale absolutnie nie w sposób tak szeroki, jak chciałby tego Wojewoda. Chodzi tu bowiem o modyfikację podmiotową powyższej instytucji na rzecz zakładów i przedsiębiorstw użyteczności publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 25 września 1985 r. o przedsiębiorstwach państwowych.

Spółka A. nie jest przedsiębiorstwem państwowym, a ściśle mówiąc jego podtypem, czyli przedsiębiorstwem użyteczności publicznej, gdyż nie spełnia wymogów przewidzianych w powyższej ustawie. Samo bowiem wykonywanie zadania, które można uznać za cel publiczny w rozumieniu art. 6 u.g.n. nie czyni z danego podmiotu przedsiębiorstwa użyteczności publicznej. Z tych samych przyczyn, skarżący uważają, że ich zarzuty z pkt 3 i 4 skargi są w pełni uzasadnione. Wynika to z faktu, że nie sposób uznać za właściwy do wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w art. 124 ust 2 u.g.n. oraz przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust 3 u.g.n., podmiotu, który nie mieści się w zakresie podmiotowym art. 124 ust 2 w zw. z art. 113 ust 1 u.g.n.

Ponadto skarżący podkreślili, że organ II instancji w uzasadnieniu decyzji w istocie nie odniósł się wcale do zarzutu, iż Starosta nie wykazał, że przedmiotowe cele publiczne nie mogły być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie prawa do nieruchomości. Norma wynikająca z art. 112 ust 3 u.g.n. wyraźnie zawęża zakres zastosowania postępowania wywłaszczeniowego do takich tylko przypadków. Wydawać zatem by się mogło, że obowiązkiem organu dokonującego wywłaszczenia będzie szczegółowe uzasadnienie dlaczego akurat przedmiotowy cel publiczny musi być realizowany konkretnie w dany sposób i udowodnienie, że nie może się to odbyć w sposób odmienny, mniej uciążliwy dla skarżących. Wojewoda, zamiast szczegółowo rozważyć ww. przesłanki, koncentruje się na uzasadnianiu, iż sama inwestycja jako taka jest niezbędna dla regionu i opisuje kolejne kroki proceduralne, jakie poczyniono, nie odnosząc się ani wprost ani konkretnie do wyżej opisanych kwestii.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 6 skargi skarżący podali, że na gruncie języka prawniczego rokowania należy rozumieć proces negocjacji, który ma doprowadzić strony do konsensusu w materii będącej przedmiotem rokowań. Biorąc pod uwagę wykładnię językową i funkcjonalną pojęcia rokowania, mając także na względzie to, że związek funkcjonalny pomiędzy instytucją zawartą w art. 124 u.g.n.

i art. 112 ust 2 u.g.n. jest bezsprzeczny, należy uznać, iż prawodawca miał na myśli takie rokowania, których elementem składowym będzie co najmniej złożenie oferty wypłacenia wynagrodzenia takiego, jakie właściciel nieruchomości mógłby otrzymać w formie odszkodowania po przeprowadzeniu wywłaszczenia polegającego na ograniczeniu prawa korzystania z nieruchomości w zgodzie z art. 128-135 u.g.n.

W ocenie skarżących, Starosta nie zadał sobie trudu aby zbadać, czy propozycja potencjalnego inwestora (Spółka A.) w procesie rokowań spełniała kryteria "słusznego odszkodowania".

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "P.p.s.a.").

Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.

Dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja, jak również postępowanie poprzedzające jej wydanie, takich wad i uchybień, jak powyżej wskazano, nie zawierają.

Przedmiotem skargi, a zatem i kontroli Sądu, była decyzja o graniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości obejmującej działkę nr o pow. 1,0200 ha, położonej w obr., gmina stanowiącej własność H. R., A. K. i M. R. poprzez udzielenie Spółka B. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez tą część nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV przebiegającej w pasie o szerokości 15 m.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 u.g.n.

Zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Udzielenie powyższego zezwolenia następuje z urzędu lub na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej (art. 124 ust. 2 u.g.n.) i powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac inwestycyjnych. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 3).

Zasadniczymi przesłankami wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości są zatem: realizacja celu publicznego wynikającego z planu miejscowego albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości na takie ograniczenie.

Wyjaśnić należy, że w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinna określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres, w tym jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość. Te warunki spełnia decyzja organu I instancji wskazując precyzyjnie powierzchnię podlegającą ograniczeniu, parametry inwestycji i wskazując na przebieg linii elektroenergetycznej na działce skarżących - zgodny z załącznikiem graficznym do decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego.

Jak wynika z akt SPÓŁKA A. realizując przebudowę i modernizację odgałęzienia napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV, relacji - linia 110 kV - m.in. na działce o nr ewid. położonej w obrębie, gm. w celu poprawy parametrów technicznych tej linii elektroenergetycznej, wystąpiła z wnioskiem z dnia 12 maja 2014 r. o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z ww. części nieruchomości, stanowiącej własność skarżących.

Należy podkreślić, że wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n, uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość (por. wyrok WSA z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 692/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z tym, iż decyzje wydawane na podstawie art. 124 u.g.n. naruszają interes właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie prawa własności, ustawodawca dopuścił możliwość ich wydawania jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi. Jednocześnie zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, a zatem należy wskazać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie wymienione powyżej przesłanki, warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 u.g.n.

Bezsporny jest bowiem fakt, iż wnioskodawca dysponuje decyzją nr [..] z dnia [...] ustalającą warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie ww. odcinka linii elektroenergetycznej. Załącznikiem do tej decyzji jest mapa, która w sposób precyzyjny określa położenie spornej linii elektroenergetycznej. Należy wyjaśnić, że organ wydający decyzję w trybie art. 124 u.g.n. jest tą decyzją związany i nie ma prawnych kompetencji do zmiany położenia planowanej inwestycji, w sytuacji braku zgody właścicieli nieruchomości podlegających ograniczeniu w korzystaniu ze swoich działek na skutek realizacji planowanej inwestycji.

Nie ulega też wątpliwości Sądu, że Sp. z o. o. SPÓŁKA B., która wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości należącej do skarżących, jest podmiotem realizującym cel publiczny. Przedmiotowa inwestycja polega bowiem na modernizacji i przebudowie linii przesyłowej (elektroenergetycznej), a w myśl art. 6 pkt 2 u.g.n., celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Prawidłowo zatem wskazał organ II instancji, że inwestycja polegająca na przebudowie i rozbudowie linii energetycznej mieści się w zakresie objętym pojęciem celu publicznego, a nadto ze względu na swój zasięg niewątpliwie ma znaczenie przynajmniej lokalne.

Jak wynika z wniosku Spółki planowane przedsięwzięcie jest inwestycją, która ma istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania sieci energetycznej na ww. terenie. Linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110 kV relacji - linia 110 kV - będzie przebudowywana w celu poprawienia stabilności systemu elektroenergetycznego, niezawodności dostaw energii elektrycznej do odbiorców oraz pokrycia stale rosnącego zapotrzebowania odbiorców na dostawy energii elektrycznej.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżących, SPÓŁKA A. była podmiotem uprawnionym, o którym mowa w treści art. 124 ust. 2 u.g.n., do wystąpienia do Starosty z przedmiotowym wnioskiem, a w konsekwencji była też podmiotem kompetentnym do prowadzenia rokowań ze skarżącymi, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Zarzut skargi dotyczący naruszenia w tym zakresie art. 124 ust. 3 u.g.n. okazał się więc bezzasadny.

Odnośnie przeprowadzonych rokowań między inwestorem a właścicielami nieruchomości należy wskazać, iż przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa żadnych reguł prowadzenia rokowań, przy czym spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy. Nie przewidziano bowiem w treści wskazanej normy prawnej jakiejś szczególnej formy zakończenia takich rokowań. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 357/11, dostępny w Internecie). W orzecznictwie przyjmuje się, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124 u.g.n.

W orzecznictwie wypracowany też został pogląd, zgodnie z którym niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy w ogóle nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

Podkreślić należy, że nie mają racji skarżący, że właściwa wykładnia pojęcia "rokowania" oznacza proces negocjacji, który ma doprowadzić strony do konsensusu w materii będącej przedmiotem rokowań.

Trafnie przyjęły organy obu instancji, że rokowania w tej sprawie zostały przeprowadzone, zgodnie z ustawowym wymogiem, jednakże nie doszło do ostatecznego porozumienia pomiędzy stronami negocjacji.

Podkreślić też trzeba, że art. 124 ust. 3 wymaga udokumentowania rokowań.

Zdaniem Sądu, zebrany materiał dowodowy w tej sprawie w pełni dokumentuje proces rokowań i próby uzyskania zgody od właścicieli działki oraz finalnie brak możliwości porozumienia się ze względu na proponowane różne wynagrodzenia za ograniczenie korzystania z nieruchomości skarżących. Należy tu przede wszystkim wskazać na dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych tj. pismo z dnia 7 listopada 2011 r. skierowane do H. R. z prośbą o zawarcie notarialnej umowy służebności przesyłu na nieruchomości będącej jego własnością, pismo z dnia 21 stycznia 2013 r. skierowane do Spółka A. w którym właściciele nie wyrażają zgody na ustanowienie służebności przesyłu na wnioskowanej działce za zaproponowaną kwotę [...] zł. Jednocześnie proponują kwotę wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu i odszkodowanie w wysokości [...] zł, pismo z dnia 22 marca 2013 r. M. R., w którym poinformował, że odpowiednim wynagrodzeniem za umowne ustanowienie służebności przesyłu będzie kwota w wysokości [...] zł lub za tą kwotę wykupienie wydzielonej części działki, protokół z rokowań spisany w dniu 26 lutego 2013 r. - pismo z dnia 16 stycznia 2013 r. w którym przedstawiciel inwestora firma Spółka B. zaproponował kwotę jednorazowego wynagrodzenia w wysokości [...] zł, oszacowanej przez rzeczoznawcę majątkowego, protokół z rokowań wraz z notatką spisany w dniu 9 kwietnia 2014 r., w trakcie których zaproponowano kwotę w wysokości [..] zł za ustanowienie służebności przesyłu na rzecz Spółka A. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący, choć w zasadzie wyrażali zgodę na przeprowadzenie planowanej inwestycji, to jednak nie zgodzili się na wysokość odszkodowania przedstawioną w propozycji przez inwestora, który z kolei warunki stawiane przez właścicieli nieruchomości uznał za zbyt wygórowane.

Należy przy tym podkreślić, iż nie jest istotne z czyjej winy nie doszło do zawarcia ugody, bowiem przesłanka określona w art. 124 ust. 3 u.g.n. jest spełniona przez sam fakt podjęcia rokowań. Ponadto, wbrew zarzutom skarżący, ani organ

I instancji, ani organ odwoławczy na tle art. 124 u.g.n. nie miał obowiązku oceny, czy propozycje finansowe inwestora mieszczan się w granicach tzw. "słusznego odszkodowania".

Sąd zauważa, że decyzja oparta o art. 124 u.g.n. stanowi jedynie tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tylko w granicach określonych w decyzji ograniczającej sposób korzystania. Nie jest to zatem decyzja wywłaszczeniowa polegająca na pozbawieniu własności nieruchomości. W związku z tym także tryb ustalenia ewentualnego odszkodowania jest odmienny. Stosownie bowiem do art. 124 ust. 4 u.g.n. na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu linii energetycznej.

Natomiast w przypadku, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n., zgodnie z którym przysługuje odszkodowanie za powstałe szkody. Przy czym roszczenie odszkodowawcze może być dochodzone dopiero po wybudowaniu przewodów lub urządzeń i nie można go określić w decyzji zezwalającej na ograniczenie korzystania z nieruchomości.

Nadto, w ocenie Sądu, mimo zamieszczenia art. 124 ustawy w rozdziale

IV dotyczącym wywłaszczeń, przepisy regulujące postępowanie wywłaszczeniowe nie znajdują zastosowania do postępowania przewidzianego w tym przepisie. Regulacja art. 124 zawiera bowiem unormowanie odrębne w stosunku do art. 112 ust. 2 ustawy. Zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy, wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Natomiast instytucje przewidziane w art. 124-126 u.g.n. zostały przez ustawodawcę uregulowane odrębnie. Na odrębność tego uregulowania wskazuje m. in. przewidziana w tym przepisie, w ustępie 3, konieczność przeprowadzenia rokowań. Gdyby wolą ustawodawcy było zastosowanie do postępowania przewidzianego w art. 124 ustawy przepisów dotyczących postępowania wywłaszczeniowego, zamieszczenie wymogu przeprowadzenia rokowań byłoby zbędne, bowiem w art. 114 ust. 1 u.g.n. przewidziano wymóg przeprowadzenia rokowań w postępowaniu wywłaszczeniowym.

Podobnie za zbędny należałoby uznać przepis art. 124 ust. 7 u.g.n., przewidujący, iż decyzja ostateczna wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej, kwestie tę w postępowaniu wywłaszczeniowym reguluje już bowiem art. 123 ust.

1. Nadto w art. 124a u.g.n., dotyczącym stosowania art. 124, 125 i 126 do nieruchomości mającej nieuregulowany stan prawny, ustawodawca przewidział odpowiednie zastosowanie przepisów dotyczących postępowania wywłaszczeniowego – art. 114 ust. 3 i 4, 115 ust. 3 i 4 i 118a ust. 2 i 3. Gdyby do postępowań tych, jako postępowań wywłaszczeniowych, znajdowały co do zasady, zastosowanie przepisy dotyczące przebiegu postępowania wywłaszczeniowego, regulacja art. 124a byłaby zbędna. Tak więc słusznie wskazał organ odwoławczy, że ograniczenie sposobu korzystania nieruchomości pozostaje poza zakresem uregulowania art. 112-123 u.g.n., a przepisy dotyczące przebiegu postępowania wywłaszczeniowego nie mają do niego zastosowania.

Zasadnie również uznał organ odwoławczy, że zarzut skarżących dotyczący braku wskazania w pkt 1 rozstrzygnięcia decyzji Starosty, że ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości obejmującej działkę nr następuje na rzecz Spółka B. stanowi niewątpliwie uchybienie ze strony organu, jednakże nie miało ono wpływu na wynik sprawy. Z pozostałej części decyzji wynika, że ograniczenie korzystania z nieruchomości skarżących ma nastąpić na rzecz inwestora – wnioskodawcy Spółka B., który jest zobowiązany do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania.

Zdaniem Sądu, słusznie również uzasadnił organ II instancji, że ujęcie w decyzji organu I instancji, w pkt 3, rozstrzygnięcia, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej, nie było konieczne, gdyż wynika to z samego przepisu prawa, jednakże nie stanowi to podstawy do uchylenia tej decyzji.

Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, że w tej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania instytucji ograniczenia korzystania z nieruchomości z art. 124 u.g.n. postepowanie zostało przeprowadzone zgodnie z tym przepisem i wymogami proceduralnymi.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.