Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 18 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 345/20

Uzasadnienie

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (PINB), decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), nakazał przywrócić poprzedni sposób użytkowania pomieszczeń (nr [...] do [...], bez pomieszczenia [...] - parter oraz od [...] piętro), zlokalizowanych na parterze oraz na piętrze budynku położonego przy ul. [...], położonego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta D., wykorzystywanych na prowadzenie usług turystycznych na budynek mieszkalny jednorodzinny stosownie do wydanego pozwolenia na budowę.

Organ I instancji podał, że w dniu [...] sierpnia 2018 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zmiany przez K. i W. P. sposobu użytkowania opisanej wyżej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek mieszkalny z usługami turystycznymi. W dniu [...] lipca 2018 r. przeprowadził czynności kontrolne mające na celu sprawdzenie zmiany sposobu użytkowania budynku. Ustalono, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2004r., nr [...] wydał dla przedmiotowego obiektu pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. Ponadto stwierdzono, że dokonano zmiany sposobu użytkowania części budynku, tj. parteru i części poddasza, w której prowadzona jest działalność polegająca na organizowaniu obozów sportowych. Na wynajem przeznaczonych jest 5 pokoi z łazienkami, zlokalizowanych na parterze oraz dwa pokoje na poddaszu, na którym znajduje się również część mieszkalna użytkowana przez właścicieli budynku.

W oparciu o oświadczenie właściciela W. P. ustalono, że wynajem pokoi stanowi sezonową działalność prowadzoną w okresie letnim pod firmą PHU W. P., zaś powierzchnia pomieszczeń wynajmowanych wynosi [...]

W oparciu o zaświadczenie Burmistrza Miasta D. z dnia [...] września 2018r. ustalono, że zamierzony sposób użytkowania obiektu, polegający na przeznaczeniu go na budynek mieszkalny jednorodzinny z usługami nieuciążliwymi, jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki strukturalnej D - D. Centrum położonej na obszarze Gminy Miasto D., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miasta D. z dnia [...] czerwca 2007 r. ([...] Organ I instancji wyjaśnił dalej, że w toku postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., pismem z dnia [...] września 2018 r., poinformował, że obiekt "Pokoje Gościnne »[...]«" w D., zlokalizowany pod adresem ul. [...], znajduje się w rejestrze obiektów nadzorowanych przez ten organ i w ubiegłych latach przeprowadzane w nim były kontrole sanitarne, związane z nadzorem nad warunkami wypoczynku dla dzieci i młodzieży w formie wyjazdowej.

Z kolei Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w S., pismem z dnia [...] października 2018 r., poinformował że ww. obiekcie w ciągu ostatnich 10 lat, zostały 8-krotnie przeprowadzone czynności kontrolo-rozpoznawcze pod kątem wypoczynku dzieci i młodzieży.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., wydanym na podstawie art. 71 a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, PINB wstrzymał użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w D. w części użytkowanej w celu świadczenia usług turystycznych oraz nałożył na K. i W. P. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia [...] maja 2019 r., następujących dokumentów:

1. 1. Opisu i rysunku określającego usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której dokonano zmiany sposobu użytkowania.
2. 2. Zwięzłego opisu technicznego, określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi.
3. 3. Oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 piet 2 Prawo budowlane).
4. 4. Zaświadczenia Burmistrza Miasta D. o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
5. 5. Ekspertyzy technicznej,
6. 6. Wszelkich pozwoleń, uzgodnień lub opinii wymaganych odrębnymi przepisami.

W odpowiedzi na powyższe, reprezentujący K. i W. P., pełnomocnik oświadczył, że zobowiązani odmawiają wykonania nałożonych obowiązków i wnoszą o wydanie decyzji kończącej postępowanie, w ich ocenie, przedmiotowy budynek mieszkalny nie jest użytkowany na usługi turystyczne.

K. i W. P. złożyli odwołanie od decyzji PINB z dnia [...] lipca 2019 r., zarzucając jej naruszenie art. 71a ust. 4 w związku z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, polegające na błędnej wykładni oraz naruszenie art. 105 k.p.a., przez jego niezastosowanie i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Odwołujący wnieśli o przeprowadzenie przez organ II instancji dowodu z przesłuchania stron oraz z przesłuchania świadka Ł. D. na okoliczność zaprzestania użytkowania części budynku mieszkalnego na cele niemieszkalne po [...] września 2018 r., a także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, potwierdzającego, że W. P. prowadził działalność gospodarczą w lokalu od [...] czerwca 2018 r. do [...] września 2018 r. Ponadto odwołujący wyjaśnili, że powodem odmowy wykonania obowiązków nałożonych na nich postanowieniem z [...] listopada 2018 r. był fakt, że w dacie jego wydania prowadzona przez nich działalność w części budynku mieszkalnego była już zakończona.

Powyższe oznacza, iż wbrew ustaleniom organu, budynek mieszkalny nie był użytkowany na usługi turystyczne, zatem nie doszło do trwałej zmiany sposobu użytkowania tego obiektu lub jego części bez wymaganego prawem zgłoszenia. Skoro od [...] sierpnia 2018 r. użytkowali oni nieruchomość wyłącznie na cele własne mieszkalne, to postępowanie prowadzone w oparciu o art. 71a Prawa budowlanego winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla stwierdzenia, że w okresie od dnia [...] czerwca 2018 r. do dnia [...] września 2018 r. doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń w budynku. Natomiast nie jest wystarczający dla udowodnienia, że dokonana zmiana sposobu użytkowania na cele zakwaterowania turystycznego jest trwała i występuje stale na przestrzeni wielu lat, aczkolwiek sezonowo, tylko w czasie wakacji letnich i ferii zimowych, kiedy w budynku jest organizowany wypoczynek dla grup dzieci i młodzieży. Organ uznał, że przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym celu odnoszącym się do udokumentowania, że dokonana zmiana ma charakter trwały i budynek był od lat i nadal jest w sezonie użytkowany zgodnie z nowym przeznaczeniem, wykracza poza ramy dodatkowego postępowania, o którym mowa w art. 136 k.p.a.

K. i W. P. wywiedli od powyższej decyzji sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w którym zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a., bowiem nakazane ustalenie stanu faktycznego nieruchomości wskutek uchybień procesowych organu I instancji w okresie od września 2018 r. do czerwca 2019 r. nie jest obiektywnie możliwe, a postępowanie w sprawie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe po przeprowadzeniu wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu.

Sprzeciw od powyższej decyzji złożyła ponadto właścicielka sąsiedniej nieruchomości (nr [...]) – B. D., która zarzuciła m.in. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 6 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę wszystkich dowodów, które wskazują na przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1008/19, wydanym po połączeniu spraw o sygn. akt II SA/Sz 1015/19 ze sprzeciwu K. i W. P. ze sprawą II SA/Sz 1008/19 ze sprzeciwu B. D. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r.

Sąd ocenił, że doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., bowiem w okolicznościach sprawy nie było podstaw do uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z takimi zaleceniami, jakie zawarto w uzasadnieniu zaskarżonej sprzeciwem decyzji organu odwoławczego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że wydanie decyzji kasacyjnej w realiach niniejszej sprawy było nieuzasadnione. Organ, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym wyżej zakresie pominął całkowicie okoliczność, iż fakt prowadzenia działalności turystycznej w obiekcie przed wszczęciem postępowania nie był przez strony kwestionowany. Dowodzi tego pismo skarżących K. P. i W. P. z dnia [...] września 2018 r., w którym okoliczność tę potwierdzili. Dopełnieniem tej informacji, pochodzącej od samych skarżących są wydruki z CEIDG, z których wyczytać można, że prowadzona działalność od wielu lat miała charakter cykliczny – była podejmowana i prowadzona w okresie wakacyjnym i w czasie ferii zimowych, a zawieszano ją w pozostałych okresach. Dowodami uzupełniającymi powyższe ustalenia są informacje pochodzące od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] września 2018 r. oraz od Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] października 2018 r., z których wynika, że na przestrzeni ostatnich 10 lat w obiekcie były przeprowadzane kontrole związane z nadzorem nad warunkami wypoczynku dzieci i bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Dowodem takim są również przeprowadzone przez organ oględziny i załączona do akt dokumentacja fotograficzna. W ocenie Sądu, są to dowody wystarczające do dokonania oceny, czy w obiekcie doszło do zmiany sposobu użytkowania. Postulowana przez organ konieczność przeprowadzenia kolejnych oględzin w obiekcie w okresie ferii zimowych i wakacji jawi się jako działanie bezcelowe w świetle wywodów skarżących, z których wynika, że z dniem [...] września 2018 r. zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej, a podjęli ją po dokonaniu zgłoszenia o zamiarze zmiany sposobu użytkowania w dniu [...] maja 2019 r. Skoro, w ocenie skarżących, brak sprzeciwu właściwego organu (Starosty [...]), upoważnia ich do prowadzenia działalności zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, to oczywistym jest, że kolejne oględziny wykażą, iż działalność ta jest prowadzona. Potwierdzeniem tego są znajdujące się w aktach ogłoszenia zawierające ofertę wypoczynku w roku 2019 r. Przeprowadzenie tego dowodu będzie więc, zdaniem Sądu, prowadziło do niepotrzebnego przedłużenia postępowania.

Podobnie bez znaczenia dla prawidłowej oceny istotnych dla sprawy okoliczności, pozostaje kwestia przedmiotu i wyników przeprowadzanych przez inspekcję sanitarną i straż pożarną kontroli, skoro z uzyskanych od tych instytucji informacji wynika, że były one przeprowadzane wielokrotnie i były związane z organizacją w obiekcie wypoczynku dzieci i młodzieży w okresie ostatnich 10 lat.

Sąd wskazał nadto w uzasadnieniu, że rzeczą organu odwoławczego w tych okolicznościach winno być dokonanie oceny zgromadzonego przez organ I instancji i na etapie postępowania odwoławczego materiału dowodowego, który był wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, bez konieczności przeprowadzania kolejnych dowodów w sprawie.

Po wyroku, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256), po ponownym rozpatrzeniu odwołania K. i W. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lipca 2019 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał K. i W. P. przywrócić poprzedni sposób użytkowania wykorzystywanych na prowadzenie usług turystycznych pomieszczeń [...][...] i [...] zlokalizowanych na parterze, oraz nr [...] do [...] usytuowanych na piętrze budynku przy ul. [...] w D. i użytkować cały ww. obiekt, zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, jako budynek mieszkalny jednorodzinny.

Uzasadniając decyzję organ II instancji powołał się na ustalenia dokonane dotąd w tej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., w tym wynik kontroli, którą organ przeprowadził w dniu [...] lipca 2018 r., zapisy planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki strukturalnej D - D. Centrum położonej na obszarze G. D., zaświadczenie Burmistrza Miasta D. z dnia [...] września 2018 r., pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S.. Organ odwoławczy przypomniał również, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2018r. Powiatowy Inspektor nałożył K. i W. P. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, jednakże odwołujący się odmówili złożenia dokumentów, uważając, iż przedmiotowy budynek mieszkalny nie jest użytkowany na usługi turystyczne i nie doszło do zmiany sposobu użytkowania tego obiektu lub jego części, co oznacza, że winna zostać wydana decyzja o umorzeniu postępowania.

Następnie Starosta [...], pismem z dnia [...] maja 2019 r., przekazał do PINB w S. zgłoszenie, złożone w dniu [...] maja 2019 r. przez W. P., dotyczące zamiaru dokonania zmiany sposobu użytkowania części przedmiotowego obiektu od dnia [...] czerwca 2019 r.

Dalej organ II instancji przytoczył treść odwołania skarżących od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lipca 2019 r., podkreślając, iż skarżący w tym odwołaniu podnieśli, że sezonowa zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, dokonana przez nich w czerwcu 2018 r. i trwająca do [...] września 2018r., bez konieczności prowadzenia robót budowlanych, nie wymagała zgłoszenia na podstawie art. 71 Prawa budowlanego, bowiem zgodna była z przeznaczeniem domu jednorodzinnego i nie powodowała zmian określonych w art. 71 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Z tego przepisu wynika, że nie chodzi o jakąkolwiek zmianę sposobu użytkowania w odniesieniu do pierwotnego, czyli dotychczasowego, legalnego sposobu użytkowania, ale o zmianę, która wpływa na zmianę istotnych wymagań, w szczególności wymagań o jakich mowa w pkt 2 ust. 1 art. 71 ustawy Prawo budowlane.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał następnie, że uwzględniając ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w wyroku WSA w Szczecinie, ponownie rozpatrzył odwołanie i stwierdził, że zebrany dotychczas materiał dowodowy potwierdza, iż część budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w D. jest użytkowana jako obiekt zakwaterowania turystycznego, z przeznaczeniem pięciu pokoi z łazienkami oraz aneksu kuchennego, zlokalizowanych na parterze i dwóch pokoi z łazienkami, usytuowanych na piętrze, na wynajem i w celu zakwaterowania uczestników obozów i kolonii sportowych dla dzieci i młodzieży. W przedmiotowym budynku potwierdzono istnienie pomieszczeń, w których znajdują się liczne łóżka, w tym piętrowe, a przedmiotowe pokoje, połączone z łazienkami, stanowią przygotowane miejsca noclegowe, z których w sezonie turystycznym korzysta znaczna liczba osób niespokrewnionych z właścicielami nieruchomości, głównie dzieci i młodzież przebywające na obozach i koloniach sportowych.

Powyższe oznacza, zdaniem organu odwoławczego, że przedmiotowy obiekt budowlany przestał odpowiadać w całości definicji służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zawartej w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, a stał się w części przeznaczonym do okresowego pobytu ludzi budynkiem zamieszkania zbiorowego, o którym mowa w § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065).

W przedmiotowym obiekcie uległy zmianie warunki dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, gdyż zgodnie z treścią § 209 ust. 2 pkt 5 ww. rozporządzenia, budynki zamieszkania zbiorowego zaliczane są do innej kategorii zagrożenia ludzi (ZL V), niż budynki mieszkalne (ZL IV), co z kolei powoduje inne wymagania w zakresie zachowania bezpieczeństwa pożarowego. Ponadto obiekty przeznaczone do wypoczynku dla dzieci i młodzieży w formie wyjazdowej, podlegają nadzorowi odpowiednich służb pod względem spełnienia odpowiednich warunków higieniczno-sanitarnych. Niewątpliwie zatem doszło do zmiany sposobu użytkowania spornej części przedmiotowego obiektu, w myśl art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Organ II instancji podkreślił, że dokonanie opisanej powyżej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego zostało potwierdzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2018r. i udokumentowane w protokole i na załączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej. Na podstawie innych dowodów można też stwierdzić, że przedmiotowy obiekt był użytkowany jako budynek zakwaterowania turystycznego już od 2008r., a prowadzona w nim działalność miała charakter cykliczny, tzn. była podejmowana i prowadzona w okresie wakacyjnym oraz w czasie ferii zimowych, a zawieszano ją w pozostałych okresach, co potwierdzają wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz informacje pochodzące od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. oraz od Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S., z których wynika, że na przestrzeni poprzednich 10 lat w obiekcie były przeprowadzane liczne kontrole, związane z nadzorem nad warunkami wypoczynku dzieci i młodzieży oraz dotyczące bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Ponadto fakt wcześniejszego prowadzenia działalności turystycznej w obiekcie nie był nigdy kwestionowany przez K. i W. P., którzy potwierdzili tę okoliczność zarówno w oświadczeniu z dnia [...] września 2018 r., jak i w rozpatrywanym odwołaniu.

Dodatkowo w dniu [...] maja 2019 r. W. P. złożył do Starosty [...] zgłoszenie zamiaru zmiany sposobu użytkowania części przedmiotowego obiektu od dnia [...] czerwca 2019 r., które nie zostało przez ten organ przyjęte, lecz przekazane do PINB w S. ze względu na to, że zgodnie z art. 71 ust. 7 ustawy Prawo budowlane dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych.

Poza tym, zdaniem organu odwoławczego, złożenie przez skarżącego ww. zgłoszenia oraz znajdujące się w aktach sprawy ogłoszenia, zawierające ofertę wypoczynku w roku 2019 r., a także informacje zawarte w piśmie B. D. z dnia [...] września 2019 r., jednoznacznie świadczą o kontynuowaniu prowadzenia przez K. i W. P. działalności turystycznej w przedmiotowym obiekcie budowlanym.

Powyższe ustalenia obligowały organy nadzoru budowlanego do podjęcia interwencji w tej sprawie. W przypadku stwierdzenia, że już doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania, organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do zastosowania przepisów art. 71a ustawy Prawo budowlane.

Organ II instancji zaznaczył, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. podjął próbę zalegalizowania samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w D. i w tym celu wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2018 r. na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, wstrzymujące użytkowanie przedmiotowego budynku w części wykorzystywanej w celu świadczenia usług turystycznych oraz nałożył na K. i W. P. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, w terminie do dnia [...] maja 2019 r. Zobowiązani nie przedłożyli dotychczas wymaganych dokumentów, a nawet wprost przeciwnie odmówili wykonania nałożonych obowiązków. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane, przewidujące, że w przypadku niewykonania nałożonych obowiązków i dalszego użytkowania obiektu w zmieniony sposób, należy nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że ze względu na to, że w sentencji zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2019 r., organ powiatowy nie wskazał jej adresata, skorygował sentencję tej decyzji, wskazując adresatów, tj. osoby które zostały zobowiązane do wykonania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku i użytkowania go jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Z kolei odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu, organ stwierdził, że nie ma podstaw do umorzenia tego postępowania, gdyż dokonana zmiana sposobu użytkowania została stwierdzona w wyniku kontroli w dniu [...] lipca 2018 r., udowodniona w oparciu o inne dokumenty (co już zostało wykazane powyżej, a także potwierdzona w prawomocnym wyroku z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt II SA/Sz 1008/19) i niewątpliwie nie została poprzedzona dokonaniem przez inwestorów wymaganego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Twierdzenie skarżących, iż postępowanie stało się w jego toku bezprzedmiotowe, gdyż został już trwale przywrócony poprzedni sposób użytkowania całego przedmiotowego obiektu jako budynek mieszkalny jednorodzinny, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Przedmiotem niniejszego postępowania, pozostaje samowolna, okresowa, powtarzająca się na przestrzeni lat zmiana sposobu użytkowania części spornego budynku, nie zaś jednorazowa (incydentalna) zmiana sposobu jego użytkowania.

Umorzenie postępowania ze wskazanych przez skarżących względów, prowadziłoby w istocie do obejścia prawa, gdyż właściwy organ nadzoru budowlanego co pół roku wszczynałby postępowanie w sprawie opisanej powyżej zmiany sposobu użytkowania, zaś skarżący każdorazowo - po zakończonym sezonie letnim lub zimowym - podnosiliby, iż ponownie przywrócili poprzedni sposób użytkowania. A zatem, nie ponosiliby żadnych ujemnych konsekwencji swojego działania, pomimo powtarzającego się cyklicznie naruszania obowiązujących przepisów prawa.

Odnosząc się natomiast do zastrzeżeń podnoszonych w odwołaniu, dotyczących prawidłowości ustalenia stron postępowania, organ odwoławczy stwierdził, że właściciel sąsiedniej nieruchomości miał prawo żądać od organów nadzoru budowlanego podjęcia interwencji i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektu budowlanego, użytkowanego w sposób niezgodny z udzielonym pozwoleniem na budowę. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając sprzeciw B. D. złożony w toku niniejszego postępowania, nie kwestionował legitymowania się przez nią przymiotem strony postępowania.

Ponadto, zgodnie z § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ze względu na usytuowanie przedmiotowego budynku w zbliżeniu do granicy działki nr [...], należącej do B. D. oraz działki nr [...], stanowiącej własność G. D., obie te nieruchomości są objęte obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, co potwierdza, że ich właścicielom przysługuje przymiot strony niniejszego postępowania administracyjnego.

W kwestii wniosków dowodowych skarżących, organ wskazał, że odmawia przeprowadzenia dowodów z ponownych oględzin nieruchomości, przesłuchania stron oraz świadka (co do którego skarżący nie wskazali kim jest i dlaczego jego zeznania miałyby mieć znaczenie dla sprawy), ponieważ żądania te dotyczą okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami (art. 78 § 2 k.p.a.).

Na powyższą decyzję K. P. i W. P., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, w której zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. 1) art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie:
2. a) istnienia podstaw do nałożenia zaskarżoną decyzją nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, użytkowanego w dacie wydania decyzji na podstawie prawnie skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku,
3. b) czasowego wynajmu pomieszczeń w ich budynku mieszkalnym w wymiarze 3 miesiące w roku kalendarzowym za wymagające zgłoszenia w trybie art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Prawa budowlanego,
4. c) art. 28 k.p.a. przez uznanie B. D. za stronę postępowania,
5. d) art. 75 § 1 i art. 7 k.p.a. poprzez ustalenie ziszczenie się przesłanki określonej w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na podstawie oświadczenia strony oraz pominięcie dowodów na okoliczność ustalenia stanu faktycznego budynku na dzień [...] maja i [...] czerwca 2019 r.

Uzasadniając skargę skarżący podali, że po wydaniu przez PINB w S. postanowienia z [...] listopada 2018 r. wyraźnie oświadczyli o zaprzestaniu korzystania z nieruchomości na cele inne niż mieszalne i dlatego domagali się od [...] grudnia 2018 r. przeprowadzenia dodatkowych oględzin, w szczególności w okresie ferii zimowych 2019 r. celem wykazania, że dokonali przywrócenia użytkowania na cele mieszkalne swojej nieruchomości. Zwrócił na to uwagę także organ II instancji wydając decyzję [...] września 2019 r. Ponadto wobec upływu terminu wstrzymania okresowego użytkowania części budynku na cele niemieszkalne, zgłoszeniem z [...] maja 2019 r. dotyczącym zamiaru częściowej zmiany sposobu użytkowania budynku na okres od [...] czerwca 2019 r., dokonali skutecznego zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania. Tymczasem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w zaskarżonej decyzji całkowicie ignoruje fakt, iż Starosta [...] nie wniósł w przewidzianym terminie sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Sąd już w wyroku w sprawie II SA/Sz 1008/19 wskazał, że fakt nie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia przez Starostę powoduje, że użytkowanie części budynku na cele turystyczne od [...] czerwca 2020 r. jest legalne i odbywa się na podstawie skutecznego zgłoszenia. W konsekwencji, w ocenie skarżących, skoro doszło do zaprzestania użytkowania budynku na cele niemieszkalne w 2018 r. i budynek nie był na te cele użytkowany w ferie zimowe 2019r. to cele postępowania prowadzonego wskutek kontroli przeprowadzonej [...] lipca 2018r. zostały osiągnięte i postępowanie winno zostać umorzone, o co konsekwentnie wnosili. Z tego powodu odmówili wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z [...] listopada 2018 r.

W ocenie skarżących nie doszło do trwałej zmiany sposobu użytkowania tego obiektu lub jego części bez wymaganego prawem zgłoszenia, uzasadniającej wszczęcie i prowadzenie postępowania na podstawie art. 7la ustawy Prawo budowlane. Ponadto trwałe zaprzestanie określonego, samowolnego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, oznacza likwidację stanu bezprawia budowlanego i powrót do stanu zgodnego z prawem, co miał wykazać wnioskowany dowód z przesłuchania świadka. Sezonowa zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, bez konieczności prowadzenia robót budowlanych, nie wymagała, ich zdaniem, zgłoszenia na podstawie art. 71 Prawa budowlanego, bowiem zgodna była z przeznaczeniem ich domu jednorodzinnego i nie powodowała zmian określonych w art. 71 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Poza tym, w tym przepisie nie chodzi o jakąkolwiek zmianę sposobu użytkowania w odniesieniu do pierwotnego, czyli też dotychczasowego legalnego sposobu użytkowania, ale o zmianę, która wpływa na zmianę istotnych wymagań odnoszących się do danego obiektu związanych z konkretnym sposobem korzystania z niego.

Natomiast wynajmowanie letnikom 8 pokoi w domu jednorodzinnym nie prowadzi do przekształcenia domu jednorodzinnego na budynek zamieszkania zbiorowego. Wobec powyższego organ winien wykazać, że nastąpiła zmiana sposobu korzystania z niego w odniesieniu do sposobu pierwotnego, wpływająca na zmianę istotnych wymagań odnoszących się do tego obiektu, w szczególności w zakresie wymagań o jakich mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Skoro budynek mieszkalny jednorodzinny został wybudowany w kształcie umożliwiającym sezonowy wynajem pokoi z łazienkami nie sposób przyjąć, że okresowe korzystanie z tej funkcji budynku mieszkalnego daje podstawy do przyjęcia, że doszło w nim do zmiany typowych dla takiego budynku warunków bezpieczeństwa pożarowego lub warunków higieniczno- sanitarnych, a w efekcie do zmiany sposobu jego użytkowania, czego nie ocenił organ II instancji.

Ponadto, w ocenie skarżących, ustalenia PINB z lipca 2018 r. nie pozbawiały ich prawa do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania począwszy od [...] czerwca 2019r. Skoro więc w dacie wydania zaskarżonej decyzji użytkowanie części budynku na cele niemieszkalne odbywa się na podstawie przyjętego zgłoszenia to postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a organ II instancji nie był uprawniony do wydania decyzji "historycznej", dotyczącej w istocie stanu faktycznego ustalonego na lipiec 2018 r. Prawdą jest, że organ II instancji wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zgłoszenie z maja 2019 r. Starosta [...] przesłał do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., jednakże, ich zdaniem, czynność ta nie miała jednak żadnego umocowania prawnego i nie zastępowała sprzeciwu do zgłoszenia.

Skarżący zaznaczyli dalej, że w świetle argumentacji organu II instancji ustalenia faktyczne dotyczące stanu budynku w maju i czerwca 2019 r. są kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy. Z oceny organu II instancji wynika, że złożenie takiego zgłoszenia już po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych. Dlatego właśnie kilkukrotnie wnioskowali o przeprowadzenie dodatkowych oględzin, aby stan nieruchomości po zaprzestaniu użytkowania na cele niemieszkalne ustalić.

Uczestnik postępowania B. D. w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2021 r. wskazała, że materiał dowodowy potwierdza, iż w spornym obiekcie (obiekt z przeznaczeniem na wypoczynek dla dzieci), prowadzono działalność przez wiele lat. Strona przedstawiła własną argumentację co do okoliczności sprawy z której wynika, iż, w jej ocenie, skarga jest niezasadna. Strona podkreśliła, że działalność sezonowa, ale cykliczna, trwająca kilka miesięcy w roku, powtarzająca się od wielu lat, jest coraz bardziej uciążliwa również dla sąsiadów sąsiadujących ulic, zaś właściciele stracili umiar i samowolnie przekształcili obiekt w budynek zbiorowego zamieszkania, który to budynek nie spełnia wymaganych prawem warunków i nie może być użytkowany jako taki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.

Wobec tak zakreślonych kompetencji sądu wskazać należy, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ZWINB) uchylająca na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (PINB) w całości i na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazująca K. i W. P. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania wykorzystywanych na prowadzenie usług turystycznych pomieszczeń [...] i [...] zlokalizowanych na parterze, oraz nr [...] do [...] usytuowanych na piętrze budynku przy ul. [...] w D. i użytkować cały ww. obiekt, zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, jako budynek mieszkalny jednorodzinny.

Poza sporem jest, że budynek stanowiący własność skarżących objęty jest decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] marca 2004 r. zatwierdzającą projekt budowany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Podstawą do wydania zaskarżonej decyzji było stwierdzenie oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, że w budynku objętym zakresem postępowania doszło do samowolnej zmiany sposobu jego użytkowania i przeznaczenia jego części do zamieszkania zbiorowego.

Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 11886 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane", zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, załączając dokumenty wymienione w tym przepisie. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń (ust. 1 art. 71). Przepis art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia:

1. 1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;
2. 2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.

W myśl art. 71a ust. 2 Prawa budowlanego, po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, organ sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku, i w przypadku stwierdzenia jego wykonania w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Z kolei w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71a ust. 4).

Przytoczone przepisy wskazują, że w zakresie procedury legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania mamy do czynienia z decyzjami związanymi, co oznacza, że w przypadku niewykonania zobowiązania nałożonego na właściciela w postanowieniu wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, organ zobligowany jest do wydania decyzji, o której mowa w art. 71a ust. 4, a więc nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Uwzględniając treść art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, ocenie podlega zatem, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że doszło do zmiany sposobu użytkowania, po drugie, czy zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej oraz po trzecie, czy istotnie zaistniały podstawy do wydania orzeczenia nakazującego przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Dokonując w tym zakresie oceny organ odnosi się nie tylko do przepisów szeroko rozumianego Prawa budowlanego, obejmującego m.in. przepisy wykonawcze określające warunki techniczne obiektów, warunki ich użytkowania, ale także do innych przepisów, w tym określających warunki sanitarne, zdrowotne, przeciwpożarowe czy ochrony środowiska.

W niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo uznały, że w przedmiotowym budynku położonym w D. przy ul. [...] doszło do zmiany sposobu jego użytkowania. Jak wynika bowiem z akt sprawy w budynku tym znajdują się pomieszczenia mieszkalne przeznaczone dla właścicieli budynku jak i na wynajem. Każdy z pokoi przeznaczonych na wynajem (pięć na parterze i dwa na piętrze) jest połączony z łazienką i jest wyposażony w łóżka, w tym piętrowe które są przygotowanymi miejscami noclegowymi dla znacznej, jak to określił organ, liczby osób niespokrewnionych z właścicielami, głównie dzieci i młodzieży, uczestników obozów i kolonii sportowych. W domu na parterze zostało wydzielone pomieszczenie z aneksem kuchennym.

Skarżący nie kwestionują, że pokoje w sezonie zimowym i letnim były wynajmowane uczestnikom obozów sportowych, jednakże po sezonie działalność gospodarczą w tym zakresie zawieszali, by ją podjąć w następnym sezonie.

W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że skarżący nie zgłosił organowi administracji zmiany sposobu użytkowania, którego są właścicielami od chwili podjęcia działalności gospodarczej w zakresie wynajmu pokoi dla uczestników obozów sportowych. Oznacza to, iż dysponując materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w ocenie sądu, PINB wbrew stanowisku wyrażonym w postępowaniu przez pełnomocnika skarżących postąpił prawidłowo inicjując procedurę legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. PINB wstrzymał użytkowanie budynku mieszkalnego skarżących w części użytkowanej na usługi turystyczne, oznaczone w projekcie jako pomieszczenia od [...] (bez pomieszczenia [...]) na parterze oraz pomieszczenia od [...] do [...] na piętrze budynku oraz nałożył na skarżących, w związku ze stwierdzeniem samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na budynek mieszkalny z usługami turystycznymi, obowiązek przedłożenia do [...] maja 2019 r. dokumentów określonych w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego.

Dokumentów wymienionych w postanowieniu skarżący w zakreślonym terminie nie przedłożyli, natomiast oświadczyli, że odmawiają ich przedłożenia i domagają się umorzenia postępowania w tej sprawie. Nadto, w dniu [...] maja 2019 r. złożyli w Starostwie [...] zgłoszenie zamiaru zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego z budynku mieszkalnego na budynek mieszkalny z usługami załączając dokumenty, o których mowa w art. 72 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgłoszenie zostało przekazane do PINB, który prowadził postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego skarżących.

Zauważyć należy, że postępowanie organów nadzoru budowlanego w przypadku ustalenia, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez stosownego pozwolenia właściwego organu objęte jest dyspozycją art. 71a Prawa budowlanego, zgodnie z którym, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie, którym wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów określonych w art. 71 ust.

2. Organ nadzoru budowlanego po stwierdzeniu, że doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia, obowiązany jest zatem wydać postanowienie, w którym, po pierwsze, wstrzyma użytkowanie tego obiektu lub jego części, po wtóre, nałoży obowiązek przedstawienia dokumentów, których złożenie jest wymagane przepisami art. 71 ust. 2 przy dokonaniu zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania.

Na tym etapie postępowania brak jest podstaw do wydania merytorycznej decyzji administracyjnej, to nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżących, że jedynym dopuszczalnym rozstrzygnięciem może być umorzenie postępowania. Tylko w przypadku ustalenia w toku postępowania administracyjnego w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania dopuszczalne byłoby wydanie decyzji o umorzeniu postępowania. Przed ustaleniem, czy doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania, nie można więc twierdzić, że postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Nie jest również możliwe przyjęcie przez organ architektoniczno-budowlany zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania budynku w sytuacji, gdy prowadzone jest postępowanie mające na celu ustalenie, czy właściciel budynku samowolnie sposób użytkowania już zmienił.

Dodać również należy, odnosząc się do zarzutów skargi, że wyrok w sprawie II SA/Sz 1008/19 został wydany na skutek sprzeciwu wniesionego przez skarżących oraz B. D., przed wydaniem merytorycznej decyzji przez organ II instancji. Istotą orzeczeń wydanych na skutek wniesionego sprzeciwu jest ocena legalności decyzji kasacyjnej i przedwczesne byłoby w takim przypadku odnoszenie się przez Sąd do meritum sprawy. Z tego powodu nie należy interpretować powołanego wyżej wyroku w ten sposób, że złożenie przez pełnomocnika skarżących w dniu [...] maja 2019 r. w Starostwie Powiatowym w S. zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, legitymizuje dokonanie zmiany, w stosunku do której został uprzednio podniesiony zarzut samowoli. Okoliczność ta mogła zostać oceniona dopiero przez [...]WINB rozpoznający - po wyroku Sądu- ponownie sprawę na skutek odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji.

Aby móc dokonać ustalenia, że bez wymaganego zgłoszenia doszło do zmiany sposobu użytkowania należy w pierwszej kolejności wykazać, jaki był przewidziany i dopuszczalny sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części i jaki jest obecny sposób użytkowania. W tym celu należy dokonać zestawienia pierwotnego przeznaczenia obiektu z jego obecnym sposobem wykorzystywania, a następnie - w sytuacji stwierdzenia rozbieżności w tym zakresie - dokonać subsumcji, czyli odniesienia ustalonego stanu faktycznego sprawy do hipotezy normy prawnej zawartej w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

W tej sprawie niesporne jest, że budynek skarżących w D. przy ul. [...] został wybudowany jako budynek jednorodzinny, w którym na etapie wydawania pozwolenia na budowę nie przewidywano żadnych innych funkcji. Jak przyznali sami skarżący sezonowo część budynku była wynajmowana uczestnikom obozów sportowych. Powyższe nie oznacza, że budynek mieszkalny stał się budynkiem użytkowym, lecz zaczął pełnić funkcję, która wymagała zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, gdyż z budynku jednorodzinnego w części stał się budynkiem zamieszkania zbiorowego. Część pokoi znajdujących się w budynku nie służyło skarżącym jako pomieszczenia mieszkalne lecz zostały wynajęte na cele działalności turystycznej. Budynek stanowiący własność skarżących zachował funkcję mieszkalną, jednakże funkcja ta realizowana jest jednak w części budynku w sposób właściwy dla budynków zamieszkania zbiorowego.

Definicja budynku zamieszkania zbiorowego wynika z § 3 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r., zwanego dalej "rozporządzeniem". Obiektem takim jest budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi w tym m.in. hotel, motel, pensjonat albo dom wypoczynkowy. Przepisy rozporządzenia precyzują szczegółowe warunki techniczne, jakim powinien odpowiadać tego rodzaju budynek, określając m.in. warunki higieniczno-sanitarne (§ 82 rozporządzenia) oraz przeciwpożarowe (§ 209 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). W związku z powyższym lokal ten jak słusznie zauważyły organy orzekające w sprawie musi obecnie spełniać inne wymagania higieniczno-sanitarne oraz przeciwpożarowe niż przypisane dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub ich części.

Jakkolwiek budynek przy ul. [...] w D. w związku z prowadzoną działalnością turystyczną był kontrolowany przez Państwową Straż Pożarną oraz Państwowego Inspektora Sanitarnego, to jednak do usankcjonowania zmiany sposobu użytkowania budynku jest to niewystarczające, gdyż zmiana ta winna zostać formalnie zgłoszona organowi architektoniczno-budowlanemu i być poddana procedurze określonej w art. 71 Prawa budowlanego.

Brak ustawowej definicji lokalu przeznaczonego do zamieszkania zbiorowego nie wyklucza możliwości wyodrębnienia lokalu przeznaczonego do zamieszkania zbiorowego jako części budynku o innym przeznaczeniu. Powyższe potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne (zob. np. wyrok NSA z 28.06.2017 r. sygn. akt II OSK 1968/16 zob. http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). W tym miejscu stwierdzić należy, że - jak wskazał NSA w wyroku z 15.02.2018 r. sygn. akt II OSK 3220/17 (CBOSA) - prawodawca konstruując definicję budynku zamieszkania zbiorowego nie wprowadził dolnego limitu osób, których przebywanie w określonym budynku warunkuje zaliczenie go do tego rodzaju obiektu. W powyższym wyroku NSA stwierdził nadto, że również okoliczność wykonywania dla mieszkańców budynku dodatkowych usług, typu sprzątanie czy gotowanie, nie może mieć przesądzającego znaczenia w tej materii. Decydującym kryterium pozostaje przeznaczenie budynku do okresowego pobytu ludzi, a dalsze wyliczenie ma jedynie charakter przykładowy.

Podsumowując, w ocenie sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz ustalony stan faktyczny sprawy, w sposób jednoznaczny wskazały na konieczność legalizacji zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, stanowiącego własność skarżących. Skoro skarżący nie wykonali nałożonych na nich obowiązków, wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania tego budynku poprzez zaprzestanie wykorzystywania lokalu do świadczenia usług w zakresie zamieszkania zbiorowego stało się uzasadnione.

Należy również podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie sąd dokonywał oceny zaskarżonych decyzji wyłącznie na gruncie przepisów Prawa budowlanego. Okresowe zawieszanie przez skarżących działalności gospodarczej a następnie jej podejmowanie, nie ma wpływu na rozpoznawaną w tej sprawie kwestię częściowej zmiany sposobu użytkowania budynku jednorodzinnego na budynek zamieszkania zbiorowego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, sąd uznał, że rozpoznając niniejszą sprawę organy ustrzegły się istotnych naruszeń procedury – w niezbędnym zakresie gromadząc potrzebny materiał dowodowy oraz dokonując jego oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy stał się podstawą do prawidłowego zastosowania przepisów prawa i podjęcia decyzji w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania tego budynku poprzez zaprzestanie wykorzystywania budynku do świadczenia usług w zakresie zamieszkania zbiorowego.

Dodatkowo sąd wskazuje, że nietrafne jest kwestionowanie uznanie za stronę postępowania B. D.. Jakkolwiek postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku organ prowadzi z urzędu, to jednak- o ile obszar oddziaływania budynku, którego dotyczy zmiana sposobu użytkowania oddziałuje na nieruchomości sąsiednie, właścicielom tychże przysługuje status strony postępowania. Tak też się stało w tej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 953/17 (dostępny w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, który skład orzekający podziela, iż postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może dotyczyć interesu właścicieli nieruchomości sąsiednich, w tym na przykład wówczas, gdy zmiana taka może oddziaływać na te nieruchomości poprzez stworzenie lub niekorzystną zmianę ograniczeń i uciążliwości. Jest to niewątpliwie interes prawny, gdyż istnieją przepisy prawa ten interes chroniące.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę jako bezzasadną.