Uzasadnienie
Zawiadomieniem z dnia 23 listopada 2012 r. Starosta w oparciu o art. 77 ust. 1 i ust. 2a, art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn.zm.) wypowiedział M. W. dotychczasową wysokość opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa położonego w obr. ew, działka nr [...]o powierzchni [...] (). Jednocześnie organ zaproponował nową wysokość opłaty rocznej za ww. grunt, począwszy od [...] w kwocie [...], płatną z zatrzeżeniem art. 77 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Powyższe zawiadomienie zostało doręczone M.W. w dniu 4 grudnia 2012 r.
Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2012 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 4 stycznia 2013 r.) skarżący złożył zastrzeżenia do dokonanej atualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste podnosząc, że jest ona nieuzasadniona.
Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. wydanym w oparciu o przepis art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) w związku z art. 57 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze odrzuciło złożony wniosek z powodu uchybienia terminu do jego złożenia.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w myśl art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami użytkownik wieczysty może, w termine 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja ołaty jest nieuzasadniona, albo jest uzsasadniona w innej wysokości.
Organ ustallił, że w przedmiotowej sprawie wypowiedzenie zostało doręczone użytkownikowi wieczystemu w dniu 4 grudnia 2012 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma. Natomiast wniosek M. W. z dnia 31 grudnia 2012 r. został przesłany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego listem poleconym nadanym w dniu 4 stycznia 2013 r.
Z powyższygo wynika, że został on wniesiony z uchybieniem terminu, który upływał z dniem 3 stycznia 2013 r.
Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. M. W. wystąpił do Kolegium o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona w określonej wysokości.
W pierwszej kolejności skarżący zaznaczył, że zawiadomienie z dnia 23 listopada 2012 r. otrzymał w dniu 5 grudnia 2012 r., a nie 4 grudnia 2012 r. Natomiast wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona, nie złożył wcześniej, ponieważ:
- - 11 grudnia 2012 r. został przewieziony karetką pogotowia do szpitala, a po powrocie ze szpitala przebywał jeszcze na zwolnieniu lekarskim oraz wykorzystywał dni Świąt Bożego Narodzenia i dodatkowe dni wolne od pracy na dojście do zdrowia,
- - po zapoznaniu się w dniu 31 grudnia 2012 r. w siedzibie Starostwa z operatem szacunkowym, jeszcze tego samego dnia sporządził wniosek, ale nie mógł go wysłać, ponieważ urzędy pocztowe były już nieczynne,
- - 1 stycznia 2013 r. wrócił do i z powodu nawrotu choroby udał się do lekarza, co spowodowało, że przebywał na zwolnieniu lekarskim do 18 stycznia 2013 r.,
- - z powodu choroby już 2 stycznia 2013 r. prosił sąsiadów o wysłanie sporządzonego wniosku.
W świetle powyższych okoliczności w ocenie skarżącego uchybienie terminowi, przy założeniu odbioru zawiadomienia w dniu 4 grudnia 2013 r. nastąpiło bez jego winy.
Do wniosku skarżący załączył kserokopie zwolnień lekarskich.
W wyniku rozpoznania powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 57 § 1 Kodesku postępowania administracyjnego odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego organ może przywrócić termin do dokonania określonej czynności procesowej, jeżeli osoba zainteresowana spełniła łącznie wszystkie wskazane wymagania, tj. wniosła prośbę o przywrócenie terminu, uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, prośbę o przywrócenie terminu wniosła w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z wniesieniem prośby dopełniła czynności, dla której określony był termin.
Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Za taki dzień, w niniejszym przypadku, uznać należy 4 stycznia 2013 r. W tym bowiem dniu wniosek skarżącego z dnia 31 grudnia 2012 r. został przesłany listem poleconym nadanym (data stempla pocztowego) na adres SKO. Zatem najpóźniej w ciągu 7 dni (tj. do dnia 11 stycznia 2013 r.) skarżący miał termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku.
Tymczasem skarżący wniosek ten złożył odrębnym pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r.
W świetle powyższego, według Kolegium, przedmiotowy wniosek został złożony po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.
Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego
M. W. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W pierwszej kolejności skarżący zazanczył, że informację o tym, że uchybił terminowi do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości uzyskał w dniu 11 kwietnia 2013 r., kiedy odebrał postanowienie SKO odrzucające ten wniosek z powodu uchybienia terminu do jego złożenia. W dalszej części uzasadnienia skargi powtórzył treść wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, podtrzymało stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest legalność odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub że jest uzasadniona w innej wysokości.
Wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej jest uregulowane w sposób specyficzny. Mimo że spór co do jej wysokości ma charakter cywilnoprawny, to zasady postępowania w tym przedmiocie znajdują się w art. 78 – 82 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.). Stosownie do art. 79 ust. 2 ww. ustawy, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia dotychczasowej opłaty wraz ofertą przyjęcia nowej jej wysokości użytkownik wieczysty może złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Kolegium może orzec o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty. Od tych orzeczeń nie przysługuje odwołanie, ale sprzeciw, który jest równoznaczny z żądaniem przekazania sprawy sądowi powszechnemu (art. 79 ust. 3, art. 80 ust. 1 ustawy).
Zgodnie natomiast z art. 79 ust. 7 zdanie 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami do postępowania przed kolegium (do którego wpłynął wniosek o kontrolę prawidłowości aktualizacji opłaty rocznej) stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń.
Z powyższej analizy wynika, że do sądu powszechnego służy sprzeciw od merytorycznego orzeczenia Kolegium (rozstrzygnięcia o zasadności dokonanego przez organ wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty rocznej), natomiast w przypadkach rozstrzygnięć incydentalnych, jak np. przywrócenie terminu będzie miał zastosowanie art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że wypowiedzenie M.W. dotychczasowej wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa działki nr [...] położonej w obr. ew. wraz z propozycją zaktualizowanej wysokości tej opłaty zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 grudnia 2012 r.
Zgodnie z art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami, użytkownik wieczysty może w terminie 30 dni od otrzymania wypowiedzenia złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona.
M.W. przedmiotowy wniosek złożył w dniu 4 stycznia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc niewątpliwie po upływie trzydziestodniowego terminu na dokonanie tej czynności. Wobec tego Kolegium w dniu [...] wydało postanowienie odrzucające wniosek ze względu na uchybienie terminu do jego wniesienia. Orzeczenie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 kwietnia 2013 r. Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł m.in., że był przekonany, że zawiadomienie z dnia 23 listopada 2012 r. otrzymał w dniu 5 grudnia a nie 4 grudnia 2012 r. Z powodu świąt, a następnie choroby, prosił sąsiadów o wysłanie sporządzonego wniosku, a o fakcie uchybienia terminowi dowiedział się w dniu 11 kwietnia 2013 r., kiedy odebrał postanowienie.
Postanowieniem z dnia [...] Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku, przyjmując, że 7 –dniowy termin ustania przyczyny uchybienia terminowi upłynął w dniu 4 stycznia 2013 r. tj. w dacie nadania wniosku skarżącego. W ocenie Kolegium najpóźniej w ciągu 7 dni, od tej daty tj. do 11 stycznia 2013 r. skarżący winien złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku.
Zdaniem Sądu merytoryczna ocena prośby o przywrócenie terminu zawarta w zaskarżonym postanowieniu jest błędna.
Z art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że przywrócenie terminu następuje na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośba powinna być złożona w terminie w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu.
W rozpatrywanej sprawie Kolegium nie wyjaśniło podnoszonych przez skarżącego okoliczności faktycznych, przyjmując, że złożył on wniosek o przywrócenie terminu po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a zatem z naruszeniem art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium nie dostrzegało, że z powodu posłużenia się inną osobą w nadaniu korespondencji, skarżący mógł nie mieć świadomości, że uchybił terminowi.
W takiej zaś sytuacji, w toku czynności wyjaśniających w przedmiocie przywrócenia terminu przesłanką prawidłowych ustaleń jest wyjaśnienie, kiedy wnioskodawca dowiedział się o tym, że uchybił terminowi. Tymczasem organ całkowicie pominął wyjaśnienia skarżącego, w których wskazał on datę powzięcia informacji o uchybieniu terminu oraz opisał okoliczności z tym związane.
Powyższe okoliczności powinny być przez organ zweryfikowane i rozważone, czego jednak organ nie dokonał, a zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona ustaleń i ocen prawnych w tym zakresie.
W związku z tym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.