Uzasadnienie
Stowarzyszenie z siedzibą w [...] złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na opisane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów.
Jednocześnie w skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Mając na uwadze obowiązek złożenia wniosku w przedmiocie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr referendarz sądowy wezwaniem z dnia [...] r. zobowiązał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez wypełnienie i odesłanie załączonego do wezwania do formularza PPPr.
W zakreślonym terminie wnioskodawca wykonał zobowiązanie referendarza sądowego i złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wynika, że Stowarzyszenie ma osobowość prawną i zostało zarejestrowane na czas nieograniczony. Jego celem jest krzewienie wśród społeczeństwa wiedzy i kultury motoryzacyjnej, rozwój popularnego i wyczynowego sportu samochodowego, współdziałanie z właściwymi organami administracyjnymi, instytucjami i organizacjami w dziedzinie podnoszenia bezpieczeństwa na drogach.
Wnioskodawca podał, że nie prowadzi działalności gospodarczej oraz nie posiada środków finansowych ani majątku, a jedynie zobowiązania wobec ZUS, z tytułu zaległych wynagrodzeń pracowniczych. Z tych względów Stowarzyszenie było zwalniane z kosztów sądowych przed sądami cywilnymi wszystkich instancji, łącznie z Sądem Najwyższym. Stowarzyszenie nie posiada środków trwałych, wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł. Dodatkowo strona wskazała, że dochodem są jedynie składki członkowskie płacone przez nielicznych pozostałych przy Stowarzyszeniu członków, liczących, że nie ulegnie ono likwidacji.
Z dokumentów przesłanych w wykonaniu zobowiązania referendarza sądowego wynika, że Stowarzyszenie aktualnie liczy [...] członków, dochód ze składek członkowskich w [...] r. wyniósł [...] r. –[..] zł, a w 2011 r. – [...] zł, z zeznania o CIT -8 za rok 2013 wynika, że Stowarzyszenie osiągnęło dochód w wysokości [...] zł, a w roku [..] r. w wysokości [...] zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy zważył, co następuje
W rozpoznawanej sprawie Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie stanowi wpis od skargi w wysokości 100 zł.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w pierwszym rzędzie zauważyć należy, że stowarzyszenia podobnie jak wiele innych organizacji tego typu zobligowane są do zapewnienia środków na prowadzenie działalności określonej w regulaminie/statucie. Określając cele i formy działania stowarzyszenia jego założyciele, a następnie członkowie powinni zabezpieczać środki, z jakich będzie finansowana działalność statutowa oraz podjąć niezbędne kroki celem uzyskania takich środków.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zauważyć należy, że z przedłożonego przez Stowarzyszenie statutu wynika, że posiada ono osobowość prawną, może prowadzić działalność gospodarczą, osiągać dochody z imprez oraz pozyskiwać środki finansowe przekazywane na zlecone mu wykonywanie zadań. Dodatkowo może uzyskiwać środki na swoją działalność ze składek członkowskich oraz wpisowego.
Z powyższego wynika zatem, że strona ma możliwości pozyskiwania środków finansowych.
Realizując zatem cele statutowe, członkowie Stowarzyszenia powinni podjąć odpowiednie działania w celu uzyskania niezbędnych środków finansowych na ich realizację.
Tymczasem jak wynika z przesłanych dokumentów Stowarzyszenie nie egzekwuje nawet obowiązku uiszczania składek członkowskich, mimo, iż wynika on z przyjętego statutu, a z nich powstaje majątek Stowarzyszenia. I tak w 2013 r. składki członkowskiej nie opłaciło [...] członków, co daje kwotę [...] zł, a w [...] r. tylko siedmiu członków uiściło składkę członkowską.
Taka postawa Stowarzyszenia nie może przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zwolnienie strony od kosztów postępowania sądowego w sytuacji, kiedy sama pozbawia się możliwości uzyskania środków finansowych jest niezasadne. Przy Stowarzyszeniu liczącym 43 członków opłacenie przez wszystkich składki członkowskiej pozwoliłoby tylko z tego tytułu uzyskać dochód w wysokości [...] zł.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że zaniechanie pozyskiwania jakichkolwiek środków przez Stowarzyszenie, skutkujące brakiem środków na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Przerzucanie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo powoduje, że faktycznie jego działalność zostaje finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku (postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 491/11).
Brak zapewnienia stałego źródła dochodu, chociażby w oparciu o obowiązkowe składki członkowskie, nie może przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem Stowarzyszenia przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Reasumując stwierdzić należy, że Stowarzyszenie nie wykazało, że z przyczyn od siebie niezależnych nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
W oparciu o powyższe na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.