Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 IX 2022 r. (nr 924/2022) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "DWINB"), po rozpatrzeniu zażalenia B. B. (dalej jako "skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze (dalej "PINB") z dnia 15 VII 2022 r. (znak: PINB.401/9/22/2-22) wstrzymujące skarżącej prowadzenie wszelkich robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, związanych z samowolną budową obiektu budowlanego - wiaty drewnianej, na terenie działki nr [...] obręb [...] C. według ewidencji gruntów.
Jak wynika z akt administracyjnych powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy:
W dniu 12 V 2022 r. PINB przeprowadził kontrolę robót budowlanych prowadzonych na działkach nr [...] i [...] obręb [...] C. W trakcie kontroli stwierdzono, że na działce nr [...] skarżąca wybudowała wiatę konstrukcji drewnianej, pokrytą płytą poliwęglanową, komorową, bezbarwną i z podłogą drewnianą. Wymiary wiaty: długość około 40 m, szerokość około 5 m. W obiekcie (wiacie) zainstalowana została instalacja elektryczna. Do wiaty dostawiony jest samochód specjalny o przeznaczeniu naczepa (chłodnia) ciężarowa. W trakcie kontroli brak było możliwości ustalenia, w jaki sposób wiata drewniana połączona jest z gruntem albowiem na całej swej długości i szerokości obsypana została niesortem kamiennym, co uwidocznione zostało w dokumentacji fotograficznej sporządzonej w dniu kontroli. Skarżąca w trakcie kontroli oświadczyła, że wiata wybudowana została w II 2022 r. i na jej budowę nie posiada zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Zaznaczyła też, że wiata drewniana nie została całkowicie wykończona, zaś dla działki nr [...] wykonane zostały przyłącza: wodociągowe, kanalizacyjne i energia elektryczna w trybie branżowym.
PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania i, działając na podstawie 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, ze zm.) dalej jako "PB", postanowieniem z dnia 15 VII 2022 r. (znak: PI NB.401/9/22/2-22) wstrzymał skarżącej prowadzenie wszelkich robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, związanych z samowolną budową obiektu budowlanego - wiaty drewnianej, na terenie działki nr [...] obręb [...] C. oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
DWINB, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, utrzymał postanowienie PINB w mocy.
Uzasadniając swoje stanowisko DWINB stwierdził, że PINB dokonał prawidłowej oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy stwierdzając istnienie podstaw do wydania postanowienia z art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 PB. DWINB podkreślił, że w sprawie ustalono, że skarżąca wykonała obiekt budowlany w postaci wiaty bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zaznaczono, że przedmiotowa wiata ma powierzchnię zabudowy ok. 200 m2 (wymiary 40 m na 5 m) tak więc nie jest objęta określonymi w art. 29 PB wyłączeniami z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie, nawiązując do argumentacji zażalenia, DWINB stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oczywistym jest, że nie mamy do czynienia z wiatą przystankową w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 5 PB, zwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. Wiata przystankowa jest obiektem, który spełnia funkcję punktu (przystanku), przy którym zatrzymują się pojazdy komunikacji publicznej, a pasażerowie mają możliwość wejścia lub wyjścia z takich pojazdów.
W obrębie przystanku pasażerowie oczekują na pojazdy komunikacji publicznej. Wiata przystankowa jest konstrukcją mającą za zadanie sygnalizowanie istnienia przystanku, a ponadto chroni pasażerów od opadów deszczu, śniegu, wiatru (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 X 2018 r., sygn. akt I SA/Po 569/18). W niniejszej zaś sprawie, sposób wykonania wiaty i jej wymiary nie pozwalają zakwalifikować jej jako wiaty przystankowej. Zasadnym zdaje się być twierdzenie PINB, że rzeczona wiata wykorzystywana jest jako wiata biesiadna.
W skardze na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o: uchylenie postanowień organów obu instancji oraz przeprowadzenie dowodów z wydruków zdjęć załączonych do skargi oraz przesłuchania określonych osób na okoliczność przystankowego charakteru wiaty i wykonywania przez skarżącą usług w zakresie przewozu turystów.
W skardze zarzucono naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 5 PB, poprzez nieprzyjęcie, że obiekt, który wykonała skarżąca stanowi wiatę przystankową i w związku z przeznaczeniem wiaty, jej konstrukcją opartą w całości na słupach i niezbudowaną, jej posadowienie na gruncie nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę.
Uzasadniając skargę skarżąca podniosła, że dokonała wybudowania wiaty przystankowej, celem umożliwienia oczekiwania przez różne osoby trzecie na przejazd na "[...]". Miejsce zwane "[...]" w ostatnim czasie cieszy się znaczną popularnością odwiedzających turystów. Na trasie do tej atrakcji turystycznej skarżąca wraz z ojcem posiada gospodarstwo rolne, które uprawia i świadczy usługę przewozu. Przewóz dokonywany jest tradycyjnymi bryczkami lub saniami, jak również w okresie zimowym świadczona jest usługa kuligów (co potwierdzają wydruki zdjęć załączone do skargi). Z uwagi na fakt, że w okolicy nie ma wiaty przystankowej umożliwiającej schronienie się osobom trzecim przed warunkami atmosferycznymi i poczekania na przyjazd przewoźnika powstała konieczność stworzenia wiaty przystankowej, którą na swojej działce wykonała skarżąca.
W konsekwencji – zdaniem skarżącej – organ winien zakwalifikować konstrukcję wykonaną przez skarżącą jako wiatę przystankową. Natomiast zgodnie z treścią art. 29 ust 2 pkt 5 PB konstrukcja ta nie wymaga ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia do właściwych organów.
W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd nie przeprowadził zawnioskowanych dowodów uzupełniających, bowiem w myśl art. 106 § 3 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – dalej "ppsa", przeprowadza się je tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tymczasem załączone do skargi wydruki zdjęć wykonanego obiektu, jak również powozów i sań nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Okoliczność wykonania przez skarżącą wiaty jest bezsporna, zaś organy nie kwestionowały, że skarżąca dysponuje pojazdami wskazanymi na zdjęciach.
Natomiast w części wnioskującej o przeprowadzenie dowodów ze źródeł osobowych (przesłuchanie) wniosek jest niedopuszczalny. Jak wynika z art. 106 § 3 ppsa, sąd administracyjny może przeprowadzić uzupełniające dowody wyłącznie z "dokumentów".
Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia podkreślić trzeba, że w okolicznościach sprawy kluczową kwestią jest prawna kwalifikacja obiektu wykonanego przez skarżącą. Jeśli bowiem, jak podniesiono w skardze, przedmiotowy obiekt budowlany stanowi wiatę przystankową, to w myśl art. 29 ust. 2 pkt 5 PB, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa "wiat przystankowych i peronowych". Wykluczałoby to dopuszczalność stosowania przez organy nadzoru budowlanego trybu legalizacyjnego z art. 48 PB, w tym wydania postanowienia z art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 PB, wstrzymującego wykonywanie robót budowlanych.
Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "wiaty przystankowej", co oznacza, że zakres znaczeniowy tego pojęcia należy ustalić w oparciu o reguły znaczeniowe języka potocznego przy uwzględnieniu oczywiście funkcji, jaką w systemie prawa budowlanego pełnić ma określone w art. 29 ust. 2 pkt 5 PB wyłączenie z generalnego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
"Wiata" rozumiana jest jako lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach. Zaś "przystanek" to oznaczone miejsce krótkiego postoju miejskich pojazdów pasażerskich (zob. Nowy Słownik Języka Polskiego, praca zbior. pod red. E. Sobol, Warszawa 2002, s. 807 i 1121). Chodzi zatem o lekki, zadaszony obiekt, służący wyłącznie obsłudze określonego systemu komunikacyjnego.
Należy zaznaczyć, że wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla tego rodzaju obiektów wprowadzono do PB na mocy art. 1 pkt 22 ustawy z dnia 27 III 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 VII 2003 r. W ramach uzasadnienia do projektowanej zmiany wyraźnie zastrzeżono, że chodzi o "niewielkie obiekty związane z infrastrukturą drogową i kolejową np. wiaty przystankowe, parkometry, zatoki parkingowe" (druk sejmowy nr IV.493).
W konsekwencji zasadnie DWINB stwierdził, powołując się przy tym na stanowisko judykatury, że wiata przystankowa jest obiektem, który spełnia funkcję punktu (przystanku), przy którym zatrzymują się pojazdy komunikacji publicznej, a pasażerowie mają możliwość wejścia lub wyjścia z takich pojazdów. W obrębie przystanku pasażerowie oczekują na pojazdy komunikacji publicznej. Wiata przystankowa jest konstrukcją mającą za zadanie sygnalizowanie istnienia przystanku, a ponadto chroni pasażerów od opadów deszczu, śniegu, wiatru.
Wykonany przez skarżącą obiekt z całą pewnością nie jest obiektem małym, jak również nie stanowi elementu żadnego systemu komunikacyjnego. Jest to obiekt duży (ok. 200 m2), wykonany na potrzeby prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, zaopatrzony w instalację elektryczną. Nie kwestionując zawartych w skardze twierdzeń, odnośnie do wykorzystywania tego obiektu w ramach usług okazjonalnego przewozu przez skarżącą turystów na miejsce atrakcji turystycznej oraz organizowania kuligów, to z całą pewnością tego rodzaju działalność nie może być traktowana jako element publicznego systemu komunikacyjnego. Cechy przedmiotowej altany takie jak jej wielkość, forma, usytuowanie i uzbrojenie w energię elektryczną, sugerują, że jej zasadniczą funkcją jest rekreacja, co zresztą skarżąca potwierdziła w złożonym w toku postępowania pierwszoinstancyjnego piśmie z dnia 9 VIII 2022 r. Skarżąca zaznaczyła, że wykonany przez nią obiekt służyć ma jako "miejsce wypoczynku i relaksu w towarzystwie uprawianych kwiatów, ziół i innych roślin w czasie oczekiwania na transport".
Nie ma więc podstaw do uznania, że wykonany na działce nr [...] obiekt budowalny stanowi wiatę przystankową, zwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Tym samym w sprawie znajdują zastosowanie przepisy z art. 48 ust. 1 i 3 PB, zgodnie z którymi organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
Zaskarżone postanowienie spełnia wyżej określone wymagania.
Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 ppsa.
Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa.