Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 lutego 2012 r., wydanym w sprawie II SAB/Bk 76/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. W. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia inwestycyjnego.
W dniu 3 marca 2015 r. J. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. prawomocnym wyrokiem. W skardze, po jej sprecyzowaniu pismem z dnia 24 lipca 2015 r., skarżąca jako podstawę prawną do wznowienia postępowania wskazała art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.). W ramach tej podstawy powołała się na nowe okoliczności i środki dowodowe, które miały wpływ na wynik sprawy sądowej, a z których nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu sądowym. W jej ocenie okolicznością tą i dowodem jest późniejszy fakt stwierdzenia przez WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II SAB/Bk 54/12, że "...przepisy prawa materialnego czyniły postępowanie bezprzedmiotowe od początku, co Wójt zignorował mimo wielokrotnych sygnałów skarżącej i posiadanej z urzędu wiedzy o inwestycji prowadzonej przez A. H., objętej wnioskiem złożonym w dniu [...].03.2006 r." oraz "Brak przewidzenia w przepisach prawa materialnego możliwości przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia już istniejącego, oznaczał bezprzedmiotowość kontrolowanego postępowania".
Powyższe, zdaniem skarżącej oznacza, że bezczynność Wójta została nieprawidłowo osądzona we wskazanym wyroku II SAB/Bk 76/11. Zatem obowiązkiem Sądu jest naprawienie własnego błędu we wznowionym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 8 stycznia 2016 r. skarżąca podtrzymała argumentację wyrażoną w skardze oraz w piśmie z dnia 24 lipca 2015 r., a ponadto omówiła w szerokim zakresie uzasadnienie wyroku w sprawie II SAB/Bk 54/12 oraz uzasadnienie wyroku NSA z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 970/14 (NSA oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Białymstoku). Ponadto skarżąca przytoczyła wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1435/06 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 37/08, z których – w ocenie skarżącej – wynika, że WSA w Białymstoku w prawomocnym wyroku z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Bk 76/11, nie ocenił sprawiedliwie skargi w oparciu o przepisy prawa materialnego.
Na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. skarżąca wskazała, że w sprawie II SAB/Bk 76/11 nie potrafiła udowodnić, że postępowanie administracyjne należało umorzyć. Ostatecznie to postępowanie administracyjne i tak zostało przez Wójta umorzone, ale z innych przesłanek. W związku natomiast z poniesieniem kosztów postępowania sądowego w tamtej sprawie, skarżąca oświadczyła, że obecnie chciałaby je odzyskać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy przypomnieć, że warunkiem możliwości rozpatrywania skargi o wznowienie postępowania sądowego, co wyraźnie wynika z art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.), jest wniesienie skargi w terminie i oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych warunków powoduje, że rozpatrywanie skargi o wznowienie jest niemożliwe i skutkuje jej odrzuceniem. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, a tylko fakt ich powołania. To wstępne badanie skargi co do zasady odbywa się na posiedzeniu niejawnym, ale może być też połączone z rozpoznaniem sprawy.
W takiej sytuacji stosownie do art. 280 p.p.s.a. sąd wyznaczając rozprawę, na rozprawie bada dopuszczalność wznowienia, może przy tym uczynić to w dwojaki sposób, czyli traktując tę kwestię odrębnie jako pewnego rodzaju samodzielne postępowanie, po zakończeniu którego albo odrzuca skargę, albo przystępuje do badania sprawy, albo łącząc badanie dopuszczalności wznowienia z badaniem istoty sprawy. Negatywny wynik tej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie, a nie jej odrzucenie (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2012 r., sygn. II OSK 2577/12).
W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu, skarżąca uczyniła zadość wymogom z art. 279 p.p.s.a., stąd postanowieniem na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 2 lutego 2012 r.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wywiedzionej skargi wskazać należy, że wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadkach zajścia ustawowych przyczyn wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach. Podstawy skargi o wznowienie zostały wyliczone taksatywnie w art. 271 – 273 p.p.s.a., co oznacza, że w takim postępowaniu nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. Należy jednocześnie podkreślić, że wznowienie uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca domaga się wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Bk 76/11, wskazując podstawę wznowienia z art. 273 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Oceniając wskazaną przez skarżącą podstawę wznowienia w postaci późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych i środków dowodowych w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, że przedmiotowy zarzut jest całkowicie niezasadny. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym wykrycie nowych okoliczności lub dowodów, o którym mowa w powołanym przepisie, odnosi się tylko do takich, które w poprzednim postępowaniu w ogóle nie były ujawnione i zgłaszane, bowiem nie były one znane ani stronom, ani rozstrzygającym sprawę organom w dacie podejmowania końcowego rozstrzygnięcia, chociaż obiektywnie wtedy istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II OSK 2135/12). Istotne jest również to, że środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi podstawy wznowienia postępowania (por. wyroki NSA z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1345/06; z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 446/04; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 406/07; postanowienie NSA z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OSK 806/08; z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 1839/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Stwierdzić więc należy, że podstawą wznowienia przewidzianego w powołanym wyżej przepisie jest późniejsze – po uprawomocnieniu się orzeczenia – wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zwrot użyty w omawianym przepisie "wykrycie" odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i nieznanych stronom.
W zakresie tej przesłanki skarżąca powołała się na wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II SAB/Bk 54/12 oraz na wyrok NSA z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 970/14.
W ocenie Sądu powołane orzeczenia (bez wątpienia korzystne z punktu widzenia skarżącej) nie mogą stanowić, wbrew temu co wywodzi skarżąca, podstawy wznowieniowej z art. 273 § 2 p.p.s.a. Po pierwsze zostały wydane po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie II SAB/Bk 76/11, a po drugie są to orzeczenia sądowe, a nie nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, a tylko o takich mowa w powołanej wyżej regulacji. Jak trafnie bowiem wskazano w postanowieniu NSA z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 962/14, okolicznością faktyczną lub środkiem dowodowym stanowiącym przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. nie może być orzeczenie sądu administracyjnego wydane później niż orzeczenie kwestionowane w drodze skargi o wznowienie postępowania, gdyż jest to okoliczność nieistniejąca w dacie wydania orzeczenia kończącego postępowanie, o którego wznowienie się wnioskuje.
Za nowe okoliczności i dowody w rozumieniu omawianego przepisu nie mogły być też uznane oceny prawne wyrażone we wskazanych przez skarżącą wyrokach: WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1435/06 oraz WSA w Białymstoku z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 37/08. Ocen prawnych wyrażonych w innych orzeczeniach sądów administracyjnych nie można bowiem uznać za okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, o których mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 849/12).
W tym miejscu zauważenia wymaga, że wprawdzie skarżąca nie sprecyzowała jednoznacznie w skardze oraz w złożonych do akt sądowych pismach, iż wskazuje także podstawę wznowieniową z art. 273 § 3 p.p.s.a., ale powoływanie się na wyroki sądowe, m.in. WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1435/06 oraz WSA w Białymstoku z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 37/08, ma taki wydźwięk. W ocenie więc Sądu, jednoznacznie trzeba stwierdzić, iż w niniejszej sprawie nie zaistniała podstawa wznowienia postępowania, o jakiej mowa we wskazanym przepisie. Późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy, o którym mowa w art. 273 § 3 p.p.s.a., rozumieć należy wyłącznie jako wykrycie prawomocnego orzeczenia sądu rozstrzygającego skargę na tę samą ostateczną decyzję administracyjną, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie, której dotyczy żądanie wznowienia.
W żadnym razie nie można utożsamiać orzeczenia dotyczącego "tej samej sprawy" z orzeczeniem dotyczącym sprawy "takiej samej", podobnej lub sprawy o analogicznym przedmiocie sporu. W stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest innego prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego rozstrzygającego skargę na tę samą ostateczną decyzję administracyjną, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie, której dotyczy żądanie wznowienia.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał zgłoszone przez stronę Skarżącą podstawy wznowienia za niezasadne i na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., skargę oddalił.