Uzasadnienie
sygn. akt II SAB/Kr 137/13 Kraków, dnia 19 maja 2014 r.
Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi W. F. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie kontroli legalności budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. W imieniu skarżącego skargę wniosła W. F., jego żona.
W dniu 10 marca 2013r. W. F. złożyła wniosek ponowny o przyznanie prawa pomocy. Wniosek wyraźnie wskazywał, że dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych jej samej, tj. pełnomocnika. Również formularz wniosku został podpisany przez W. F., mimo pouczenia, że jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów ma dotyczyć skarżącego W. F., to powinny znaleźć się tam jego dane i jego podpis. Wobec tego należało przyjąć, że W. F. ponownie składa wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w imieniu własnym.
Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek W. F. o zwolnienie od kosztów sądowych. W. F. wniosła w terminie sprzeciw od tego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. -oznaczana dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Przepis ten odnosi się również do uczestników postępowania, co wynika z art. 12 p.p.s.a., w myśl którego ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania.
Natomiast nie ma podstaw, aby przepis ten stosować do pełnomocnika. Pełnomocnik działa w imieniu strony bądź uczestnika, którego reprezentuje. Nie jest zobowiązany sam ponosić kosztów postępowania sądowego, gdyż obowiązek ich uiszczenia spoczywa na stronie albo na uczestniku. Do pełnomocnika adresowane są jedynie wezwania o uiszczenie wpisu lub innych kosztów. Z tego też powodu art. 243 § 1 w zw. z art. 12 p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania prawa pomocy stronie i uczestnikowi postępowania sądowoadministracyjnego, ale nie pełnomocnikowi. Oznacza to, że pełnomocnik nie może w imieniu własnym złożyć skutecznie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wyraźnie należy wskazać, że pełnomocnik (w niniejszej sprawie: W. F.) w postępowaniu sądowym nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów. Obowiązek ponoszenia kosztów postępowania spoczywa na skarżącym (w niniejszej sprawie jest nim W. F.). Wezwania do opłacenia wpisu albo uiszczenia innych opłat są doręczane na ręce pełnomocnika – ale ponieważ działa on za stronę postępowania (tu: za skarżącego), to właśnie strona, a nie reprezentujący ją pełnomocnik powinien ponieść koszty. Również z tego powodu stan majątkowy, zarobkowy pełnomocnika nie ma w sprawie znaczenia. Istotne jest, czy strona jest w stanie ponieść koszty postępowania. To strona – a nie pełnomocnik – ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy.
W niniejszej sprawie oznacza to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy skutecznie może być złożony przez skarżącego, W. F.. Może on to zrobić osobiście, może również uczynić to jego pełnomocnik – żona, W. F.. W tym drugim wypadku konieczne jest jednak, by W. F. działała w imieniu swojego męża, a nie w imieniu własnym. Wniosek, który W. F. składała w imieniu własnym (o zwolnienie od kosztów jej samej) nie mógł zostać uwzględniony, gdyż – jak powyżej wskazano – prawo pomocy przyznane może być stronie, a nie jej pełnomocnikowi.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny wniosek oddalił, za podstawę przyjmując art. 243 § 1 p.p.s.a.