Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 56/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w pkt I. odmówił skarżącemu J. H. przedłużenia terminu do złożenia wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w pkt II. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Referendarz wyjaśnił, że J. H. w piśmie, które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu 9 maja 2017 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu, wobec czego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez wypełnienie i nadesłanie urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (symbol PPF) w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie wraz z drukiem PPF skarżący odebrał osobiście w dniu 7 czerwca 2017 r.
Następnie w zakreślonym terminie nadesłał pismo z dnia 11 czerwca 2017 r., w którym oświadczył, że nie wykona wezwania, gdyż nie wynika z niego do jakiej sprawy ma złożyć druk PPF. Równocześnie zwrócił się o zmianę terminu wykonania wezwania.
Odnosząc się do tego pisma referendarz stwierdził, że wezwanie określało przedmiot sprawy oraz zawierało jej sygnaturę i zostało sformułowane w sposób jednoznaczny i czytelny, a więc jego wykonanie nie przedstawiało żadnych trudności.
Referendarz uznał więc, że wezwanie było skuteczne, a termin do jego wykonania upłynął w dniu 14 czerwca 2017 r. Skarżący nie nadesłał jednak wypełnionego druku PPF.
W związku z tym referendarz sądowy, na podstawie art. 257 P.p.s.a. pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Odnosząc się zaś do wniosku o zmianę terminu wykonania wezwania, referendarz przytoczył treść art. 84 P.p.s.a., zgodnie z którym przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek strony zgłoszony przed upływem terminu, a także skrócić termin sądowy na wniosek strony i stwierdził, że przedłużenie terminu dopuszczalne jest zatem jedynie w przypadku terminów sądowych. Termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku procesowego, jakim jest wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest natomiast terminem ustawowym wynikającym z art. 49 § 1 w zw. z art. 252 § 2 p.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r. I OPS 1/08 oraz postanowienie NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 159/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), a więc termin ten nie może być przedłużany.
Wobec powyższego, referendarz odmówił przedłużenia terminu do złożenia wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy - druk PPF.
W sprzeciwie od powyższego zarządzenia J. H. podnosił, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w siedmiu sprawach. Zwrócił uwagę także na to, że referendarz nie wskazał dowodów, z których wywodzi, że skarżący posiada gospodarstwo rolne. Ponadto wskazał, że nie jest w stanie z powodu wieku i stanu zdrowia samodzielnie występować przed sądem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
W myśl art. 260 § 1 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., mającym zastosowanie w niniejszej sprawie zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r., poz. 658) – rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 – 8 (a więc i postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi) sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (...). Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2).
Rozpatrując sprzeciw skarżącego stwierdzić należy, że zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego jest prawidłowe.
Przyczyną pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy było to, że skarżący nie złożył tego wniosku – pomimo skutecznego wezwania – na urzędowym formularzu PPF, czego w sprzeciwie skarżący nie kwestionuje, ani nie tłumaczy.
Zgodnie natomiast z art. 257 P.p.s.a. – wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Z przepisu tego jasno wynika, że niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli nie została zachowana przewidziana ustawą (P.p.s.a.) szczególna forma jego złożenia (formularz PPF) (zob. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2015 r., I OZ 28/15).
Wobec powyższego zasadnie referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania.
Prawidłowo również referendarz wyjaśnił, że nie jest dopuszczalna zmiana 7 –dniowego terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy tj. do nadesłania wniosku na formularzu PPF. Termin ten jest bowiem terminem ustawowym, a nie instrukcyjnym – został wprost określony w art. 49 § 1 P.p.s.a., dotyczącym uzupełniania braków formalnych, a więc sąd/ referendarz nie może go ani skrócić ani wydłużyć. Potwierdza to powołane przez referendarza orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Zasadnie zatem referendarz odmówił zmiany tego terminu, czego zresztą skarżący w sprzeciwie nie zakwestionował.
Z tych względów Sąd - na podstawie art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a – utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.
Dodać należy, że orzeczenie referendarza i obecnie Sądu, nie uniemożliwia skarżącemu ponownego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a. nie stanowi bowiem jego merytorycznego rozstrzygnięcia, a zatem ponowne wniesienie takiego wniosku nie musi być nawet uzasadnione wystąpieniem jakichkolwiek nowych okoliczności przemawiających za jego przyznaniem (por. postanowienie NSA z 14 września 2005 r., I FZ 424/05, czy postanowienie NSA z 9 lutego 2009 r., II GZ 21/09).
Wobec powyższego, orzeczono, jak w sentencji.