Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2022 r. P. D. (dalej jako: skarżąca lub wnioskodawczyni) zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie (dalej jako: Inspektor) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
- 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
- 2. Czy państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie, to dlaczego?
- 3. Według informacji od prof. Iwony Paradowskiej - Stankiewicz ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania państwa urzędu?
- 4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działań państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
- 5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania państwa urzędu?
- 6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
- 7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
- 8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
- 9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
- 10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
- 11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
- 12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
W odpowiedzi na powyższy wniosek Inspektor pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. udzielił następującej odpowiedzi:
Ad.
- 1) Tutejszy organ nie prowadzi badań w kierunku okresu utrzymywania się odporności u osób zaszczepionych, zatem nie dysponuje danymi w tym zakresie.
Ad.
- 2) Do tutejszego organu na przestrzeni ostatnich 5 lat nie zostały zgłoszone przypadki osób powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień ochronnych.
Ad.
- 3) Tutejszy organ nie prowadzi statystyk szczepień wykonywanych u osób z podziałem na narodowości.
Ad.
4) Tutejszy organ nie posiada informacji o ilości odroczonych przez lekarzy szczepień ochronnych, gdyż przepisy nie nakładają na lekarzy obowiązku zgłaszania tego faktu organom inspekcji sanitarnej. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2021 r. poz. 2069 ze zm.; dalej jako: "u.z.z.ch.z.") przeciwwskazania do szczepienia stwierdza lekarz zgodnie z aktualną wiedzą medyczną.
Ad.
8) Organy państwowej inspekcji sanitarnej nie biorą udziału w procesie dochodzenia odszkodowań związanych z negatywnymi skutkami wystąpienia negatywnych odczynów poszczepiennych, zatem tutejszy organ nie ma wiedzy o ewentualnych wypłatach takich odszkodowań.
Ad.
9) Tutejszy organ nie jest powołany do oceny konstytucyjności obowiązujących regulacji prawnych, zatem nie jest uprawniony do wypowiadania się w tym przedmiocie. Na marginesie należy jednakże przypomnieć, że obowiązek szczepień ochronnych ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych, o czym stanowi art. 68 ust. 4 Konstytucji RP.
Ad.
10) Tutejszy organ nie został powołany do udzielania porad prawnych w zakresie przysługujących obywatelom dróg dochodzenia swoich roszczeń w związku z wystąpieniem negatywnego odczynu poszczepiennego. W tym zakresie należy zapoznać się z obowiązującymi aktami prawnymi lub skorzystać z pomocy prawnika. Szczególną nową regulacją w tym zakresie są przepisy art. 17a-17i ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2021 r. poz. 2069 ze zm.).
Ad.
11) Z pytaniami w zakresie ewentualnej możliwości wykluczenia przez lekarza nadwrażliwości na składniki szczepionki przed szczepieniem oraz możliwych do wykonania badań zmierzających do wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub wykrycia niedoborów odporności należy zwrócić się do lekarza, gdyż tutejszy organ nie posiada kompetencji do udzielania porad lekarskich.
Ad.
- 12) Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne jako główne narzędzie w walce z chorobami zakaźnymi.
Ponadto, Inspektor w odpowiedzi na pytania nr 5, 6 i 7 poinformował, że żądane dane mają charakter informacji przetworzonej i na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej jako: "u.d.i.p."), wezwał skarżącą do uzasadnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem uznania, że wniosek w tym zakresie nie jest przez skarżącą popierany.
W dniu 30 grudnia 2022 r., (data stempla pocztowego) skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Inspektora w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W skardze pełnomocnik podniósł, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 22 kwietnia 2022 r., mimo obowiązku ich udzielenia. W związku z powyższym, skoro nie udostępnił żądanej informacji w zakresie wnioskowanym przez skarżącą, to powinien wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, a zatem pozostawał w bezczynności.
Mając na uwadze takie stanowisko, pełnomocnik wniósł o zobowiązanie Inspektora do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 9 kwietnia 2022 r. i udzielenia informacji publicznej, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę, Inspektor wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że udostępnił żądane informacje w posiadanym przez niego zakresie, jednocześnie wywodząc, że na datę wpływu wniosku nie dysponował informacją nie wymagającą przetworzenia, która pozwoliłaby na udzielenie odpowiedzi na pytania nr 5,6 i 7. W związku z powyższym, wezwał skarżącą do uzasadnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w terminie 7 dnia od dnia doręczenia wezwania, wskazując, że brak odpowiedzi na powyższe wezwanie będzie wykazaniem braku zainteresowania uzyskaniem odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga zasługuje w części na uwzględnienie, gdyż Inspektor dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 9 kwietnia 2022 r.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Na wstępie należy przypomnieć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem po myśli art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
W sprawie bezsporne jest, że Inspektor należy do podmiotów zobowiązanych do udostępniania posiadanych przez siebie informacji publicznych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Do organów władzy publicznej niewątpliwie zaś należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej Stosownie (Dz. U. z 2021 r., poz. 195 ze zm., dalej jako "u.p.i.s." – art. 10 ust. 1 pkt 3).
Na tym tle w orzecznictwie stwierdza się, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18; opubl. w CBOSA). Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 u.z.z.ch.z. oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U.
Nr 254, poz. 1711, dalej jako "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.).
Na wstępie należy zauważyć, że sprawy bardzo zbliżone pod względem faktycznym i prawnym były już przedmiotem rozpoznania sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Białymstoku z 20 stycznia 2023 r, II SAB/Bk z 127/22; z 18 stycznia 2023r. II SAB/Bk 128/22; Wyrok WSA w Poznaniu z 16 grudnia 2022r., II SAB/Po 170/22; z 24 listopada 2022 r., II SAB/Po 162/22; Wyrok WSA w Gdańsku z 15 grudnia 2022 r., III SAB/Gd 170/22; Wyrok WSA w Gdańsku z 24 listopada 2022r., III SAB/Gd 153/22; z 27 października 2022r., III SAB/Gd 150/22; Wyroki WSA w Lublinie: z 28 grudnia 2022r., II SAB/Lu 139/22 oraz wyrok z 24 stycznia 2023 r., II SAB/Lu 161/22; CBOSA). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podziela argumenty i ocenę prawną zawartą w uzasadnieniach tych orzeczeń.
Zdaniem Sądu z obszernego zakresu przedstawionych we wniosku skarżącej pytań nie wszystkie z podniesionych kwestii mogą być uznane za żądanie udzielenia przez organ informacji publicznej, czyli informacji, które odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu, wytworzone lub posiadane przez ten organ. Część podnoszonych kwestii dotyczy informacji ogólnych dotyczących ochrony zdrowia, w szczególności związanych z problematyką szczepień, w których posiadaniu są inne organy.
Informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 211/22, CBOSA). Pytanie pierwsze i jedenaste zawarte we wniosku skarżącej to właśnie takie zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej (specjalistycznej) i jako takie nie stanowią informacji publicznej.
Organ w trybie informacji publicznej nie jest także zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej i dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m. in. wyrok WSA z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 664/20, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 170/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 139/22). Taki charakter mają zapytania o zgodność obowiązku poddania się szczepieniu z Konstytucją RP (pytanie dziewiąte), a także o tryb dochodzenia odszkodowania w związku z negatywnymi następstwami szczepienia (pytanie dziesiąte).
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie wzbudza wątpliwości, że nie jest także informacją publiczną zagadnienie dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia (por. m. in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 164/22, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 132/19). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Zasadnie zatem organ odmówił udzielenia odpowiedzi na pytanie dwunaste.
Z kolei w zakresie pytania czwartego, uznać należy, że pytanie to częściowo dotyczy polityki szczepień, częściowo prawa krajowego i jego interpretacji, a wiec wyjaśnienia zasad ochrony zdrowia w Polsce w zakresie szczepień. Skoro zatem nie stanowią informacji publicznej zagadnienia z zakresu wiedzy i praktyki medycznej czy prawa krajowego oraz jego wykładni (porady prawne)(por. wyroki NSA z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1845/18 i I OSK 1846/18, CBOSA) to pytanie z punktu czwartego w tej części, również należy uznać za zagadnienie nie mieszczące się w pojęciu informacji publicznej. Odnośnie zaś statystyki ilości odroczonych przez lekarzy szczepień w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania organu, Inspektor poinformował, że nie posiada takich informacji, bowiem przepisy nie nakładają na lekarzy obowiązku zgłaszania tego faktu.
Natomiast w zakresie odpowiedzi na pytanie ósme należy podkreślić, że nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, aby informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej.
Uznać zatem należy, że jedynie informacje objęte punktami: 2 (liczba szczepień odroczonych z powodu wystąpienia przeciwwskazań), 3 (statystyki wykonanych szczepień u osób narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej) 5 (ilość grzywien nałożonych na lekarzy z uwagi na niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego), 6 (liczba osób, które zmarły z powodu szczepienia), 7 (liczba i rodzaj zgłoszonych niepożądanych odczynów poszczepiennych) dotyczyły informacji publicznych w rozumieniu u.d.i.p.
I tak, w zakresie punktu 2 wniosku skarżącej, organ wywiązał się z obowiązku udzielenia odpowiedzi na pytanie, natomiast odnosząc się do pytania z punktu 3 już w tym miejscu należy podkreślić, że pytanie to nie zostało sformułowane w sposób jasny i niewzbudzający wątpliwości. Pierwsza część zapytania – wskazująca, że ogniska odry są związane z migracjami, ponieważ chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej – nie koresponduje z właściwym pytaniem. Natomiast na właściwą część pytania skarżącej dotyczącą tego, jakie są statystyki wykonywania szczepień u osób narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej za ostatnie pięć lat na terenie działania organu – skarżąca uzyskała odpowiedź organu, który podał, że nie prowadzi statystyk szczepień wykonywanych u osób z podziałem na narodowości. Organ odpowiedział zatem, że nie posiada takiej wiedzy i poinformował o tym wnioskodawczynię, a więc nie zachodzi w tym przypadku bezczynność.
Generalnie stwierdzić należy także, że organ, za wyjątkiem pytań z pkt 5, 6 i 7 wniosku, udzielił wnioskodawczyni odpowiedzi na pytania z wniosku z dnia 9 kwietnia 2022 r., czym zrealizował prawo strony do uzyskania informacji. Odpowiedzi organu w tym zakresie odnoszą się do pytań zawartych w piśmie z dnia 9 kwietnia 2022 r., w związku z czym brak jest podstaw do uznania, że udzielone w tej części informacje były niewystarczające. W szczególności zaś sama strona skarżąca nie wykazała, by organ posiadał w tym zakresie inne, szersze informacja, jak też w skardze nie wyjaśniła na czym w ogóle miałaby polegać niewystarczający charakter udzielonych przez organ odpowiedzi. I z tych też względów należy zatem przyjąć, że, za wyjątkiem pytań z pkt 5, 6 i 7 wniosku, prawo strony do uzyskania informacji zostało faktycznie zrealizowane.
W odniesieniu natomiast do punktów: 5, 6 i 7 w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 30 ust.1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.).
Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40 a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Brak wywiązania się z obowiązku zgłoszenia przez wskazane podmioty niepożądanego odczynu poszczepiennego, zakażenia, zachorowania na chorobę zakaźną lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej albo ich podejrzenia lub wyniku badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, które wywołują zakażenie lub chorobę zakaźną, stosownie do art. 52 u.z.z.ch.z., podlega karze grzywny.
Mając na uwadze, że uprawnienie do orzeczenia grzywny w tym zakresie należy do organów inspekcji sanitarnej, mają one również wiedzę o ilości nałożonych przez nie kar, która to informacja ma zatem walor informacji publicznej jako związanej z działalnością wskazanych organów.
W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazać zaś należy, że jak wynika z art. art. 17 u.z.z.ch.z. organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 753 ze zm.). Jak wynika zaś ze wzorów tego rodzaju sprawozdań określonych w załącznikach nr 4 i 5 wskazanego rozporządzenia jedynie zbiorczo wskazują one liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale (to jest bez przekazywania organom inspekcji sanitarnej szczegółowych personaliów i danych dotyczących osób zaszczepionych) oraz zbiorczą liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień.
W tym zakresie wzór wskazuje na konieczność dołączania do sprawozdania imiennego wykazu osób uchylających się od obowiązku szczepień, a więc z pominięciem innego rodzaju danych dotyczących tej grupy osób. Żądając informacji publicznej w zakresie nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań.
Podsumowując powyższe rozważania w odniesieniu do treści pytań 5, 6 i 7 skierowanych do organu przez skarżącą - w ocenie Sądu - stanowiły one pytania z zakresu informacji publicznej, co do której Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny mógł posiadać wiedzę - w oparciu o posiadane kompetencje w zakresie realizowanych zadań publicznych.
Przechodząc do zasadniczej części sporu, a więc zakwalifikowania tej części wniosku jako informacji przetworzonej i wezwania skarżącej do wykazania szczególnego interesu publicznego, zakreślając 7-dniowy termin na ustosunkowanie się do wezwania, Sąd wskazuje, że pomimo, iż skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie, to reakcja organu, pozostawiającego wniosek skarżącej bez jakiejkolwiek odpowiedzi nie była prawidłowa.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że pomimo upływu ustawowego terminu organ w żaden sposób nie rozpoznał wniosku skarżącej ani też nie skorzystał z możliwości ustalenia dłuższego terminu załatwienia sprawy, którą daje art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli bowiem żądana informacja jest informacją publiczną a organ jest w jej posiadaniu (co w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane) wówczas organ winien zachować się w jeden z możliwych sposobów: albo żądaną informację udostępnić, albo wydać decyzję odmawiającą jej udostępnienia, wskazując w uzasadnieniu decyzji faktyczne i prawne podstawy takiego rozstrzygnięcia. Tymczasem organ nie dokonał jakiejkolwiek czynności, która mogłaby stanowić wypełnienie obowiązku załatwienia wniosku skarżącej z dnia 9 kwietnia 2022 r. W szczególności organ nie udostępnił żądanych informacji, ani też nie wydał decyzji, której przedmiotem byłaby odmowa ich udostępnienia.
W rezultacie nie budzi wątpliwości Sądu, że organ w niniejszej sprawie dopuścił się bezczynności i nadal pozostaje w tym stanie. W konsekwencji zasadnym okazało się zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej.
Wprawdzie organ nie wykazał, że realizacja wniosku rzeczywiście wymaga ponadstandardowego nakładu pracy w postaci dokonania analiz, obliczeń, zestawień statystycznych i stworzenia nowych baz danych, co wymagałoby zaangażowania dodatkowych sił i środków, które uzasadniałyby zakwalifikowanie tej części wniosku jako żądanie udostępnienia informacji przetworzonej, nie mniej jednak ocena prawidłowości stwierdzenia, że żądana w zakresie punktów 5-7 informacja jest rzeczywiście informacją przetworzoną odbywa się na innym etapie postępowania, tj. po wydaniu decyzji w tym przedmiocie.
Skoro zatem organ zakwalifikował wnioskowaną informację jako przetworzoną (a taki wniosek wynika z wezwania strony do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), to niewykazanie przez stronę tego interesu powinno skutkować wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Organ zaś zaniechał tej czynności, co uzasadnia prawidłowość stanowiska skarżącej, która domaga się stwierdzenia bezczynności organu.
Mając powyższe rozważania na uwadze stwierdzić należy, że niewątpliwie organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej (pkt I wyroku) w zakresie części wniosku dotyczącej punktów: 5, 6 i 7. W tym stanie rzeczy, Sąd był zobowiązany do uwzględnienia wniesionej skargi przez zobowiązanie organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 9 kwietnia 2022 r. w zakresie wyznaczonym w punkcie II wydanego wyroku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jego prawomocnego odpisu, poprzez uzupełnienie swojej odpowiedzi we wskazanym powyżej zakresie bądź do wydania decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji publicznej, jeżeli stwierdzi, że zachodzą ku temu przesłanki. W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt III wyroku).
Jednocześnie Sąd działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (w punkcie VI wyroku) orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W działaniach i zaniechaniach organu nie można bowiem dostrzec takich cech, które mogłyby stać się podstawą do oceny, że w sprawie doszło do celowego lub uporczywego naruszenia praw podmiotowych skarżącej.
Nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek skarżącej o wymierzenie Inspektorowi grzywny. W orzecznictwie słusznie wskazuje się, że wymierzenie organowi grzywny powinno mieć zastosowanie jedynie w drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Szczególnie wtedy, gdy działania organu noszą znamiona celowego unika podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a ponadto istnieje obawa, że bez dodatkowej sankcji organ nie będzie (nadal) respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zasądzenie grzywny nie jest zasadne w realiach tej konkretnej sprawy, mając na uwadze całokształt działania organu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie V wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów procesu w łącznej kwocie 237 zł. Motywując wysokość zasądzonych kosztów, Sąd wyjaśnia, że poza równowartością uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) wziął pod uwagę koszty związane z zastępstwem procesowym strony. Na te ostatnie koszty składały się z kolei kwota 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa, a także 120 zł wynagrodzenia adwokata działającego w sprawie.
Sąd uznał za zasadne przyznać obniżone wynagrodzenia pełnomocnika, mając na uwadze treść art. 206 p.p.s.a. oraz okoliczności niniejszej sprawy. Zasądzona na rzecz skarżącej kwota 120 zł wynagrodzenia pełnomocnika jest niższa od stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 r., poz. 1800 ze zm.; dalej jako: rozporządzenie). Przepis art. 206 p.p.s.a. dopuszcza możliwość miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym mowa w art. 205 p.p.s.a., zatem obejmuje on swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego.
Sąd stosuje go z urzędu, według swobodnej oceny okoliczności sprawy, a na przeszkodzie w zastosowaniu tego przepisu (o charakterze ustawowym) nie stoi treść przepisów wykonawczych, w tym § 14 przywołanego rozporządzenia. Określając wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy, jak i nakład pracy pełnomocnika, przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny.
Przede wszystkim zauważyć należy, że skarga została uwzględniona jedynie co do 3 pytań z 12, a więc jedynie w ¼ części, co samo w sobie uzasadniało przyznanie, w ramach zwrotu kosztów postępowania, jedynie części należnego co do zasady wynagrodzenia pełnomocnika.
Ponadto, z analizy uzasadnień wyroków (powołanych w treści uzasadnienia) dostępnych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wynika, że wniesione w tych sprawach skargi zawierały analogiczną argumentację jak w rozpoznawanej sprawie, bazowały na jednej formie dostosowywanej w niewielkim zakresie do konkretnych przypadków.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie tutejszego Sądu, nieskomplikowany charakter sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika, który ograniczał się do złożenia zwięzłej skargi, uzasadniały miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika do wysokości ¼ wynagrodzenia określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, a więc w części w jakiej została uwzględniona skarga.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.