Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 19 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 376/16

Uzasadnienie

Wnioskiem zawartym w skardze, uzupełnionym następnie poprzez złożenie urzędowego formularza PPF, skarżący J. J. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 13 – 14 verte akt sprawy). W dołączonym do formularza PPF piśmie wnioskodawca wskazał, że do dnia 26 marca 2017 r. odbywa karę pozbawienia wolności. W przedmiotowym piśmie wnioskodawca wskazał ponadto, że nie pracuje z uwagi na wykształcenie podstawowe oraz ogólny zły stan zdrowia.

W złożonym formularzu PPF rubryki od 6 do 11 zostały opatrzone sformułowaniem "brak".

Z uwagi na brak danych odnośnie obecnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2016 r. wnioskodawca został zobowiązany do przedstawienia:

1. a) pisemnej informacji od Dyrektora Zakładu Karnego w S., czy odbywający karę wnioskodawca posiada aktualnie do dyspozycji środki pieniężne, a jeżeli tak, to jaka jest ich wysokość;
2. b) pisemnej informacji od Dyrektora Zakładu Karnego w S., czy odbywający karę wnioskodawca przekazywał w okresie ostatnich trzech miesięcy jakiekolwiek kwoty pieniężne osobom trzecim, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości;
3. c) pisemnej informacji od Dyrektora Zakładu Karnego w S., czy odbywający karę wnioskodawca otrzymał w okresie ostatnich trzech miesięcy jakiekolwiek wpłaty od osób trzecich, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości;
4. d) oświadczenia czy w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do chwili obecnej wnioskodawca inicjował jakikolwiek postępowania w przedmiocie przewlekłości postępowania sądowego przed sądami powszechnymi lub sądami administracyjnymi; jeżeli tak – wnioskodawca winien był podać przed jakimi sądami przedmiotowe postępowania zostały zainicjowane, jakie zapadły w tych postępowaniach rozstrzygnięcia oraz jakie kwoty pieniężne w następstwie rozpoznania ewentualnych skarg zostały wnioskodawcy przyznane i wypłacone;
5. e) oświadczenia w przedmiocie wszystkich spraw o zapłatę zainicjowanych przez wnioskodawcę w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do chwili obecnej przed sądami powszechnymi przeciwko Skarbowi Państwa - sądom powszechnym, sądom administracyjnym, Aresztowi Śledczemu w W., Zakładowi Karnemu w S., organom samorządu zawodowego radców prawnych i adwokatów, komornikom sądowym, innym osobom fizycznym (w tym przeciwko reprezentującym go pełnomocnikom procesowym) lub osobom prawnym; w przedmiotowym oświadczeniu wnioskodawca winien był wskazać sądy, przed którymi przedmiotowe postępowania zostały zainicjowane oraz sygnatury prowadzonych spraw; ponadto wnioskodawca winien podać precyzyjne informacje o datach i treści zapadłych w tych sprawach rozstrzygnięć, w tym o wysokości kwot pieniężnych zasądzonych lub ewentualnie wypłaconych na jego rzecz w następstwie uprawomocnienia się i wykonania wydanych orzeczeń.

W wydanym zarządzeniu wskazano termin na jego wykonanie wynoszący 14 dnia oraz wyjaśniono, że niewykonanie wezwania może skutkować odmową przyznania prawa pomocy.

W pisemnej odpowiedzi z dnia 6 maja 2016 r. wnioskodawca wskazał, że "[...] nie składał skarg i pozwów i nie osiągnął żadnych dochodów [...]".

Do złożonego pisma wnioskodawca dołączył zaświadczenie z dnia 8 kwietnia 2016 r. podpisane przez Zastępcę Dyrektora Zakładu Karnego w S.. W świetle wydanego zaświadczenia wnioskodawca odbywa karę pozbawienia wolności od dnia 1 lutego 2000 r. do dnia 26 maja 2019 r. (przewidywany koniec kary). Ponadto z zaświadczenia wynikało, że w dacie jego wydania wnioskodawca nie był zatrudniony odpłatnie.

W tym stanie uznano, co następuje.

W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W świetle powołanej regulacji normatywnej to wnoszący o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 113 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. -Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997 r., Nr 90, poz. 557 ze zm.) do dyspozycji skazanego pozostają środki pieniężne pozostałe po wywiązaniu się z ciążących na nim zobowiązań objętych egzekucją oraz po dokonaniu gromadzenia środków, o których mowa w art. 126 § 1. Stosownie natomiast do treści art. 113 § 3 tej samej ustawy środki pieniężne, o których mowa w § 2, skazany może przekazać na wybrany rachunek bankowy, książeczkę oszczędnościową lub pozostawić w depozycie. Z kolei w myśl art. 113 § 5 na pisemny wniosek skazanego i na jego koszt przekazuje się środki pieniężne i przedmioty wartościowe pozostające do jego dyspozycji na rzecz wskazanych przez niego osób, instytucji i organizacji; w uzasadnionych przypadkach koszty przekazania może pokryć zakład karny.

Żądane pisemne informacje w przedmiocie wysokości środków pieniężnych pozostających do dyspozycji wnioskodawcy, względnie kwot pieniężnych przekazanych na rzecz osób trzecich były nieodzowne dla ustalenia, czy i ewentualnie w jakiej części wnioskodawca może ponieść koszty postępowania przed sądem administracyjnym. Z uwagi na to, że wnioskodawca żądanych informacji nie przedstawił referendarz sądowy nie był w stanie zweryfikować, czy w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewykonanie wezwania do złożenia wyżej wskazanych dokumentów uniemożliwiło bowiem dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy i nie pozwoliło uznać za przekonujące ogólnikowych deklaracji o zasadności przyznania mu prawa pomocy.

Za odmową przyznania prawa pomocy przemawia również niewiarygodność oświadczeń składanych przez wnioskodawcę.

Odnosząc się do tej kwestii należy mieć na uwadze, że wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2016 r. w przedmiocie inicjowanych postępowań w przedmiocie przewlekłości postępowania sądowego przed sądami powszechnymi lub sądami administracyjnymi wskazał, że w podanym okresie takie postępowania nie były przez niego inicjowane. Referendarz sądowy ustalił jednakże, że w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 819/14 skarga na przewlekłość postępowania sądowego prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku została przez wnioskodawcę wniesiona w dniu 1 marca 2016 r.

W reasumpcji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.